Ana menüyü aç

Değişiklikler

değişiklik özeti yok
 
==Tarihçe==
{{Ana|Tektanrıcılık|Kişisel tanrı|antropomorfizm}}
 
İbrahimi dinlerde tanrı [[kişisel tanrı]] olarak nitelendirilir. Örneğin Allah Mütekebbir ([[kibir]]lenen), Sabur (Sabreden) ve Müntakim (intikam alan)dir.
 
Tektanrıcılığın 4000 yıl kadar önce eş zamanlı olarak mısır, babil ve hint toplumlarında ortaya çıkmaya başladığı ifade edilmektedir.
 
[[Orhan Gökdemir]]'e göre tek tanrılı dinlere gidiş bir dinde sadeleşme ve devrim hareketidir. Bu devrim eski dini anlayışları dümdüz ederek yıkar. Ancak başlangıçta görülen hızlı bir yıkım sonrasında devrim yavaşlar ve eski pagan inançlar yeni kimliklere bürünerek yeniden ortaya çıkarlar. Musevilik, İsevilik ve Muhammedilik kurucuları kadar bu karşılaşmanın da ürünü olan dinlerdir.<ref>Orhan Gökdemir, Din ve Devrim s 25-32</ref>
 
İslâm toplumunda Allah inancının belirli değişimler geçirdiği, [[Kur'ân]] ve [[hadis]]lerde [[Gök katları|gökyüzü]]nde [[arş]]'ta oturan ve belirli [[kişisel tanrı|insani sıfatlar taşıyan]] Allah inancının [[Kelam]]cılar tarafından sorgulanarak ve farklı [[mezhep]]lerin ortaya çıktığı görülür:
 
* [[Şiî]]: Sembolik ifadelerle Allah'ın anlatılmasını onaylar,
* [[Sufîzm|Sufî]]: Allah'ın şeklinin olmadığına, sonsuz olduğuna, şimdiki halimizin onu görmeye gücümüzün yetmediğine ve Allah'ın her yerde olduğuna inanır. Sufilikte Allah ile arkadaşlık ilişkisi kurulabilir.
* [[Mücessime]], [[Müşebbihe]], [[Selefi]], [[Vahhabi]]: Allah'ı teşbihlerle anlatır, ona el-yüz atfeder ve arşta oturduğunu kabul eder.
* [[Maturidi]]-[[Eşari]]: Görme ve duyma gibi sınırlı bir [[insan-tanrı benzerliği]]ni kabul eder.
* [[Mutezile]]-[[Cehmiyye]]: [[Tevhid]]e aykırı bularak Allah'ın herhangi bir şekilde insana benzetilmesine karşı çıkar ve [[soyut]]lama yapar.<ref>http://www.beytulhikme.org/SozlukGoster.aspx?ID=60&Baslik=E%C5%9F%27ari%20D%C3%BC%C5%9F%C3%BCncede%20Antropomorfizm</ref><ref>http://ktp.isam.org.tr/pdfdrg/D02628%5C2008_12/2008_12_BAYCARAT_AKA.pdf</ref>
 
*Ortodoks İslam [[kelam]]cıları Allah'a mekan izafe edilmesini, tanrının değişim ve [[antropomorfizm|antropomorfik]] görünümler sergilemesini (Tanrı'nın insana benzetilmesi, [[Hulul]]) kesin bir dille reddederler. Tevrat’taki "Yakup ile güreşe tutuşan [[Tanrı]]" (Hoşea 12:3) ve Hristiyanlık üçlemesindeki "Baba Tanrı" figürü eleştirilir. [[Kelâm]]cılar Kur'ân ve kudsi [[hadis]]ler gibi İslâmî kaynaklarda kullanılan Allah'a mekân (gök, arş (taht) (Taha-5 ve Araf 54)) izafe etme <ref>http://www.hadisler.com/?pid=p&id=3845&mcid=262</ref> ve “Allah’ın eli” Allah’ın yüzü”, "insanın [[Rahmân]] suretinde yaratılması" <ref>Buhari İstizan, 1</ref><ref>Müslim 1, 115</ref> gibi ifadelerle Allah'ın işitmesi, görmesi gibi ifadeleri mecaz veya mahiyeti bilinemeyen ifadeler olarak tanımlarlar.<ref>http://www.risaleakademi.com/guencel/alntlar/risale-i-nur/2098-24-mektubun-erh-ve-zah</ref>
 
==Tevhit açısından Allah'ın isim ve sıfatları==
679

değişiklik