"I. Ali" sayfasının sürümleri arasındaki fark

değişiklik özeti yok
 
== Saltanatı ==
Şirvanşah [[II. Heysam|Heysam bin Muhammet]]'in vefatı üzerine tahta geçti. Tahta oturmasıyla [[Şirvan (Azerbaycan)|Şirvan]]'da bir çok değişikliğe sebep oldu. H. 309 (M. [[917]]) yılında komşu ülke Şendan üzerine savaş açılmış, [[başkent]] kapılarına kadar ilerlese de, son anda savaşı kaybetmiş ve 10 bin [[müslüman]] askerle birlikte esir düştü. Esir kulların bir kısmı Şendan halkına, bir kısmı ise [[hazarlar]]a satıldı. Ancak birkaç ay sonra hazarlara[[hazarlar]]<nowiki/>a satılan Ali bin Heysam kendi mahiyeti ile birlikte serbest bırakıldı.<ref>Mинopcкий, s.47 – 48</ref>
 
=== Ruslarla ilişkiler ===
Ali bin Heysam'ın saltanatı zamanında El-Mesudi'nin bahsettiği başka olay da olmuştur. [[Hazarlar]]la birlikte [[Şirvan (Azerbaycan)|Şirvan]]'a [[ruslar]] defalarca denizden baskınlar etmekteydi. [[Şirvanşahlar Devleti|Şirvanşahlar]] ve [[Derbent, Dağıstan|Derbent]] emirleri[[Emir (makam sahibi)|emir]]<nowiki/>leri bu baskınlara karşı mücadele veriyorlardı. [[Hazar Denizi]]'nin nüfusu yoğun olan [[Güneybatı|güney-batı]] kıyıları yabancı işgalcilerin dikkatini çoktan çekmekteydi. [[Ticaret]] amacıyla kendi gemileriyle [[Hazar Denizi]] kıyılarına gelen [[Ruslar|Rus]] tüccarları bu diyara iyi vâkıf idiler ve [[hazarlar]] gibi [[Azerbaycan]]'ın, özellikle [[Şirvan (Azerbaycan)|Şirvan]] vilayetinin zenginliği hakkında bilgi topluyorlardı. [[Ruslar]] yaklaşık [[914]] yılında [[Bakü]] kıyılarına saldırdılar. [[Rus]] donanması buraya ilk kez gelmiyorlardı. Onlar eskiden [[Doğu Avrupa]] ülkeleri, [[Kafkasya]] ve [[İran]] arasında kızgın ticaret yaptıkları yolla ilerliyorlardı.<ref>А.Ю.Якyбoвcкий. Ибн Mиcкaвeйx. O пoxoдe pycoв в Бepдa'a в 322 г. 943/4 г. "Bизaнтийcкий вpeмeнник", 1926, т.XXIV, c.37, 92</ref><ref>В.В.Бapтoльд. Mecтo пpикacпийcкиx oблacтeй в иcтopии мycyль-мaнcкoгo миpa. Coч., т.II, ч.l, M., 1963, c.684</ref>
 
Rusların[[Ruslar]]<nowiki/>ın bu yolculuğunu El-Mesudi detaylı tarif etmiştir. H.300 ([[912]]) tarihinde Rusların[[Ruslar]]<nowiki/>ın 100 kişilik yaklaşık 500 gemisi [[Don Nehri (Rusya)|Don Nehri]] ile Hazar kanalına kadar geldi. Rusların[[Ruslar]]<nowiki/>ın gemileri kanalın girişini koruyan [[Hazarlar|Hazar]] muhafız birliklerinin durduğu yere ulaşınca [[Ruslar]] bu denizin çevresinde yaşayan halklardan istila ettikleri ganimetin yarısını hazar[[Hazar hakanınaKağanlığı|Hazar hakanı]]<nowiki/>na vermeyi vaat edip, ondan tüm ülkeyi geçerek [[İdil Nehri|Volga Nehri]]'ne, sonra ise aşağı yüzüp çayın döküldüğü yere ve [[Hazar Denizi]]'ne çıkmaya izin aldılar.<ref>El-Mesudi. Mürüc... s. 198-199</ref><ref>Бapтoльд, c.685-686</ref> Kağan onların bu yasadışı işi yapmasına izin verdi ve [[Ruslar]] körfeze girip, çayın döküldüğü yere yetiştiler ve onun aracılığıyla yukarı doğru yüzmeye başladılar. Sonunda Hazar Nehri'ne([[İdil Nehri|İdil]]'e) ulaştılar ve bu nehirle [[Atil]] şehrine kadar indiler, onun yanından geçerek, nehrin [[Hazar Denizi]]'ne döküldüğü yere yetiştiler. Bu denizin çevresinde yaşayan halklar kendilerini kaybettiler, çünkü geçmişte onların üzerine denizden baskın yapan düşman görmemişlerdi. Denizde sadece ticaret ve balıkçı tekneleri yüzmekteydi. [[Ruslar]] [[Gilan Eyaleti|Gilan]], [[Deylem]] ve İbn Ebu es-Saç'ın ordusu ile savaştılar. Sonra onlar [[ŞirvanŞirvanşahlar (Azerbaycan)Devleti|Şirvan şahlığı]]<nowiki/>nın şahlığının [[Bakü|Bakuh]] adı ile bilinen [[petrol]] veren kıyısına gelip çıktılar. [[914]] tarihinde [[Şirvanşah]] I. Ali yüzlerce sandalla [[Ruslar|Rus]] donanmasına saldırdı. Ancak mağlup oldu ve binlerce [[müslüman]] öldürüldü ve denizde boğuldu.<ref>S. Aşurbeyli – Şirvanşahlar Devleti, IV cilt, Bakü, 2007</ref>
 
== Ayrıca bakınız ==
* [[Şirvanşahlar Devleti]]
* [[Şirvan şahları listesi]]
 
== Kaynakça ==
333

değişiklik