"Latince" sayfasının sürümleri arasındaki fark

bazı kısımlar eklendi, sayfa geliştirilmeye devam edilecek.
k (Yeni bölümler eklenecek, editleyecegim.)
(bazı kısımlar eklendi, sayfa geliştirilmeye devam edilecek.)
 
Hint-Avrupa dil ailesinin İtalik koluna ait antikölü bir dildir ve ölüdür. Yazımında kullanılan alfabenin kökeni ise Etrüsk alfabesi ile Yunan alfabesine dayanır.
 
Aslen konuşulduğu merkez yer İtalyan yarımadasında bulunan Latium bölgesidir. Roma Cumhuriyeti'nin yükselişe geçmesiyle ilk olarak italya'da daha sonra ise Roma İmparatorluğu'nun yayıldığı coğrafyada hakim bir dil olmuştur. Latince'nin standart olmayan ve Latin yerlileri tarafından konuşulan Kaba Latince ise bugün İspanyolca, Portekizce, İtalyanca, Fransızca, Romence, Latince gibi dillerin bulunduğu Romen dil ailesinin oluşmasını sağlamıştır. Ortaçağ ve günümüze yakın zamanlarda ise Latince, İtalyaBatı'da bilim ve Fransızcaedebiyat daalanında en İngilizce'yeçok birçokkullanılan kelimeyidil aktarmıştırolmuştur. Bugün Latince ve Antik Yunanca kelime kökleri hala teoloji, biyoloji, tıp gibi alanlarda kullanılan kelimelerde varlığını sürdürmektedir.
 
Latince'nin günümüze ulaşan en eski örneği, MÖ 7.yy'a tarihlenen bir toka üzerine Yunan alfabesi ile yazılmış 4 harflik bir metindir.
 
Bugün birçok öğrenci, akademisyen ve Katolik din adamı Latince'yi akıcı bir şekilde konuşmaktadır. Dünya çapında ilköğretimde, ortaöğretimde ve yüksek lisans seviyesi eğitim kurumlarında öğretilir.
 
Latince zengin zaman,şahıs ve fiil çekimleri ile son derece bükümlü bir dil özelliği göstermektedir.
 
== Sesbilim ==
Latince'de bulunan seslerin telaffuzu konusunda elimize ulaşmış herhangi bir veri bulunmamaktadır. Telaffuz konusunda edindiğimiz bilgiler ise ancak rekonstrüksiyon yöntemiyle elde edilir. Rekonstrüksiyon yönteminin yararlandığı kaynaklar ise antik yazarların telaffuzları, antik etimoloji eserleri , yazım hataları ve diğer dillerdeki Latince kökenli sözcüklerin telaffuzlarıdır.
 
'''<big>Ünsüzler</big>'''
{| class="wikitable IPA" style="text-align: center;"
! colspan="2" rowspan="2" |
! rowspan="2" |dudaksıl
! rowspan="2" |dişsel
! rowspan="2" |damaksıl
! colspan="2" |art damaksıl
! rowspan="2" |gırtlaksıl
|-
!plain
!dudaksıl
|-
! rowspan="2" |patlamalı
!ötümlü
|b
|d
|
|ɡʷ
|
|-
!ötümsüz
|p
|t
|
|k
|kʷ
|
|-
! rowspan="2" |sızıcı
!ötümlü
|
|z
|
|
|
|
|-
!ötümsüz
|f
|s
|
|
|
|h
|-
! colspan="2" |genizsil
|m
|n
|
|(ŋ)
|
|
|-
! colspan="2" |rotik
|
|r
|
|
|
|
|-
! colspan="2" |yarı ünlü
|
|l
|j
|
|w
|
|}
Eski ve Klasik Latince'de büyük ve küçük harfler bulunmamaktadır. Harflerin çoğu da da günümüzdeki kullanılan şekillerine benzemektedir. Latince'de çift ünsüzler uzun bir şekilde sesletilir.
 
'''<big>Ünlüler</big>'''
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!
!ön
!merkez
!arka
|-
!dar
|{{IPA|iː ɪ}}
|
|{{IPA|ʊ uː}}
|-
!orta
|{{IPA|eː ɛ}}
|
|{{IPA|ɔ oː}}
|-
!geniş
|
|{{IPA|a aː}}
|
|}
Klasik Latince'de  ⟨U⟩ sesi ünlü bir sesi karşılamak için kullanılmak istense bile ⟨V⟩ şeklinde yazılır.  ⟨Y⟩ ise alıntı Yunanca sözcüklerdeki ipsilon sesini karşılar. Fakat bu ses, bazen i bazen u şeklinde telaffuz edilir. Ayrıca bu ses yanlışlıkla benzer anlamlara sahip Yunanca sözcüklerle karıştırılarak Latince'ye özgü kelimelerde bile kullanılmıştır.
 
Klasik Latince'de de uzun ünlü ve kısa ünlü ayrımı vardır.  ⟨I⟩ sesi haricinde uzun ünlüler, üstlerine onların uzun bir şekilde sesletileceğini belirten ve yazıda <  ´ > şeklinde gösterilen bir işaret alırlar. Uzun İ sesi ise kalın I şeklinde yazılmıştır. Modern metinlerde ise uzun ünlüler üzerlerine yazıda uzun bir çizgi şeklinde gösterilen uzatma işareti alırlar :  ⟨ā ē ī ō ū⟩. Kısa ünlüler ise çengelsi bir şekilde gösterilen kısaltma işareti alırlar : ⟨ă ĕ ĭ ŏ ŭ⟩
 
Kelime sonundaki ⟨m⟩ ve herhangi bir ünlü ses, ⟨s⟩ veya ⟨f⟩ sesinden önce yer alan ⟨n⟩ sesi ve bir ünlü ses, uzun ve genizsil(nazal) bir şekilde sesletilir.