"Belediye" sayfasının sürümleri arasındaki fark

düzeltme AWB ile
(İl, ilçe ve belde belediyeleri nüfus ve belediye başkanı bilgileri tablosu eklendi. ilerleyen günlerde bütçe bilgileri de eklenecektir.)
(düzeltme AWB ile)
'''Belediye''', bir [[şehir]] veya [[ilçe]]nin temizlik, aydınlatma, su ve elektrik gibi ortak ihtiyaçlarını ve hizmetlerini gören örgüt.
 
Nüfusu belli bir sayının üstünde olan yerlerde kurulan yerel yönetimlerdir. [[Belde]]nin sorunlarını çözmek ve bazı hizmetleri karşılamak amacıyla, belde halkının oylarıyla seçilen yöneticilerin görev yaptığı, tüzel kişiliği olan örgütlerdir. İlk olarak [[Ortaçağ]]'da Avrupa'da ortaya çıkmıştır. Derebeyin baskılarına karşı haklarını ve çıkarlarını korumak isteyen kent halkı (esnaf, zanaatkar ve tüccarlar) kurduğu [[Lonca]] örgütleri aracılığıyla kendilerinin ve kentlerinin özgürlüklerini senyörlerden satın aldılar. Ortaya çıkan özgür kentlerin yönetim sorununu çözebilmek için, belediyeler oluşturuldu.
 
=== Yasal Çerçeve ===
 
=== Teşkilat Yapısı ===
Belediye teşkilatı belediye başkanı<ref name=":0">BK, 2005: md 33-36</ref> , belediye encümeni<ref name=":0" /> , belediye meclisi<ref>BK, 2005: 17-32. Md </ref>  ve bağlı birimlerden<ref>BK, 2005: 48 md.</ref>  oluşur. Belediye başkanı<ref>BK, 2005: 48. Md </ref>  ve belediye meclisi<ref>BK, 2005: 37. Md </ref>  üyeleri seçimle işbaşına gelirler. Bu organların seçimleri serbest, eşit, gizli, tek dereceli, genel oy, açık sayım ve döküm esaslarına ve nispi temsil sistemine göre<ref>Mahalli İdareler İle Mahalle Muhtarlıkları Ve İhtiyar Heyetleri Seçimi Hakkında Kanun (1984) Resmi Gazete 18285, 18.01.1984, 2. md</ref>  5 yılda bir yapılır. Ancak milletvekili genel veya ara seçiminden önceki veya sonraki bir yıl içinde yapılması gereken mahalli idareler organlarına veya bu organların üyelerine ilişkin genel veya ara seçimler milletvekili genel veya ara seçimleriyle birlikte yapılır<ref>Türkiye Cumhuriyeti Anayasası (1982), md 127</ref> .
 
Belediye encümeni ise belediye başkanının başkanlığında
 
-              İl belediyelerinde ve nüfusu 100.000'in üzerindeki belediyelerde, belediye meclisinin her yıl kendi üyeleri arasından bir yıl için gizli oyla seçeceği üç üye, malî hizmetler birim amiri ve belediye başkanının birim amirleri arasından bir yıl için seçeceği iki üye olmak üzere yedi kişiden;
 
=== Mali Yapı ===
Ülkemizde beldeden ile kadar geniş bir yelpazede örgütlenme ve hizmet modeli sunan 5393 sayılı Belediye Kanununa göre hizmet sunan belediyelerin 2016 yılı toplam bütçe gelirleri 56.752.917.000,00.-TL; bütçe giderleri ise 61.144.910.000,00.-TL’dir<ref>2016 YILI BELEDİYELER BÜTÇE  DENGE TABLOSU, Muhasebat Genel Müdürlüğü / <nowiki>https://www.muhasebat.gov.tr/content/genel-yonetim-mali-istatistik-detayi?tabId=1&pageId=10</nowiki> 27.02.2017</ref> . Bu rakam 16.03.2016 tarih ve 6682 sayılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu ile merkezi yönetim kapsamındaki kamu idareleri için 2016 yılına ait 632.971.585.000,00.-TL gider tahmininin<ref>2016 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu (2016) Resmi Gazete 29655, 16.03.2016 1. md</ref> yaklaşık olarak 1/10’una denk gelmektedir .
 
Belediye gelirlerini; kanunlarla gösterilen belediye vergi, resim, harç ve katılma payları, genel bütçe vergi gelirlerinden ayrılan pay, Genel ve özel bütçeli idarelerden yapılacak ödemeler, taşınır ve taşınmaz malların kira, satış ve başka suretle değerlendirilmesinden elde edilecek gelirler, belediye meclisi tarafından belirlenecek tarifelere göre tahsil edilecek hizmet karşılığı ücretler, faiz ve ceza gelirleri, bağışlar, her türlü girişim, iştirak ve faaliyetler karşılığı sağlanacak gelirler ve diğer gelirler oluşturmaktadır<ref>BK, 2005: 59. md</ref> .
Belediye giderleri ise aşağıda sayılan kalemlerden oluşmaktadır<ref>BK, 2005: 60. md</ref> :
 
-              Belediye binaları, tesisleri ile araç ve malzemelerinin temini, yapımı, bakımı ve onarımı için yapılan giderler.
 
-              Belediyenin personeline ve seçilmiş organlarının üyelerine ödenen maaş, ücret, ödenek, huzur hakkı, yolluklar, hizmete ilişkin eğitim harcamaları ile diğer giderler.
 
-              Her türlü alt yapı, yapım, onarım ve bakım giderleri.
 
-              Vergi, resim, harç, katılma payı, hizmet karşılığı alınacak ücretler ve diğer gelirlerin takip ve tahsili için yapılacak giderler.
 
-              Belediye zabıta ve itfaiye hizmetleri ile diğer görev ve hizmetlerin yürütülmesi için yapılacak giderler.
 
-              Belediyenin kuruluşuna katıldığı şirket, kuruluş ve katıldığı birliklerle ilgili ortaklık payı ve üyelik aidatı giderleri.
 
-              Mezarlıkların tesisi, korunması ve bakımına ilişkin giderler.
 
-              Faiz, borçlanmaya ilişkin diğer ödemeler ile sigorta giderleri.
 
-              Dar gelirli, yoksul, muhtaç ve kimsesizler ile engellilere yapılacak sosyal hizmet ve yardımlar.
 
-              Dava takip ve icra giderleri.
 
-              Temsil, tören, ağırlama ve tanıtım giderleri.
 
-              Avukatlık, danışmanlık ve denetim hizmetleri karşılığı yapılacak ödemeler.
 
-              Yurt içi ve yurt dışı kamu ve özel kesim ile sivil toplum örgütleriyle birlikte yapılan ortak hizmetler ve proje giderleri.
 
-              Sosyo-kültürel, sanatsal ve bilimsel etkinlikler için yapılan giderler.
 
-              Belediye hizmetleriyle ilgili olarak yapılan kamuoyu yoklaması ve araştırması giderleri.
 
-              Kanunla verilen görevler ve hizmetlerin yürütülmesi için yapılan diğer giderler.
 
-              Şartlı bağışlarla ilgili yapılacak harcamalar.
 
-              İmar düzenleme giderleri.
 
=== İnsan Kaynakları ===
Belediye personeli norm kadro ilke ve standartlarına uygun olarak belediye başkanı tarafından atanırlar. Ancak birim müdürlüğü ve üstü atamalarda belediye meclisine takip eden ilk toplantısında bilgi verilir<ref>BK, 2005: 49. md</ref> .
 
Statü bakımından ise belediyelerde memurluk, sözleşmelilik (657 s. Devlet Memurları Kanunu 4-b ve 5393 s. Belediye Kanunu 49. Maddeye göre), sürekli işçilik ve geçici işçilik olmak üzere dört istihdam türü bulunmaktadır<ref>GÜLER, Birgül AYMAN, Belediye Personel Yönetimi, TODAİE-YYAEM, Ankara, 2001 s. 21</ref> . Bunun yanında her ne kadar norm kadro rejimine tabi olmasalar da kanun, tüzük ve yönetmeliklere göre istihdam edilen personelin yeterli nitelik veya sayıda olmaması hâlinde yardımcı işler  veya asıl işin bir bölümünde idarenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işler  için ihale yoluyla personel istihdam edilebilir<ref>Kamu İhale Kanunu 2002, [KİK] Resmi Gazete 24648, 22.01.2002 62-e/1. md</ref>. 2015 yılı itibariyle belediyeler ve bağlı kuruluşlarında 111.344 memur, 9.580 sözleşmeli personel, 86.493 sürekli işçi, 5.651 geçici işçi olmak üzere norm kadro rejimine tabi olarak toplamda 213.068 personel istihdam edilmektedir<ref>2015 MİGFR 2016: s 44</ref> . Ayrıca yine 2015 verilerine göre 4734 s. Kamu İhale Kanununun 62. Maddesine tabi olarak belediye ve bağlı kuruluşlarında toplam 308.384 personel istihdam edilmektedir<ref>2015 MİGFR, 2016: s 46</ref> . Belediyelerde hizmet alımı personel sayısının bu denli artmasının başlıca nedenleri arasında özlük haklarının düşük olması, istihdam ve temininin kolay olması gelmektedir.
 
Belediyeler zabıta personeli aracılığıyla kolluk vazifesini yerine getirirler . Belediye zabıtası beldede esenlik, huzur, sağlık ve düzenin sağlanmasıyla görevlidir. Zabıta personelinin atanma şartları, yetiştirilmesi, çalışma koşulları, görevde yükselmesi, görev, yetki ve sorumlulukları İçişleri Bakanlığı tarafından yürürlüğe konulan 11.04.2007 tarih ve 26490 sayılı Belediye Zabıta Yönetmeliğinde düzenlenmiştir<ref>BK 2005: 51. md</ref>.
1.235.376

değişiklik