"Biyoloji" sayfasının sürümleri arasındaki fark

Adem20 (mesaj) tarafından yapılmış 17713671 numaralı değişiklikler geri getirildi. (TW)
(→‎top: düzeltme AWB ile)
(Adem20 (mesaj) tarafından yapılmış 17713671 numaralı değişiklikler geri getirildi. (TW))
{{Bilim}}
İlginin bir diğer kısmı ise, doğayı kontrol etme isteğinden çok, onu anlama isteğinden gelmektedir. Bu araştırmaların ilerletilmesi, bizim dünya hakkındaki düşüncelerimizi değiştirmiştir.
'''Biyoloji''' veya '''canlı bilimi''', [[canlılar]]ı inceleyen [[bilim]] dalı. Biyoloji ile ilgilenen [[bilim insanı]]na ''biyolog'' denir.
 
''Biyologlar'', tüm [[canlı]]ları; tüm [[gezegen]]i kaplayan küresel boyuttan, [[hücre]] ve [[molekül]]leri kapsayan [[Mikroskop|mikroskobik]] boyuta kadar onları etkileyen önemli dinamik olaylarla birlikte inceleyen, biyoloji bilimiyle uğraşan kişilerdir. Birçok süreci bünyesinde barındıran hayati süreçlerden bazıları; [[enerji]] ve maddenin işlenmesi, vücudu oluşturan maddelerin sentezlenmesi, yaraların iyileşmesi ve tüm [[organizma]]nın çoğalmasıdır.
Biyolojinin; [[botanik]], [[zooloji]] ve [[tıp]] gibi birçok dalı eskidir. Ancak, bunları tek bir kategori altında toplayan "''biyoloji''", ancak 19. yüzyılda ortaya çıkmıştır. Bu bilimin gelişmesiyle, bilim insanları, bütün yaşayan varlıkların, ortak bazı özellikler taşıdıklarını anlamışlardır. Bu nedenle de varlıkların bir bütün içerisinde incelenmesinin yararlarını kavramışlardır. '''Biyoloji''', günümüzde, en önemli bilim dallarından biridir: Tüm yeryüzündeki biyoloji ve tıp dergilerde, yıllık bir milyon makaleden fazla yayımlanmaktadır.<ref>Roberts, Michael Bliss Vaughan. ''Biology: A Functional Approach''. Cheltenham: Thomas Nelson and Sons, 1986. sf. 1</ref> Aynı zamanda, biyoloji, yeryüzündeki tüm okullarda öğretilen ana derslerden biridir.
 
Hayatın gizemleri, tarihteki tüm insanları etkilediğinden; insanın fiziksel yapısı, [[bitkiler]] ve [[hayvanlar]] hakkındaki araştırmalar tüm toplumların tarihlerinde yer bulur. Bu kadar ilginin bir kısmı, insanların hayata hükmetme ve doğal kaynakları kullanma isteğinden gelmektedir. Soruların peşinden koşmak, insanlara, organizmaların yapıları hakkında bilgi kazandırdı ve de yaşam standartları, zamanla yükseldi. İlginin bir diğer kısmı ise, doğayı kontrol etme isteğinden çok, onu anlama isteğinden gelmektedir. Bu araştırmaların ilerletilmesi, bizim dünya hakkındaki düşüncelerimizi değiştirmiştir.
 
Biyolojinin; [[botanik]], [[zooloji]] ve [[tıp]] gibi birçok dalı eskidir. Ancak, bunları tek bir kategori altında toplayan "''biyoloji''", ancak 19. yüzyılda ortaya çıkmıştır. Bu bilimin gelişmesiyle, bilim insanları, bütün yaşayan varlıkların, ortak bazı özellikler taşıdıklarını anlamışlardır. Bu nedenle de varlıkların bir bütün içerisinde incelenmesinin yararlarını kavramışlardır. '''Biyoloji''', günümüzde, en önemli bilim dallarından biridir: Tüm yeryüzündeki biyoloji ve tıp dergilerde, yıllık bir milyon makaleden fazla yayımlanmaktadır.<ref>Roberts, Michael Bliss Vaughan. ''Biology: A Functional Approach''. Cheltenham: Thomas Nelson and Sons, 1986. sf. 1</ref> Aynı zamanda, biyoloji, yeryüzündeki tüm okullarda öğretilen ana derslerden biridir.
 
Biyoloji, bu kadar fazla konuyu kendi kapsamı altında topladığı için birçok dallara bölünmüştür. Organizma türüne göre bu bilimdalını bölen yöntem; [[bitki]]leri inceleyen [[botanik]], [[hayvan]]ları inceleyen [[zooloji]] ve son olarak da [[mikroorganizma]]ları inceleyen [[mikrobiyoloji]]yi ana dallar olarak alır. Bazı bölme yöntemleri ise, incelenen organizmaların derecesine göre bu ayrımı yapmaktadır: Bu sistem; hayatın temel [[kimya]]sını inceleyen [[moleküler biyoloji]]yi, hayatın temel yapı taşları olan [[hücre]]leri inceleyen [[hücre biyolojisi]]ni, organizmaların iç [[organ]]larının çalışmasını inceleyen [[fizyoloji]]yi, organizmaların dış görünüşlerini inceleyen [[Morfoloji (biyoloji)|morfoloji]]yi ve organizmaların birbirleri ve çevreyle ilişkilerini inceleyen [[ekoloji]]yi, biyolojinin anaimesi, [[Yunanca]] ''hayat'' anlamına gelen ''{{Polytonic|βίος}}'' ''(bios)'la'', 'incelemesi' anlamına gelen ''{{Polytonic|λόγος}}'' ''(logos)'un'', birleşmesiyle oluşmuştur. Göründüğü kadarıyla kelime, günümüzde kullanılan anlamıyla ilk defa, Gottfried Reinhold Treviranus'un ''Biologie oder Philosophie der lebenden Natur'unda'' (Biyoloji ya da yaşayan Doğanın Felsefesi) ([[1802]]) ve Jean-Baptiste Lamarck'ın ''Hydrogéologie'sinde'' (Hidroloji) (1802) kullanılmıştır. Kelimenin kendisi ise [[1800]]'de Karl Friedrich Burdach'a atfedilse de, kelime Michael Christoph Hanov'un [[1766]]'da basılan Üçüncü Cilt'inde, ''Philosophiae naturalis sive physicae dogmaticae: Geologia, biologia, phytologia generalis et dendrologia'' başlığıyla yer bulmuştur.