"VII. Fernando" sayfasının sürümleri arasındaki fark

düzen
(düzen)
{{kaynaksız}}
 
{{Kraliyet bilgi kutusu
| isim = VII. Fernando
| dini = [[Roman Katolik]]
}}
'''VII. Fernando''' (d. 14 Ekim 1784 [[El Escorial]], [[Madrid]], [[İspanya]] - ö. 29 Eylül 1833, [[Madrid]], [[İspanya]]), [[1808]]-[[1833]] arasında iki defa [[İspanya]] kralı olmustur. Kendini tutanlar tarafından (''Fernando el Desaeado (İstenen Fernando)''); karşıtları tarafından ''el Rey Felón (Suçlu Kral)'' olarak anılmıştır.
 
[[IV. Carlos]] ile [[Parmalı Maria Luisa]]'nın oğluydu. Gençlik yıllarında yönetime annesinin ve babasının güvenini kazanmış olan Başbakan [[Manuel de Godoy]] egemendi; Fernando'nun özel öğretmeni, onun Godoy'a duyduğu kıskançlığı körükleyerek, [[Napolyon]]'dan destek istemesi yönünde cesaretlendirdi. Bu gelişmeler karşısında kaygılanan [[IV. Carlos]], Fernando'yu tutuklattı, daha sonra da bağışladı. Godoy'un Fransız birliklerinin [[İspanya]]'ya girmesine izin vermesi üzerine patlak veren Aranjuez Ayaklanması'yla ([[17 Mart]] [[1808]]) Carlos tahtı oğlu Fernando'ya bırakmak zorunda kaldı. Ama çok geçmeden [[Napolyon]] [[Madrid]]'i işgal etti ve Fernando'yu sınır bölgesine çağırarak, krallık tacını [[IV. Carlos]]'a geri vermeye zorladı. Ardından, erkek kardeşi Joseph'i İspanya kralı I. Jose adi ile kral yaptı ve Fernando'yu savaş süresince [[Fransa]]'da tutukladı. [[Napolyon Savaşları]] sırasında [[Fransa]]'da tutuklu kalmıştır.
'''VII. Fernando''' (d. 14 Ekim 1784 [[El Escorial]], [[Madrid]], [[İspanya]] - ö. 29 Eylül 1833 [[Madrid]], [[İspanya]]), [[1808]]-[[1833]] arasında iki defa [[İspanya]] kralı olmustur. Kendini tutanlar tarafından (''Fernando el Desaeado (İstenen Fernando)''); karşıtları tarafından ''el Rey Felón (Suçlu Kral)'' olarak anılmıştır.
 
Bunun üzerine, İspanyol halkı Fernando adına Fransız istilacılara karşı ayaklandı. [[1812]]'de İspanya'nın bağımsızlığını kazanmış kesiminde, kralın yetkilerini sınırlayan liberal "Cadiz Anayasası" yürürlüğe kondu. [[Napolyon]], bu anayasayı yürürlükten kaldırması için VII. Fernando ile [[Valencay Antlaşması]] yapıp [[Aralık]] [[1813]]'te onu serbest bıraktı. Fernando ülkesine döndükten sonra krallık yetkilerini geri alarak artık kısmen bağımsız olan İspanyol Amerikası'nda denetimini yeniden kurmaya çalıştı. Ama bakanları, [[Amerika]]'daki ordularına destek birlikleri gönderemedikleri gibi, İngiliz hükümetini de Amerika'nın yeniden fethi için işbirliğine ikna edemediklerinden herhangi bir sonuç elde edemedi. [[1820]]'deki liberal devrimle, Fernando 1812 Anayasası'nın yeniden yürürlüğe konmasını kabul etmek zorunda kaldı.
[[IV. Carlos]] ile [[Parmalı Maria Luisa]]'nın oğluydu. Gençlik yıllarında yönetime annesinin ve babasının güvenini kazanmış olan Başbakan [[Manuel de Godoy]] egemendi; Fernando'nun özel öğretmeni, onun Godoy'a duyduğu kıskançlığı körükleyerek, [[Napolyon]]'dan destek istemesi yönünde cesaretlendirdi. Bu gelişmeler karşısında kaygılanan [[IV. Carlos]], Fernando'yu tutuklattı, daha sonra da bağışladı. Godoy'un Fransız birliklerinin [[İspanya]]'ya girmesine izin vermesi üzerine patlak veren Aranjuez Ayaklanması'yla ([[17 Mart]] [[1808]]) Carlos tahtı oğlu Fernando'ya bırakmak zorunda kaldı. Ama çok geçmeden [[Napolyon]] [[Madrid]]'i işgal etti ve Fernando'yu sınır bölgesine çağırarak, krallık tacını [[IV. Carlos]]'a geri vermeye zorladı. Ardından, erkek kardeşi Joseph'i İspanya kralı I. Jose adi ile kral yaptı ve Fernando'yu savaş süresince [[Fransa]]'da tutukladı. [[Napolyon Savaşları]] sırasında [[Fransa]]'da tutuklu kalmıştır.
 
Ama Fransa kralı [[XVIII. Louis]], Fernando'yu radikal bakanlardan kurtarmak için [[1823]]'te Angouleme dükü Louis-Antoine de Bourbon komutasındaki büyük bir orduyu İspanya'ya gönderdi. Fransızların yardımıyla yeni bir hükümet kuran Fernando radikalleri tutukladı ya da sürgüne gönderdi. [[1826]]'ya gelindiğinde İspanyolların [[Amerika]]'daki tüm sömürgeleri bağımsızlıklarını kazanmış durumdaydı. Fernando'nun hükümetiyse artık "Kralcı Gönüllüler" milisine ve Fransız işgal kuvvetlerine dayanıyordu.
Bunun üzerine, İspanyol halkı Fernando adına Fransız istilacılara karşı ayaklandı. [[1812]]'de İspanya'nın bağımsızlığını kazanmış kesiminde, kralın yetkilerini sınırlayan liberal "Cadiz Anayasası" yürürlüğe kondu. [[Napolyon]], bu anayasayı yürürlükten kaldırması için VII. Fernando ile [[Valencay Antlaşması]] yapıp [[Aralık]] [[1813]]'te onu serbest bıraktı. Fernando ülkesine döndükten sonra krallık yetkilerini geri alarak artık kısmen bağımsız olan İspanyol Amerikası'nda denetimini yeniden kurmaya çalıştı. Ama bakanları, [[Amerika]]'daki ordularına destek birlikleri gönderemedikleri gibi, İngiliz hükümetini de Amerika'nın yeniden fethi için işbirliğine ikna edemediklerinden herhangi bir sonuç elde edemedi. [[1820]]'deki liberal devrimle, Fernando 1812 Anayasası'nın yeniden yürürlüğe konmasını kabul etmek zorunda kaldı.
 
Fernando'nun ilk evliliğinden hiç çocuğu olmamıştı. Mutlakıyetçi yandaşları, yerine kendisinden daha mutlakıyetçi olan ve Don Carlos olarak bilinen erkek kardeşi Carlos Maria Isidro de Borbon'u geçirmek istiyorlardı. Fernando, üçüncü karısı Maria Josefa Amalia'nın ölümü üzerine, [[Sicilya Krallığı]] prensesi I. Maria Cristina ile evlendi ([[1828]]). [[1830]]'da kızı Isabel'in doğuşu karmaşık sorunlar yarattı. Eski [[Kastilya]] ve [[Leon]]'da kadınlar tahta çıkabiliyorlardı. Ama [[1713]]'te [[İspanya]] ve [[Fransa]] arasında herhangi bir birleşmeyi engellemek için çıkarılan '''Lex Salica''' adlı veraset yasasıyla bu hak geri alınmıştı. [[IV. Carlos]], [[1789]]'da kadınların tahta geçme hakkını yeniden yürürlüğe koymuş, ama bu karar yasa olarak yayınlanmadığı için geçerliliği tartışma konusu olarak kalmıştı. Fernando '''Lex Salica''''ya dayanarak kızı Isabel'in tahtın varisi olarak tanınmasını istiyordu, Carlos Maria Isidro ise bu yasanın geçerisiz olduğunu ve veraset hakkının kendisinde olduğunu ileri sürüyordu. İspanya tarihinde yarım yüzyıldan fazla sürecek olan "Carlismo Hareketi" böylece doğdu. Fernando [[28 Eylül]] [[1833]]'te ölünce tahta [[II. İsabel]] adıyla kızı geçti. Ama o sırada [[Portekiz]]'de bulunan Carlso Maria Isidro'nun taht üzerinde hak iddia etmeye başlaması [[I. Carlismo Savaşı]]'nın ([[1833]]-[[1839]]) başlamasına neden oldu.
Ama Fransa kralı [[XVIII. Louis]], Fernando'yu radikal bakanlardan kurtarmak için [[1823]]'te Angouleme dükü Louis-Antoine de Bourbon komutasındaki büyük bir orduyu İspanya'ya gönderdi. Fransızların yardımıyla yeni bir hükümet kuran Fernando radikalleri tutukladı ya da sürgüne gönderdi. [[1826]]'ya gelindiğinde İspanyolların [[Amerika]]'daki tüm sömürgeleri bağımsızlıklarını kazanmış durumdaydı. Fernando'nun hükümetiyse artık "Kralcı Gönüllüler" milisine ve Fransız işgal kuvvetlerine dayanıyordu.
 
Fernando'nun ilk evliliğinden hiç çocuğu olmamıştı. Mutlakıyetçi yandaşları, yerine kendisinden daha mutlakıyetçi olan ve Don Carlos olarak bilinen erkek kardeşi Carlos Maria Isidro de Borbon'u geçirmek istiyorlardı. Fernando, üçüncü karısı Maria Josefa Amalia'nın ölümü üzerine, [[Sicilya Krallığı]] prensesi I. Maria Cristina ile evlendi ([[1828]]). [[1830]]'da kızı Isabel'in doğuşu karmaşık sorunlar yarattı. Eski [[Kastilya]] ve [[Leon]]'da kadınlar tahta çıkabiliyorlardı. Ama [[1713]]'te [[İspanya]] ve [[Fransa]] arasında herhangi bir birleşmeyi engellemek için çıkarılan '''Lex Salica''' adlı veraset yasasıyla bu hak geri alınmıştı. [[IV. Carlos]], [[1789]]'da kadınların tahta geçme hakkını yeniden yürürlüğe koymuş, ama bu karar yasa olarak yayınlanmadığı için geçerliliği tartışma konusu olarak kalmıştı. Fernando '''Lex Salica''''ya dayanarak kızı Isabel'in tahtın varisi olarak tanınmasını istiyordu, Carlos Maria Isidro ise bu yasanın geçerisiz olduğunu ve veraset hakkının kendisinde olduğunu ileri sürüyordu. İspanya tarihinde yarım yüzyıldan fazla sürecek olan "Carlismo Hareketi" böylece doğdu. Fernando [[28 Eylül]] [[1833]]'te ölünce tahta [[II. İsabel]] adıyla kızı geçti. Ama o sırada [[Portekiz]]'de bulunan Carlso Maria Isidro'nun taht üzerinde hak iddia etmeye başlaması [[I. Carlismo Savaşı]]'nın ([[1833]]-[[1839]]) başlamasına neden oldu.
 
==Dış bağlantılar==
 
{{commonscat|Ferdinand VII}}
 
* [http://historiaantiqua.byethost8.com/paginas/antiguoregimen.htm#FernandoVII Historiaantiqua.] "Histori Antica" websitesinde "Fernando VII" {{es icon}}