"Potemkin (zırhlı)" sayfasının sürümleri arasındaki fark

kat +
(düzeltme AWB ile)
(kat +)
{{Birleş|Potemkin Zırhlısı Ayaklanması(gemi)}}
[[Dosya:Panteleimon,_1906.jpg|thumb]]
{{Diğer anlamı|Potemkin Zırhlısı (film)}}
 
'''Potemkin Zırhlısı Ayaklanması'''. Rus-Japon savaşı sırasında yenilgiye uğrayıp zayıf düşen Çarlık ordusu, köylü ayaklanmalarını bastırması sırasında daha da güçsüz duruma gelir. Askerler arasında da hoşnutsuzluklar artmaya başlar. Bunun yanında çarlık subayları, gemi mürettebatına sürekli baskı yapar, mürettebatın yatma yerleri, yedikleri, içtikleri ve çalışma koşullarının dayanılmazlığının yanında subayların bu davranışları da işi katlanılmaz boyutlara taşır. 27 Haziran 1905'te Potemkin Zırhlısı'nda bir isyan patlak verir.
{| {{Gemi bilgi kutusu başlangıç}}
{{Gemi bilgi kutusu resim
| Ship image = [[Dosya:Panteleimon, 1906.jpg|300px|The ''Potemkin'' underway]]
| Ship caption = ''Potemkin''
}}
{{Gemi bilgi kutusu kariyer
| Ship country = Rusya
| Ship flag = [[Dosya:Naval Ensign of Russia.svg|100x35px|Rus İmparatorluk Deniz Kuvvetleri]]
| Ship name =
{{ubl
| 1904: ''Knyaz Potemkin-Tavricheskiy''{{sfn|Miramar, Knyaz Potemkin Tavricheskiy}}
| 1905: ''Panteleimon''
| 1917: ''Potemkin-Tavricheskiy''
| 1917: ''Borets za Svobodu''
}}
| Ship namesake =
{{ubl
| 1904: [[Grigoriy Potyomkin|Grigori Aleksandrovich Potemkin]]
| 1905: [[Saint Pantaleon]]
| 1917: Grigori Aleksandrovich Potemkin
}}
| Ship ordered =
| Ship builder = [[Nikolayev shipyard]]
| Ship laid down = 8 Ekim 1898
| Ship launched = 9 Ekim 1900
| Ship commissioned = 1904
| Ship decommissioned = 1919
| Ship in service =
| Ship out of service =
| Ship struck =
| Ship reinstated =
| Ship honours =
| Ship fate = 1919 yılında Destroyer [[Sevastopol]] Limanı'nda hurdaya çıktı, 1922
| Ship status =
| Ship notes =
}}
{{Gemi bilgi kutusu karakteristik
| Hide header =
| Header caption =
| Ship class =
| Ship displacement = 12,500 ton standard, 13500 ton tam yüklü
| Ship length = {{convert|115|m|ftin|abbr=on}}
| Ship beam = {{convert|22.3|m|ftin|abbr=on}}
| Ship draught = {{convert|8.2|m|ftin|abbr=on}}
| Ship draft
| Ship propulsion =
{{ubl
| 2 şaft VTE,
| 22 Bellville kömür kazanları,
| 11,300 hp
}}
| Ship speed = {{convert|16|kt|km/h}}
| Ship range =
| Ship complement = 18 subay ve 763 asker
| Ship sensors =
| Ship EW =
| Ship armament =
{{ubl
| 4 × {{convert|305|mm|in|0|abbr=on}} iki taret silah,
| 16 × {{convert|152|mm|in|0|abbr=on}} silah,
| 14 × {{convert|75|mm|in|0|abbr=on}} silah,
| çeşitli küçük kalibreli silahlar.
| 5 × {{convert|380|mm|in|abbr=on}} torpido tüpü
}}
| Ship armour =
{{ubl
| [[Krupp armour]]
| {{Convert|6|-|9|in|mm|abbr=on}}, belt
| {{Convert|2.5|-|3|in|mm|abbr=on}}, güverte
| {{Convert|10|in|mm|abbr=on}}, taret
| {{Convert|5|-|6|in|mm|abbr=on}}, casemates
| {{Convert|9|in|mm|abbr=on}}, kumanda kulesi
}}
| Ship notes =
}}
|}
 
Bu isyan denizciler ve askerler arasındaki hoşnutsuzluğun ilk yığınsal belirtisi olur. Mürettebat potemkin zırhlısına kızıl bayrağı çeker ve ardından işçi grevlerinin yoğun olduğu [[Odessa]]'da demirler.
'''Potemkin''' (Rusça tam adı: Князь Потёмкин-Таврический / ''Knyaz Potyomkin-Tavricheskiy''; "Knez Potemkin-Tavriçeski"), 1904 yılında suya indirilen ön-[[dretnot]] tipi [[Rus İmparatorluğu|Rus]] savaş gemisi.
 
Daha sonra ayaklanmayı bastırmak üzere gönderilen savaş gemilerinde denizciler, ayaklananların üzerine ateş açmayı reddeder ve böylece Potemkin Zırhlısı'nın ayaklanması daha da güçlenir. Fakat Potemkin Zırhlısı'nın ayaklanmasına Karadeniz donanmasının diğer gemileri katılmaz. Erzak ve yakıtı azalan Potemkin Zırhlısı Romanya kıyılarına yanaşarak, Romanya hükümetine teslim olur. Böylece zırhlıda ki ayaklanma yenilgiyle sonuçlanır.
Nikolayev tersanesinde 1898-1904 yılları arasında inşa edildi. Rusya'nın Karadeniz filosunda görevliydi. İsmini 18. yüzyıl Rus generali [[Grigoriy Potyomkin]]'den almıştır.
 
Potemkin Zırhlı'sının ayaklanması Çarlık ordu ve donanmaları arasında başlayan ilk devrimci ayaklanmaydı. 27 Haziran 1905'te Çarlık rejimine karşı Potemkin Zırhlısı ayaklanması, Ekim Devrimin bir provası haline gelmişti. [[Ekim Devrimi]]'nin ardından bu ayaklanmayı anlatan [[Potemkin Zırhlısı]] filmi çekilir.
Gemi [[Potemkin Zırhlısı Ayaklanması]] sayesinde meşhur oldu. Haziran 1905'te zırhlının personeli subaylara karşı ayaklandı. Bu ayaklanma 1917'deki [[Ekim Devrimi]]'yle sonuçlanan süreçte önemli bir olay olarak yorumlandı. [[Sergey Ayzenştayn]]'ın filmi
[[Potemkin Zırhlısı (film)|Potemkin Zırhlısı]], konusunu bu olaydan alır.
 
[[Kategori:Sosyalizm tarihi]]
== Ayaklanma ==
[[Kategori:Rus Devrimi]]
=== Orijin ===
[[Kategori:Karadeniz askeri tarihi]]
1905 yılında Karadeniz filosu sosyal demokrat organizyonu komite merkezi filodaki bütün gemilerde eş zamanlı olarak ayaklanma hazırlığını başlatıyordu. Mamafih planlanan zamanda Potemkin zırhlısı yangın tatbikatı için uzaklarda ''Tendra adası''nda idi. Ayaklanma ikinci defa kıvılcımlanıyordu. Sözde gemiye alınan etlerde kurt var diye yemeyen tayfalara karşı misilleme olarak gözdağı veriliyordu. Sonuçta tayfalar geminin kıç tarafında toplandı. Orada yerde su geçirmeyen bir denizci muşambası bulunuyordu. Silahlı denizciler bu muşambayı çekiyorlardı. Denizciler kendi askerlerinin denizcileri infaz ettiğini sandılar.
 
İtirazlar ve karşılıklı tartışmalar başladı. Denizciler subayların üzerlerine yürüdüler. Gemide isyan başladı. Denizciler yakaladıkları subayları öldürmeye başladılar. İsyan eden denizciler 18 subayın yedisini öldürdüler. Bunların içinde kaptan ''Evgeny Golikov'', etlerin yenmeye uygunluğunu kontrol edip yenilmesine onay veren sağlıkçı da vardı. Sağ kalan subaylar hapis altında tutuldular. Bir denizci ''Grigory Vakulenchuk'' çok ağır şekilde yaralandı. Denizciler geminin yürütülmesi işini ''Afanasi Matuşenko'' vasıtasıyla yapıyorlardı.
 
Bu olaylar [[Sergei Eistenstein]]'in yönettiği ''Potemkin Zırhlısı'' adlı filmin çekimine kaynak oldu.
 
=== Odesa'ya varış ===
Ayni günün akşamı,isyancı gemi Odesa'ya bir kırmızı bayrak dalgalandırarak girdi. [[Odesa]]'da bir genel grev çağrısı yapılmıştı.Şehirde biraz da kargaşa vardı.
 
Geminin varışı yoğunlaşmaya ve teşvik ediciliği sağlıyordu. Her şeye rağmen silahlı gemicilerin karaya çıkıp işçilere yardım etmeleri ve birlikte hareketleri uygun değildi. Denizciler ve grevcilerin her ikisinin içinde karaşıklık vardı. 29
Haziran 1905'te denizci ''Vakulenchuk'' un cenazesi politik göşteriye dönüştü.
 
Gösterici kalabalığı liman alanından şehir merkezine yöneldi. Süvari birliğince üzerlerine ateş açıldığı rapor edildi. Sonraki günün akşamı Potemkin Zırhlısı İmparatorluk askeri merkezi yetkililerin bulunduğu şehrin kısmına iki top ateşi yaptı. Bir sivil öldü, şehir sınırlı bir şekilde hasar gördü. İmparatorluk ordusu sivil karışıklığı bastırmak için Odesa'ya takviye gönderdi. Hükümet Potemkin tayfalarının teslimi aksi halde zırhlının batırılması içinemir yayımladı.
 
Karadeniz filosundan iki küçük gemi bu niyetle gönderildi. Gemiler 30 Haziran 1905'te ''tendra Adası''nda toplandı. Potemkin zırhlısı için iki seçenek vardı, ya savaşacak ya da teslim olacaktı. Fakat üzerlerine gelen gemilere karşı sessizliğini korudu. Birleşik filodaki askerler Potemkin'e ateş açmayı red ediyorlardı.
 
Sonuçta ''Georgiy Pobedonosets'' Potemkin'le birleşti. Üç gemi de rotasını Odesa'ya yönelttiler.
 
=== Romanya'ya seyehat ===
1 Temmuz 1905 akşamı, Zırhlı [[Romanya]]'nın [[Köstence]] limanına yanındaki torpedo botu ile birlikte yakıt ve malzeme almak için seyrediyordu (o zaman Georgy Pobedonosts yetkilerle donatılmıştı). 3 Temmuz 1905'te gemi tüm sivil dünyaya ve Avrupa'nın tüm güçlerine tayfaların çarlık Rusya'sına karşı olan savaşta kesin kararlılıklarını ilan ediyordu. Romanya yetkilileri gemiye malzeme gönderilmesine izin vermeyi reddediyorlardı. Aynısı Rus limanı [[Theodosia]]'da 5 Temmuz 1905'te oluyordu. Gemiden çıkarma birliği ordu tarafından ateşe tutuluyordu. 8 Temmuz 1905'te Potemkin Köstence'ye tekrar geri döndü. Ve tayfalar gemiyi Romanya yetkililerine teslim ettiler.
 
=== Sonuç ===
 
== referans ==
{{commons|Category:Battleship Potemkin}}
[http://www.telegraph.co.uk/ '' The Telegraph ''] , Nisan  26,2007.
 
== Kaynakça ==
{{kaynakça}}
 
== Dış bağlantılar ==
* [http://www.cityofart.net/bship/ru_potemkin.html Cityofart.net'te "Potemkin" hakkında detaylı bilgi]
 
[[Kategori:Karadeniz Filosu]]
[[Kategori:Rusya İmparatorluk Deniz Kuvvetleri zırhlıları]]
[[Kategori:I. Dünya Savaşı'ndaki Rus zırhlıları]]
[[Kategori:Ayaklanmalar]]
[[Kategori:Odessa tarihi]]
[[Kategori:1905'te çatışmalar]]
75.829

değişiklik