"Altay dilleri" sayfasının sürümleri arasındaki fark

[[Dosya:2006-07 altaj belucha.jpg|thumb|275px|[[Altay Dağları]] bu dil ailesine adını vermiştir.]]
 
==Altayistiğin tarihi==
==History of the Altaic idea==
{{çalışma}}
[[Türk dilleri|Türk]], [[Moğol dilleri|Moğol]] ve [[Tunguzca|Tunguz]] dillerinin birbiriyle ilişkili olduğu düşüncesi, ilk olarak 1730 [[Philip Johan von Strahlenberg]] tarafından iddia edilmiştir. Strahlenberg'i bu görüşe sevk eden durum, İsveçli bir subay olarak [[Büyük Kuzey Savaşı]]'ndan sonra bir savaş tutsağı olarak [[Rus İmparatorluğu]]'nun doğusuna yaptığı seyahatlerdeki edindiği izlenimlerdir. Bununla birlikte, [[Alexis Manaster Ramer]] ve [[Paul Sidwell]] (1997) tarafından belirtildiği gibi Strahlenberg, daha sonra "Altay dilleri" olarak bilinen bu diller arasında bir bağlantı olduğu savına karşı çıkmıştır. Strahlenberg'in tasnifi, Altay dili olarak vasıflandırılan dillerin birçoğu için ilk sınıflama girişimiydi.<ref>Poppe 1965:&nbsp;125</ref>
20. yüzyılın ilk yarısı ve 19. yüzyılın büyük bölümünde, Ural-Altay dil ailesi bilimsel çevrelerde yaygın bir kabul görmüştür. Bu görüş, Altay dili olduğu varsayılan dillerdeki [[Büyük ünlü uyumu|ünlü uyumu]] ve sözcük çekim ve yapımının [[Eklemeli diller|eklemeli]]<nowiki/>olmasına dayandırılmıştır. Dil bilimciler tarafından birçok yönden eleştirilerek, doğrulanmasının imkânsız olduğu kanısı oluşsa da, Ural-Altay dil ailesi varsayımı, bün hâlâ birçok saygın ansiklopedi, dil atlası, ortaöğretim ders kitapları ve benzer genele hitap eden kaynaklarda varlığını devam ettirmektedir. Son dönemin önemli Altayistik araştırmacılarından [[Sergey Starostin]], Ural-Altay dil ailesi fikrinin artık hiçbir geçerliliğinin kalmadığını savunmaktadır.<ref>Starostin et al. 2003:&nbsp;8</ref>
 
1857'de, Avusturyalı bilgin [[Anton Boller]], Japoncanın da Ural-Altay dil ailesinin mensubu olduğunu iddia etmiştir.<ref>Miller 1986:34</ref> 1920'de [[Gustaf John Ramstedt|G.J. Ramstedt]] ve [[Yevgeny Polivanov|E.D. Polivanov]], Korecenin de bu dil ailesine mensup olduğunu savunmuştur. Bununla birlikte, Ramstedt, 1952–1966 arasında kaleme aldığı ''Einführung in die altaische Sprachwissenschaft'' adlı kitabının 3. cildinde Ural-Altay varsayımını reddetmiş ve Koreceyi Altay dil ailesine dâhil etmiştir. O, eserinin 1. cildinde ''Lautlehre'' yani ses bilimi bölümünde, Altay diline mensup olduğu düşünülen diller arasındaki ses denkliklerini ilk kez ortaya koymaya çalışarak, Altayistik'teki karşılaştırmalı metodun önemli öncülerinden biri hâline gelmiştir.
1857'de, Avusturyalı bilgin [[Anton Boller]], Japoncanın da Ural-Altay dil ailesinin mensubu olduğunu iddia etmiştir.<ref>Miller 1986:&nbsp;34</ref> 1920'de
 
1960'da [[Nicholas Poppe]] Ramstedt'in ses bilimi üzerine yazdığı bu cildi önemli ölçüde revize ederek yayımlamıştır.<ref>Miller 1991:&nbsp;298</ref> Bu kitap daha sonrasında yapılan Altayistik çalışmaları için standart bir eser hâline gelmiştir. Poppe, Türk, Moğol, Tunguz dilleri ile Kore dilleri arasındaki bağlantının net çizgilerle ayrılamayacağını düşünmüştür.<ref>Poppe 1965:&nbsp;148</ref> Onun bu görüşü, üç olasılığı içermektedir. 1. olasılığa göre, Korece diğer Altay dilleri ile kalıtsal bir ilişkiye sahip değildir. 2. olasılığa göre, Korece bu dillerle, diğer dillerin birbiriyle ilişkisi nispetinde bağlantılıdır. Son olasılık ise, Korece diğer Altay dillerinden bu dillerdeki temel karakteristik özellikler belirginleşmeden kopmuştur.
In the 1920s, [[Gustaf John Ramstedt|G.J. Ramstedt]] and [[Yevgeny Polivanov|E.D. Polivanov]] advocated the inclusion of Korean. However, Ramstedt's three-volume, ''Einführung in die altaische Sprachwissenschaft'' ('Introduction to Altaic Linguistics'), published in 1952–1966, rejected the Ural–Altaic hypothesis and again included Korean in Altaic, an inclusion followed by most leading Altaicists to date. The first volume of his work, ''Lautlehre'' ('Phonology'), contained the first comprehensive attempt to identify regular correspondences among the sound systems within the Altaic language families.
 
In 1960, Nicholas Poppe published what was in effect a heavily revised version of Ramstedt’s volume on phonology<ref>Miller 1991:&nbsp;298</ref> that has since set the standard in Altaic studies. Poppe considered the issue of the relationship of Korean to Turkic-Mongolic-Tungusic not settled.<ref>Poppe 1965:&nbsp;148</ref> In his view, there were three possibilities: (1) Korean did not belong with the other three genealogically, but had been influenced by an Altaic substratum; (2) Korean was related to the other three at the same level they were related to each other; (3) Korean had split off from the other three before they underwent a series of characteristic changes.
 
===Development of the Macro-Altaic theory===
 
According to Roy Andrew Miller (1996: 98–99), the Clauson–Doerfer critique of Altaic relies exclusively on a [[lexicon]], whereas the fundamental evidence for Altaic comprises [[verb]]al [[morphology (linguistics)|morphology]]. Lars Johanson (2010: 15–17) suggests that a resolution of the Altaic dispute may yet come from the examination of verbal morphology and calls for a muting of the polemic: "The dark age of ''pro'' and ''contra'' slogans, unfair polemics, and humiliations is not yet completely over and done with, but there seems to be some hope for a more constructive discussion" (ib. 17).
 
 
== Ortak özellikleri ==
9.728

değişiklik