Termometre: Revizyonlar arasındaki fark

düzeltme AWB ile
[kontrol edilmiş revizyon][kontrol edilmiş revizyon]
(Chansey (mesaj) tarafından yapılmış 18181056 numaralı değişiklikler geri getirildi. (TW))
(düzeltme AWB ile)
'''Sıcaklıkölçer''' ya da '''Termometre''', ([[Antik Yunanca]]'dan: ''thermos'' sıcaklık ve ''métron'' ölçü; eski dilde: ''mizanül-harâre'') sıcaklığı ölçmek için kullanılan alet.
 
[[Meteoroloji]]de [[Celsius (birim)|Celsius]], [[Fahrenheit (birim)Fahrenhayt|Fahrenheit]] veya [[Kelvin]] gibi değişik ölçekler termometrelerde kullanılmaktadır. Gündelik kullanımdaki termometrelerin çoğu, değişen sıcaklık karşısında sıvıların hacim değiştirmesi mantığına dayanır. Bu cinsten en fazla kullanılan termometreler [[cıva]]lı termometrelerdir. Sıcaklığın çok düşük olduğu yerlerde ise donma sıcaklığı daha düşük olan [[alkol]]lü termometreler tercih edilir.
 
== Yapısı ==
En çok rastlananı [[civa]]lı termometredir. Bu çok küçük kesite sahip ve üst ucu kapalı bir tüpten ibarettir. Alt ucundaysa içinde cıva bulunan küresel veya silindirik bir hazne bulunur. Isıtılmasıyla, cıva genişler ve tüpte yükselir. Tüpün kesitinin küçük olmasından dolayı az bir hacim büyümesinde cıvanın yükselmesi oldukça fazladır.
 
Termometre iki sabit nokta arasında kalibre edilir. Bunlar suyun donma noktasıyla kaynama noktasıdır. Normal [[atmosfer]] [[basınç|basıncında]] (760 mm cıva basıncı) bu iki nokta arasındaki mesafe [[Celsius (birim)|Celsius]] termometresinde 100 eşit parçaya bölünür. Bunların her biri bir Centigrad'ı (1 °C) gösterir. [[Fahrenheit (birim)Fahrenhayt|Fahrenheit]] ölçüsündeyse bu 180 eşit parçaya bölünür. Bunların her biriyse Fahrenheit'i (1 °F) gösterir. Bu ölçümde, suyun donma ve kaynama noktası sırayla 32 °F ve 212 °F olarak belirlenir. [[Réaumur (birim)|Réaumur]] ölçümündeyse bu noktalar 0°R ve 80°R olarak isimlendirilir. Ara da 80 parçaya bölünür. [[Cıva]] -38.83 °C'de donduğu için çok düşük sıcaklıkların ölçümü için uygun değildir. Bu tür olanlar donma noktası düşük olan renkli [[alkol]]le doldurulmuştur. Ulaşılabilecek en düşük sıcaklık [[mutlak sıfır]] olup, -273,16 °C'dir. Mutlak sıfırdan başlayan bir ölçü de [[Kelvin]]'dir, yani -273,16 °C = 0K'dır.
 
Isınınca genleşmeleri sıcaklıkla orantılı olan katı, sıvı, gaz maddelerden çeşitli termometreler yapılmıştır. Çok yaygın olarak kullanılan sıvılı ve metal termometrelerdir.