"Mehmed Emin Âli Paşa" sayfasının sürümleri arasındaki fark

değişiklik özeti yok
}}
 
'''Mehmed Emin Âli Paşa''' (d. [[5 Mart]] [[1815]] - ö. [[7 Eylül]] [[1871]] ) , [[Osmanlı Devleti]]'nde [[Tanzimat Dönemi|Tanzimât Dönemi]]'nin döneminin [[Koca Mustafa Reşid Paşa|Mustafa Reşid Paşa]] ve [[Keçecizade Fuat Paşa]] ile birlikte en önemli üç devlet adamından biridir. [[Abdülmecid]] ve [[Abdülaziz]] saltanatlarında 5 kez olmak üzere toplam 8 yıl 3 ay [[sadrazam]]lık yapmıştır. Ayrıca [[Londra]] Büyükelçiliği, [[İzmir]] ve [[Bursa]] valiliği, Meclis-i Vala reisliği, Meclis-i Tanzimat reisliği ile birlikte toplam sekiz kez [[Osmanlı Hariciye Nazırlığı|hariciye nazırlığı]] görevinde bulunmuştur. Âli Paşa, Tanzimat devrinde 1871'e kadar çeşitli mevkilerde Osmanlı idaresini ve dış siyasetini elinde tuttu. Bazen hariciye nazırı bazen de sadrazam olarak devlet idaresinin en üst düzeyinde bulundu. Devlet idaresini senelerce elinde tutan Âli Paşa, her zaman için sultan'ın keyfi idaresine karşı koymaya çalıştı ve onun mutlak salahiyetini kısıtlamak amacını güttü.
 
İmparatorluk bünyesinde bulunan gayrimüslim halka eşit vatandaşlık hakkı ve birçok imtiyaz tanıyan [[Islahat Fermanı|Islâhat Fermâni]]'nı hazırlayaran Âli Paşa, [[Kırım Harbi]]'nin ardından 30 Mart 1856'da imzalanan [[Paris Antlaşması (1856)|Paris Antlaşması]]'na fevkalede temsilci sıfatıyla katıldı. Etkin bir diplomat olarak Avrupalıların dikkatini çekti. Konferansta Osmanlı İimparatorluğu'nun Avrupa devletler topluluğuna o zamanın tabirince Avrupa Birliği'ne katılmasını sağladı. Islahat Fermanıyla ve Paris Anlaşması ile Osmanlı İmparatorluğu'nun toprak bütünlüğünü sağlayabileceğine Avrupa devletlerinin Osmanlının iç işlerine gayrimüslim halkın koruyucusu bahanesiyle müdahalesini önleyebileceğini düşünüyordu. Paris Barış Konferansı ve anlaşmaya bağlayıcı bir hüküm olarak giren Islahat Fermanı'ndan dolayı Tanzimat'ın mimarı [[Mustafa Reşid Paşa]]'nın ağır eleştirilerine maruz kaldı. 1867'de [[Girit]] İsyanı sırasında adaya giderek titiz bir diplomasi ve Müslüman-Hristiyan dengesi uzlaşması fikrine dayanan bir reform programını Girit’te uygulamaya koydu.<ref>Hayrettin Pınar, [http://sablon.sdu.edu.tr/dergi/sosbilder/dosyalar/18_1.pdf ‘’Diplomasi ile Siyasetin Birlikteliği : Girit İsyanı ve Âlî Paşa’’] Sh.: 1</ref> Girit’li Hıristiyanlara verdiği haklar ve Osmanlı askerinin, Türk bayrağı kalelerde kalmak şartıyla [[Belgrat]] başta olmak üzere [[Sırbistan]]'daki kalelerden çekilmesi kararına imza attığı için basından da çok şiddetli tepki gören Âlî Paşa, tanzîmâtçılar arasında yol ayırımına sebeb oldu. [[Yeni Osmanlılar]] adı ile teşkîlâtlanan grup, Âlî Paşa’ya ve hükümete cephe aldı.
Anonim kullanıcı