"Marsilya" sayfasının sürümleri arasındaki fark

değişiklik özeti yok
| dipnotlar =
}}
'''Marsilya''' ([[fransızcaFransızca]]: ''Marseille [{{IPA|maʀˈsɛj}}]'', [[oksitancaOksitanca]]: ''Marselha'' veya ''Marsiho''), [[Fransa]]'nın güneydoğu'sunda bulunan, [[Bouches-du-Rhône]] ilinin ve [[Provence-Alpes-Côte d'Azur]] bölgesinin merkez şehridir.
2009 nüfus sayımı'na göre 850.602 nüfusuyla Fransa'nın 2. en büyük kentidir. Ayrıca 1.715.096 nüfusuyla [[Fransa]]'nın 3. en büyük metropolitinmetropolitan yerleşim alanıdır. [[Avrupa]]’da'da en büyük kara alanına sahiptir.
 
MÖ 6.yy'da yüzyılda [[Foça]]' (Phokaia) denizcilerin sayesinde Massalia adı altında kurulan Marsilya, [[Fransa]]'da ve [[Akdeniz]]'de birinci, [[Avrupa]] genelinde dördüncü limanı olarak gösterilmektedir.
 
== Coğrafi konum ==
Fransa’nın [[Provence-Alpes-Côte d'Azur]] sınırları içindedir. [[Calanques Dağları|Calanques Dağ kitlesininde]] aralarında bulunduğu bir dağ zinciriyle çevrili olan Marsilya, Akdeniz sahil şeridi boyunca 70 km kıvrıla kıvrıla uzanır... Güneş ışığı en önemli servetidir. [[Mistral]] yeliyle gelen Provence yöresine has bu doğal ışık, aralarında Cezanne, Braque, Dufy, Derain, Marquet'inde bulunduğu birçok tanınmış ressamın ilham kaynağı olmuştur.
 
Fransa'nın [[Akdeniz]] kıyısında yeralanyer alan şehir, Akdeniz'in en büyük ticari limanına sahiptir.
 
Şehir merkezine 30 km uzaklıktaki Marsilya havaalanından her 20 dakikada bir hareket eden otobüsler, yolcuları [[Saint Charles Garı]]'na getiriyor. Oradan taksi ya da metro ile gideceğiniz yere ulaşıyorsunuz. Başta [[Marcel Pagnol]]'un filmleri olmak üzere birçok Fransız filmine mekân olan St. Charles Gar'ıGarı, şehrin yüksek tepelerinden biri üzerinde kuruludur. Garı şehrin merkezine bağlayan Boulevard d’Athenes caddesine doğru alçalan toplam sayısı 104 olan merdivenlerin en üst basamağından aşağıya bakınca tüm şehrin ayaklarınızın altında olduğu hissi veriyor. Bazıları şehrin merkezi olarak, St Charles Garı'nı bazıları ise ‘Le Vieux-Port’ denilen eski limanı kabul ediyor.
 
== Tarihi ==
[[Dosya:Marseilles by Piri Reis.jpg|thumb|250px|sol|Marsilya ve yakındaki Akdeniz kıyıları, [[Piri Reis]] haritası]]
Tarihte ilk olarak MÖ 6.yy'da yüzyılda 12 İon şehrinden biri olan ''Phokaia''lı (bugünkü adıyla Foça)'lı denizcilerin kurduğu Marsilya şehri, zamanla eski liman denilen [[Vieux Port]] (Eski Limanı) etrafında genişleyerek bugünkü halini almış..almıştır. Phokaialılar [[İzmir]] yakınlarındaki bugünkü Eski [[Foça]] şehrini kaybetmelerinden sonra kendilerine koloni yaptıkları bir şehir olarak da biliniyor. [[Cosquer Mağarası]] duvarı üzerindeki yazılar Marsilya da geçtiğimiz 28 bin yıl boyunca insan yerleşimi olduğunun kanıtı. Ayrıca Marsilya 2 bin 600 yıl ile Avrupa'nın en eski şehri unvanına sahip..sahiptir. Bu eskilik sokaklarında kolayca farkediliyorfark ediliyor. Birbirine bitişik sıralanan yüzlerce apartmanın dar bir koridor görünümü oluşturduğu Arnavut kaldırımlı sokaklarında yeni yapı hemen hemen hiç yok. Asırlar öncesinin yüksek tavanlı, uzun pencereli evleri yıkılmamış ve korunarak bugüne kadar gelmiş. Tarihi geçmişiyle yüksek mimari değer taşıyan bu apartmanlar bugün hala halkın kullanımında..kullanımındadır. Marsilya Kültür Varlıkları Atölyesi'nin (Atelier du Patrimoine) yöneticisi [[Daniel Dracourt]]'un şehrin tarihi yapısının korunmasına yönelik çalışmalarının bunda büyük payı olmuş. Akdeniz çevresinde bulunan ülkelerde tarihi kent dokularıyla öne çıkan yerleşimlerin gelişim ve koruma planları yapılmış. [[İstanbul]]'a benzer özellikler taşıyan Marsilya çok kültürlülüğün ve kültür varlıklarının korunması ve yerel yönetimler açısından önemli bir örnek.
 
MÖ 49 yılında [[Jül Sezar|Sezar]] tarafından istila edilince [[Romalılar]]ın [[ticaret]] merkezi haline getirilen Marsilya, limanlarının [[jeopolitik]] avantajıyla bugünde denizcilik alanında önemli bir yere sahip..sahiptir. [[Haçlı Seferleri]]nde aktif olarak önemli bir rol oynamışsa da bugün egemen bir din yok ve çok çeşitli kültürel yapısı içinde her dinden insana rastlanıyor. 13. yüzyılda kısa süreli yaşanan [[Cumhuriyet]] dönemine, 1423 yılında [[Aragone Hanedanlığı]] tarafından son verilmiş. [[Kral Rene]]'nin yaptığı çıkartmanın sembolü olarak diktirdiği kule, bugün hala limanın girişinde görülebilir. Marsilya, 1481'de [[Fransız Krallığı]]'na dahil olmuşsa da halkının liberal yanı tarih boyunca ağır basıyor. 1720 yılında nüfusunun yarısı olan 45 bin kişiyi kaybettiği [[veba]] salgının yaraları kısa sürede sarılırken, 1792'de Marsilya halkı asiliğiyle ünlenir. Altı bin gönüllüden oluşan [[Ren Ordusu]], [[Claude Joseph Rouget de Lisle]]'in bestelediği savaş marşı ‘[[Chant de guerre pour l'armée du Rhin]]'ı söyleyerek, [[Fransız Devrimi]]ne katılmak için [[Paris]]'e doğru yürüyüşe geçer. 1795'te Fransa'nın [[milli marşı]] kabul edilen bu marş ‘[[La Marseillaise]]’ olarak bilinir.
 
== Ekonomi ==
19. yüzyılda [[Modern Dönem]]e girmesinin yanı sıra [[Fransız]] [[sömürge]]leri, altyapı sistemi projeleri ve [[Süveyş Kanalı]]'nın açılmasıyla gelişmesi hız kazanan Marsilya, ham maddeleri işlemeye dayalı ekonomisiyle kısa zamanda gelişmesini tamamlamış. [[Deniz]] ürünleri zenginliğinin yanı sıra Dünya'nın en kaliteli [[kiremit]]leri burada üretiliyor. Bugün Marsilya'nın tek amacı ‘[[Euroméditerranée]]’ projesini gerçekleştirmek. Ekonomi ve endüstri metropolisi olan Marsilya 1995 yılında başlatılan bu projeyle Güney Avrupa’nınAvrupa'nın iş alanında başkenti olmayı amaçlıyor. Bunu gerçekleştirmek için şehir, yabancı sermayeye yatırım yapması için her imkânı ve kolaylığı sağlıyor. Aynı zamanda Fransa'nın en yüksek öğrenme oranına sahip olduğu 45 bin üniversite öğrencisiyle kente gelen sermaye ile doğan iş imkânlarından Marsilya halkının faydalanması için kalifiye eleman yetiştiriliyor.
 
Bugün Marsilya artık Fransa'nın en kalabalık varoşlarından birine sahiptir.
 
Fransa'da abartmaları ile tanınan Marsilyalılar tarafından Dünya'nındünyanın en güzel şehri olduğu söylenir. Marsilya'nın içinde olduğu kadar civarında da gidilecek çok yer vardır. Marsilya, sosyetik tatil beldeleri [[Cannes]], [[Nice]], [[St. Tropez]]'ye yakın olmasına rağmen Güney Fransa’nın diğer şehirlerine hiç benzememektedir. [[Kuzey Afrika]] kökenlilerin çoğunlukta olduğu, 1 milyondan fazla çok çeşitli etnik nüfusuyla bir metropol görünümündedir. Herkesin değişik bir aksanı olduğu için Fransızca'yıFransızcayı az veya aksanla konuşsanız bile kimse yadırgamamaktadır. [[Akdeniz iklimi]]nin getirdiği yumuşak hava akımıyla soğuk ülke vatandaşları için çekici olsa da, yüksek suç oranı ve [[uyuşturucu]] trafiğinin yoğun olduğu iddia edildiğinden turistlerin çok rağbet ettiği bir şehir değildir.
 
Eski liman ‘Le Vieux-Port’dan ‘Château d'If ’If’ adasına, ‘Port de Commerce’den de [[Korsika]] Adası'naadasına günlük turlar düzenleniyor. Şehir içi tur yapmak için ise iki seçenek var. İlki, bir gün için kişi başına 16 Euro olan otobüslerle şehri dolaşmak. İkincisi ise yollardaki kırmızı çizgileri takip ederek yürümek. İki saat süren kırmızı çizgiyi takip turuyla şehrin gezilip görülecek tüm tarihi ve turistik yerlerini görüyorsunuz. [[Alexandre Dumas]]’nın romanı ‘[[Monte Kristo Kontu]]’yla üne kavuşan ‘[[Château d'If]]’ şehrin en güzel manzaralarından birine sahip. 1524 yılında inşa edilen bu şato, 17. yüzyılda devlet [[hapisane]]sine dönüştürülmüş.
 
Lavanta tarlalarıyla çevrili Marsilya 'da eski ve yeni içiçeiç içe yaşıyor... Hangi tepesinden baksanız dağlarla çevrili muazzam bir liman manzarasıyla karşılaşıyorsunuz. Marsilya, tarih ve kültür karışımı bir gezi için ideal bir şehir.
 
== Kardeş şehirler ==
* {{Kardeş şehir|Erivan|Ermenistan}}
 
== ResimlerFotoğraflar ==
[[Dosya:Marseille Vieux Port Night.jpg|thumb|center|700px|Marsilya'nın eski liman bölgesinin gece manzarası]]
<Gallery>
Dosya:Marseille Fort Saint Nicolas.jpg|Fort Saint Nicolas, solda liman
Dosya:Vallon_des_Auffes.jpg| Vallon des Auffes, Korniş yakınında
Dosya:NotreDameDeLaGarde_Statue1.jpg|Notre Dame de la Garde Kilisesi uzerindekiüzerindeki Meryem Ana heykeli
Dosya:Église des Réformés.jpg|''Église des Réformés'' kilisesi
Dosya:Musée des Beaux Arts Marseille.jpg|Marsilya Güzel Sanatlar Müzesi
Dosya:Cathedralmajormarseille.jpg|Katedral de la Major
Dosya:Fort-Saint-Jean.jpg|Fort St Jean burcu
Dosya:Eglise-saint-laurent-moussechan.jpg|St. Laurent Kilisesi
Dosya:Palais-du-Pharo-moussechan.jpg|Pharo
Dosya:Stairway of Hôtel-Dieu in Marseille 3.jpg|Hôtel-Dieu hastanesi merdivenleri
Anonim kullanıcı