Hoca Sâdeddin Efendi: Revizyonlar arasındaki fark

→‎Hayatı: düzeltme AWB ile
[kontrol edilmiş revizyon][kontrol edilmiş revizyon]
kDeğişiklik özeti yok
(→‎Hayatı: düzeltme AWB ile)
[[I. Selim]]'in [[Nedim Hasan Can|Nedimi Hasan Can]]'ın oğlu olarak 1536/37 yılında İstanbul'da doğdu. İyi bir eğitim gördü, [[ilmiye sınıfı]]na girerek 1556 ila 1573 yılları arasında müderrislik yaptı. [[Manisa]]'da bulunan Şehzade Murad'ın ([[III. Murad]]) hocalığı ile görevlendirilmesi sonraki yıllarda hızla yükselmesine yardımcı oldu. 1574 yılında III. Murad'ın tahta çıkması ile birlikte ''Hace-i Sultani'' sıfatıyla devlet işlerinde etkili oldu. Bu sıfatını daha sonra tahta çıkan [[III. Mehmed]]'in döneminde de koruyarak padişah üzerinde nüfuzu sayesinde iç ve dış siyasette etkin rol oynadı. 1596 yılında [[Haçova Savaşı]]nda padişahı savaş alanından ayrılmamasına ikna ederek Haçova Zaferinin kazanılmasında önemli ve etkin rol oynadı. Haçova Savaşında yararlılığı görülen [[Cigalazade Yusuf Sinan Paşa]]'nın sadrazamlığa getirilmesini sağladı. Ancak önceki sadrazam İbrahim Paşa'yı tutan valide [[Safiye Sultan]]'ın etkisiyle gözden düştü. Sürgüne gönderilmekten güçlükle kurtulabildi ve devlet işlerine karışmaması koşuluyla İstanbul'da kalmasına izin verildi. Bu süreçte 1598 yılında şeyhülislam [[Bostanzade Mehmed Efendi]]'nin ölümü üzerine karşı çıkmalar olmasına karşın şeyhülislamlığa getirildi. 1598 yılında şeyhülislam olarak görevlendirilmesine karşı çıkan sadrazam [[Hadım Hasan Paşa]]'yı padişaha görevden aldırtarak idam edilmesini sağladı. Sonrasında sadrazamlığa sırasıyla gelmesini sağladığı [[Cerrah Mehmed Paşa]] ve [[Damat İbrahim Paşa]] üzerinde etkili olarak yer yer devlet işlerine müdahalelerde de bulundu.
 
Şeyhülislam olarak fetva yazımında büyük yetenek gösterdi. Şeyhülislamlığı ve müderrisliği dışında asıl ününü [[Hoca Tarihi]] olarak da anılan [[Tac üt-tevarih]] isimli yapıtıyla kazandı. Ayrıca padişah III. Murad'ın emri ile Molla Muslihittin Lari'nin iki eseri ile [[Abdülkadir Geylani]]'nin Menakıbını Türkçeye tercüme etti.
 
Büyük oğlu Mehmed Efendi henüz oldukça gençken Mekke Kadısı ve hemen ardından İstanbul Kadısı tayin edildi. İki ay kadar sonra da Anadolu Kazaskeri oldu; bu tarihte 29 yaşında idi. Diğer oğlu Esad Efendi medreseden birden bire Edirne Kadılığına geçti ve arkasında İstanbul'a kadı oldu, henüz 25 yaşında idi. Bu atamalarla hakiki alimler geri planda kalmış; [[Şeyhülislam]], [[kazasker]], padişah hocası gibi önde gelenlerin çocukları iyi mevkiilere gelir olmuştur. Mezarı [[Eyüp, İstanbul]] semtinde, [[Saçlı Abdülkadir Efendi Cami]] haziresindedir.<ref>Haskan, Mehmet Nermi:Eyüplü Meşhurlar, Eyüp Belediyesi Yayınları, cilt.2, s. 103, İstanbul 2014</ref>
1.333.128

düzenleme