"Japonya tarihi" sayfasının sürümleri arasındaki fark

değişiklik özeti yok
k (→‎top: Düzenleme, değiştirildi: parlementer → parlamenter AWB ile)
'''Japonya tarihi''' antik zamanların şehir devletlerinin modern Japon ulus devletine ulaşacak şekilde coğrafi ve sosyal tarihini anlatmaktadır.** Son buz devrinden sonra (mö. 12000) Japonya coğrafyasının zengin ekosistemi insan yaşamını desteledi. Japonya'da bulunan en erken [[çömlek]] Jömon dönemine ait olup Japonya'yı gösteren ilk yazılı belge "Book of Han" olup Çin'de Han Hanedanlığı döneminde yazılmıştır. Bir numaralı kültürel ve dinsel etki Çin'den gelmiştir.<ref>{{cite book|author = Jacques Gernet|title = A History of Chinese Civilization|isbn = 0521497817|url = https://books.google.com/books?id=jqb7L-pKCV8C&pg=PA290|year = 1996|publisher = Cambridge University Press|page = 290}}</ref>
 
Son buz devrinden sonra (MÖ 12000) Japonya coğrafyasının zengin ekosistemi insan yaşamını desteledi. Japonya'da bulunan en erken [[çömlek]] Jömon dönemine ait olup Japonya'yı gösteren ilk yazılı belge "Book of Han" olup Çin'de Han Hanedanlığı döneminde yazılmıştır. Bir numaralı kültürel ve dinsel etki Çin'den gelmiştir.<ref>{{cite book|author = Jacques Gernet|title = A History of Chinese Civilization|isbn = 0521497817|url = https://books.google.com/books?id=jqb7L-pKCV8C&pg=PA290|year = 1996|publisher = Cambridge University Press|page = 290}}</ref>
Günümüz Japon İmparatorluk Sarayı 6'ncı yüzyılda yapılarak ilk kalıcı imparatorluk başkenti 710 bügun Nara kenti olan Heijõ-Kyõ'da kuruldu. Bu şehir [[Budist]] sanatı, dini ve kültürü adına bir merkez halini aldı. Heian-kyõ'da (günümüz Kyoto) kurulan yeni başkent güçlü bir merkezi devletin sonuçlanmasıydı. Heian periyodu klasik Japon kültürünün altın zamanı olarak geçer. Takip eden asırlarda hüküm süren imparatorların gücünün ve saray halkının zayıflaması merkezi devletin gücünü çatlatmıştır. 15'inci yüzyıla gelene kadar politik güç birkaç yüz [[Daimyo]] tarafından yönetilen, kendi samurayları olan feodal bölgelere bölünmüşlerdi. Uzun bir iç şavaştan sonra Japonya'yı birleştiren [[Tokugawa Ieyasu]] imparator tarafında 1603 yılında [[şogun]] olarak görevlendirilmişdir. Tokugava Ieyasu fethettiği toprakları destekçilerine dağıttı ve [[Edo]]'da kendi [[Tokugawa şogunluğu|Tokugawa Şogunluğunu]] kurdu. İmparator bu dönemde eski başkent Kyoto'da kalmaktaydı. Edo döneminde barış ve refah hakimdi. Japonya Hristiyan misyonerliğini engelleyip dış dünyayla bütün bağlantısının kesti.
 
Günümüz Japon İmparatorluk Sarayı [[6. yüzyıl|6'ncı yüzyıldayüzyıl]]da yapılarak ilk kalıcı imparatorluk başkenti 710 bügun Nara kenti olan Heijõ-Kyõ'da kuruldu. Bu şehir [[Budist]] sanatı, dini ve kültürü adına bir merkez halini aldı. Heian-kyõ'da (günümüz Kyoto) kurulan yeni başkent güçlü bir merkezi devletin sonuçlanmasıydı. Heian periyodu klasik Japon kültürünün altın zamanı olarak geçer. Takip eden asırlarda hüküm süren imparatorların gücünün ve saray halkının zayıflaması merkezi devletin gücünü çatlatmıştır. [[15. yüzyıl|15'inci yüzyılayüzyıl]]a gelene kadar politik güç birkaç yüz [[Daimyo]] tarafından yönetilen, kendi samurayları olan feodal bölgelere bölünmüşlerdi. Uzun bir iç şavaştan sonra Japonya'yı birleştiren [[Tokugawa Ieyasu]] imparator tarafında 1603 yılında [[şogun]] olarak görevlendirilmişdir. Tokugava Ieyasu fethettiği toprakları destekçilerine dağıttı ve [[Edo]]'da kendi [[Tokugawa şogunluğu|Tokugawa Şogunluğunu]] kurdu. İmparator bu dönemde eski başkent Kyoto'da kalmaktaydı. Edo döneminde barış ve refah hakimdi. Japonya Hristiyan misyonerliğini engelleyip dış dünyayla bütün bağlantısının kesti.
 
1860'larda Tokugawa şogunluğu mevkisini kaybetti, imparator gücü tekrar eline aldı [[Meiji dönemi]] başladı. Yeni ulusal yönetim şekli feodalizmi bitirerek izole ve geri kalmış ada toplumunu Batı modelini izleyen bir dünya gücü haline getirdi. Demokrasi uygulaması için sorunlar vardı. Bunların başında Japonya'nın yarı bağımsız ve güçlü ordusunun siviller üstünde 1920-30 yıllarında siviller üstünde baskı kurmasıydı. Ordu 1931 yılında [[Mançurya]]'yı işgal etti ve 1937'de [[Çin-Japon Savaşı|Çin'e karşı şavaşa]] girişti. Sahilleri ve büyük şehirleri kontrol eden Japonya kukla devletler kurdu fakat Çin'i tamamen yenemedi. Aralık 1941'de [[Pearl Harbor Saldırısı|Pearl Harbor]]'a yapılan saldırıyla beraber [[Amerika Birleşik Devletleri|Birleşik Devletler]] ve [[Müttefik Devletler|müttefiklerine]] karşı savaşa girdi. 1942 ortalarına kadar kazanılan birkaç deniz zaferinden sonra endüstriden uzaklaşan askeri güçlere gemi, mühimmat ve yakıt sağlama sıkıntısı çekmeye başladı. Donanmanın batırılması ve büyük şehirlerin Birleşik Devletler tarafından yok edilmesine rağmen Japonya 1945'teki [[Hiroshima and Nagasaki|<nowiki/>]][[Hiroshima]] ve [[Nagasaki]]'ye atılan atom bombaları ve [[Sovyet]]lerin [[Mançurya Operasyonu|Mançurya'yı işgal etmesi]] sonucunda imparator orduyu teslim olmak için zorladı.
 
=== Paleolitik Çağ ===
[[Dosya:JapanesePolishedStoneAxes.JPG|thumb|Cilalı taştan baltalar; Hinatabayashi B bölgesinde çıkartıldı, Shinano, Nagano. Jömon öncesi d[[Tokyo Ulusal Müzesi|<nowiki/>]]<nowiki/>önemine ait olup 30,.000'e tarihlenmiştir. [[Tokyo Ulusal Müzesi]]]]
Japon paleolitik dönemi en erken&nbsp; M.Ö. 50,.000'lerden , son buzul çağının sonun zamanları olan M.Ö. 12,.000'lere kadar geniş bir dönemi kapsamaktadır. MMÖ 38.Ö.38,000'den<span class="cx-segment" data-segmentid="600"></span> önce ortaya çıkan kalıntıların çoğu kabul edilmeyip, pek çok tarihçi paleolitik dönemin 40 bin yıl önce başlandığına inanmaktadırlar.
 
<span class="cx-segment" data-segmentid="602"></span>Japon adaları anakaradan M.Ö. 11,.000 dolaylarında buz devrinin bitmesiyle ayrılmıştır. Amatör araştırmacı, Shinichi Fujimura tarafından alt ve orta paleolitik çağ hakkında aldatmaya yönelik buluntular sunuldu. İncelemeler sonucu Fujimura ve beraberindekilerin çalışmaları reddedildi.
 
<nowiki>****</nowiki>
 
=== Jömon Dönemi ===
Jömon dönemi 14,.000 ile M.Ö. 300 arasında kabul edilir. Kalıcı yerleşmelerin ilk görüldüğü zaman M.Ö 14,.000'de görülür. Jömon kültürü, [[mezolitik]] ve [[neolitik]] arasında yarı yerleşik avcu toplayıcı hayat tarzı ve ilkel tarımdan ibarettir.<span class="cx-segment" data-segmentid="625"></span>
 
[[Dokuma|<nowiki/>]]Dokuma bu zamanlarda yoktur, kıyafetler genelde kürkten yapılırlar. Jömon halkı kilden kaplar yapmaya başladılar. Bu kapların üzerine desenleri örgülü iplerle ve çubuklarla işlediler. Günümüze ulaşan eserler üstünde yapılan radyokarbon tarihleme bu nesneleri M.Ö 11,.000'e tarihlenmiştir.
 
=== Yayoi dönemi ===
[[Dosya:DotakuBronzeBellLateYayoi3rdCenturyCE.jpg|left|thumb|Yayoi döneminden bir Dōtaku(çan), M.SMS 3. yüzyıl]]
Yayoi dönemi M.Ö. 400 veya 300'den M.S.MS 250 yılına kadar süren dönemdir. Tõkyõ'da bulunan Yayoi'den adını almıştır.
 
Yayoi döneminin başında dokuma, pirinç tarımı, bronz ve metal işleme görülmektedir. Bronz ve demir'in bu dönem içinde aynı anda kullanılmaya başlandığı görülmektedir. Demir genellikle tarım ve benzeri aletlerin yapımında kullanılırken bronz ayin ve törenlerde kullanılmaktadır. Bronz ve demir döküm M.Ö. 100 yılında gözükmeye başlar, bu dönemde her iki madenin cevheri anakaradan gelmektedir. Yayoi döneminde iyi mahsül elde etmek için [[şamanizm ]]<nowiki/>ve kahinler ortaya çıktı.
<span class="cx-segment" data-segmentid="667"></span>
 
<span class="cx-segment" data-segmentid="670"></span>Japonya'nın ilk geçtiği yazılı kayıtlar M.SMS 57 yılında Çin'de yazılmış olan "Han Hanedanlığı Tarihi" 'de geçmektedir. (Book of the Later Han)<ref>後漢書, ''樂浪海外有東鯷人 分爲二十餘國''</ref> Kayıtlarda "Lelang'ta okyanusun ardında Wa'nın halkı yaşar. Yüzden fazla kabile sık sık gelerek vergilerini öderler." Metinlerde ayrıca Wa kralı Suishõ'nun Çin imparatoru An'e köleler sunduğu da aktarılır. 3'üncü yüzyılda yazılan 3 Krallığın Kayıtları (Records of the Three Kingdoms) ülkenin 30 küçük kabileden oluştuğu ve şaman kraliçe [[Yamatai]]'li [[Himiko]] tarafından yönetildiği yazılır.
 
== Antik Japonya ==
 
=== Kofun dönemi ===
Kofun dönemi M.S.MS 250 yılında başlayıp ismini antik mezar anlamına gelen kofun'dan almaktadır.
 
Kofun dönemi klanların etrafında gelişen güçlü askeri devletlerin gelişimine tanık oldu. Yamato ve Kawachi etrafında 3'üncü ve 7'ci yüzyıllar arasında baskın olan Yamato devleti Japon imparatorluk sülalesinin oluşmasına katkı sağladı. Bu yönetim klanları bastırarak ve tarım arazileri eline alarak batı Japonya'da etkisi güçlü bir devlet kurdu
{{Kaynakça|colwidth = 30em}}
 
[[Kategori:Japonya tarihi| ]]
167.486

değişiklik