"Döviz" sayfasının sürümleri arasındaki fark

düzeltme AWB ile
(Ortayenice tarafından yapılan 18314563 sayılı değişiklik geri alınıyor. Reklam)
(düzeltme AWB ile)
Milletlerarası döviz borsaları 24 saat sürekli olarak çalıştıkları için döviz fiyatları ([[kurlar]]ı) sürekli olarak değişirler. Döviz bir iktisadi mal gibi işleme tabi tutulduğundan, dövizin bir arz ve talebi ve dolayısıyla da bir fiyatı vardır. Döviz fiyatlarına [[döviz kuru]] (''exchange rate'') denmektedir.
 
Döviz kurları genellikle bir birim döviz başına (veya bununla değiştirilebilen) millimillî para miktarı olarak tanımlanır. Döviz kurları 1 birim millimillî paranın karşılığı olan döviz miktarı olarak da tanımlanabilir. Bu şekilde düşünüldüğünde kurlar 1 [[USD]] = 1,35 [[TL]] veya 1 TL = 0,74 USD olarak ifade edilebilir. Bu iki sistem birbirinin tersidir. Birincisinde dövizin, millimillî para cinsinden değeri ifade ediliyor; buna direkt-[[kotasyon]] sistemi deniyor. İkincisinde ise millimillî paranın dış değeri, yani döviz cinsinden fiyatı gösteriliyor; buna da indirekt kotasyon sistemi deniyor.
 
Milletlerarası borsalarda döviz kurları ABD dolarıyla millimillî paralar arasındaki değişim oranı şeklinde ifade edilince, ABD doları dışında iki para arasındaki değişim oranı bunların dolar cinsinden fiyatlarına göre dolaylı olarak hesaplanabilir. Mesela, 1 USD = 1,35 TL ve 1 USD = 0,83 EUR ise; 1 EUR = 1,63 TL olur. Bu şekilde dolar dışındaki paralar arasında hesaplanan kurlara çapraz kur (''cross-rate'') denilmektedir. Yani iki para arasındaki dolaylı değişim oranına [[çapraz kur]] adı verilir.
 
Yabancı paraların çapraz kurları arasında da bir uyum vardır. Çapraz kurlar arasındaki uyum bozulur, yani dövizin ucuz olduğu yerden satın alınıp pahalı olduğu yerde satılması işleri ortaya çıkabilir. Bu farklardan yararlanarak kazanç sağlanması işlemine arbitraj denir. Geniş anlamda döviz ticareti; döviz bazında mevduat bulundurmayı, döviz piyasaları arasındaki kur farkından kâr elde etmeyi (''döviz arbitrajı''), zaman içindeki kur değişmelerinden kar elde etmeyi (''döviz spekülasyonu'') de kapsamına almaktadır.
 
== Esnek döviz kuru sistemi ==
1973 başlarında çoğu Batı Avrupa ülkesinde ve Japonya’da dolar kuru serbest bırakılmıştır. Sabit kur sistemi yerine, esnek kur sistemi uygulanmıştır. Özellikle uluslararası ticaretten etkilenen Japonya ya da Amerika gibi küçük ölçekli millimillî ekonomiler sabit döviz kuruna bağlı kalmıştır. Bu, zamanla daha da güçleşmiştir, çünkü uluslararası sermaye devinimi Elektronik Bilgi İşlem Tekniği ve telekomünikasyondaki yeni gelişmeler sayesinde daha da kolaylaşıp hızlanmıştır. Ayrıca kontrol de giderek zorlaşmıştır.
 
Esnek döviz kuru sistemi yürürlüğe girdikten kısa bir süre sonra iki petrol kriziyle karşı karşıya gelinmiştir. Bunun sonucu olarak da sistem, bilanço artışı (Petrol İhraç Eden Ülkeler- [[OPEC]]) ve açığına (Ekonomik İşbirliği Organizasyonu- [[OECD]]) yenilmiştir. Bu da orta vadede kendini yenilemiştir.
764.950

değişiklik