"Adapa" sayfasının sürümleri arasındaki fark

düzeltme AWB ile
k (71.127.254.48 tarafından yapılan değişiklikler geri alınarak, ÖÇS tarafından değiştirilmiş önceki sürüm geri getirildi.)
(düzeltme AWB ile)
{{Mezopotamya mit (kahraman)}}
 
'''Adapa''', Adaba [[Mezopotamya mitolojisi]]nde yaratılmış ilk insandır. Adapa [[Sümer kralları listesi]]'nde ulusun ilk lideri olarak geçer. Farklı biçimlerinde ''Oanes'' ve ''Alulim'' olarak da anıldığı olmuştur. Akadca'da ismi ''adamu, erkek insan'' anlamına gelir. Öykü [[tevrat]] [[anlatı]]larında yer alan yasak meyveden yiyen [[Âdem]] ile [[Havva]]'nın cennetten atılması öyküsü ile ilişkilendirilmektedir.<ref name="ancient.eu">https://www.ancient.eu/article/216/</ref>
 
Adapa antik [[Eridu|Eidug]] şehrinin kralıydı. [[Ea|Enki]] tarafından yaratıldığına inanılırdı, bir bakıma Enki'nin oğlu olarak düşünülmüştür. Yarı faniydi ama ölümsüzlerin kuvvetine sahipti. Evrenin tüm bilgisinin üçte birine sahip olduğu, bu bilginin ona Enki tarafından öğretildiğine inanılırdı. İnsanlığa dili öğretenin Adapa olduğuna inanılır.
Mite göre Adapa tanrısal soydan gelen bir fanidir. Balıkçı teknesini devirdiği gerekçesiyle ''Güney Rüzgârı'''nın kanatlarını kırınca cennetin ve tanrıların tanrısı olan [[Anu]]'nun önünde hesaba çekilmesi gerekir. Adapanın koruyucu tanrısı olan [[Ea]]/Enki, [[cennet]]teyken yiyip içmemesi gerektiği konusunda onu uyarır. Bu aslında bir aldatmadır, böylece Adapa'nın ölümsüz olma şansını elinden almıştır.
 
Bu mite göre ise insanların ölümlü oluşu Adapa'nın aptallığından kaynaklıdır. Enki (Ea), oğluna bilgelik vermiş, ama ölümsüz yaşamı vermemiştir. Bir gün Adapa'nın önüne ölümsüzlüğü elde etme şansı çıkar, ancak Adapa reddeder. Tanrı Anum'un huzuruna çağrılır. Ea, önceden ona orada ölüm için yiyecek ve içecek verileceğini, onlardan tatmamasını haber verir. Hüküm verileceği gün, öteki tanrılar onu tutarlar ve yumuşayan Anum, ölümsüzlük yiyecek ve içeceğini getirtir. Adapa bunları da almak istemez. Anum, şaşırıp nedenini sorar. Adapa şöyle yanıtlar: "Bir başkası yemeyeceksin, içmeyeceksin, dedi". Anum, buna bakıp Adapa'nın yeryüzüne atılmasını emreder.<ref>https://www. name="ancient.eu"/article/216/</ref>
 
==Günümüz inançlarına etkiler==
Yahudilerin [[Babil sürgünü]] sırasında Yahudi bilginleri tarafından diğer mitolojik unsurlarla birlikte kültürel hafızaya alınan Adapa öyküsü ilk insan ve insanlığın atası olarak [[Belgesel hipotez|Tevrat'ın yazımı]] sırasında Tevrat anlatımlarına ([[genesis]]) konu edilmiş, kültürel miras olarak Ortadoğu din ve inanışlarına aktarılmıştır.
 
Adapa ve diğer [[sümer mitolojisi|sümer mitolojileri]]ne ait çok sayıda imgenin Adem ve tufan hikayeleri gibi Tevrat anlatılarına aktarıldığı düşünülmektedir.<ref>https://faculty.gordon.edu/hu/bi/ted_hildebrandt/otesources/01-genesis/text/articles-books/andreasen_adamadapa_auss.pdf</ref> Bunlardan bazıları Adem (Adam) ismi, sonsuz yaşam sürülen cennette yaşamaktayken yasak meyvelerden yeme ile bağlantılı bir şekilde tanrı tarafından hesaba çekilme ve cennetten atılma, her şeyin isminin (bilgisinin) kendisine öğretilmiş olması, kendisinin ilk insan olmakla birlikte ilk rahip (ibrahimi dinlerde ilk peygamber) oluşu, cennetten medeniyete ait sanat veya bilgileri getirmesi, Ea ile Eva (Havva) isim ve rollerine ait benzeşmelerdir.
1.332.802

düzenleme