"Halep Muharebesi (2012-16)" sayfasının sürümleri arasındaki fark

rejim değil, hükûmet. Tarafsız bakış açısını bunu gerektirir
(Gerekçe: + deneme amaçlı değişiklik)
(rejim değil, hükûmet. Tarafsız bakış açısını bunu gerektirir)
|parçası = [[Suriye İç Savaşı Kuzey Cephesi]] <br> [[Suriye İç Savaşı]]
|resim = [[Dosya:Rif Aleppo2.svg|400px|]]
|başlık = '''Halep'te son durum:'''<br>{{Renk kutusu|#008000}} Muhaliflerin kontrolünde <br> {{Renk kutusu|#000000}} IŞİD kontrolünde <br> {{Renk kutusu|#A32638}} Suriye rejimihükûmeti kontrolünde<br>{{Renk kutusu|#FFFF00}} Kürt grupların kontrolünde
|tarih = 19 Temmuz 2012-Aralık 2016
|yer = [[Halep]], [[Suriye]]
|bölge =
|sebep =
|sonuç = Kesin Suriye Rejimininhükûmeti Zaferizaferi;
*Ocak 2014'te IŞİD Halep'ten çıkarıldı.<ref name="abc.net.au">http://www.abc.net.au/news/2014-01-09/al-qaeda-linked-group-isis-driven-out-of-aleppo2c-syria2c-reb/5191482</ref>
* 2015 yılının genelinde Suriye ordusunun muhalifleri kuşatma operasyonları başarısız oldu.<ref>http://www.timeturk.com/10-soruda-suriye-rejiminin-buyuk-kriz-i/haber-2054</ref>
== Çatışmalar ==
===2012 - Doğu Halep'in muhaliflerce ele geçirilmesi===
Halep şehir merkezinde rejimhükûmet karşıtı gösteriler, 2012 yılının Temmuz ayı itibariyle tam savaş halini almıştır. Temmuz ayında muhalifler şehrin güney ve kuzeydoğu mahallelerinde tam kontrolü sağlamışlardır.<ref>http://www.dailystar.com.lb/News/Middle-East/2012/Jul-20/181348-fierce-fighting-in-syrias-aleppo-ngo.ashx#axzz21EXLhUyc</ref> Kürt gruplar da kuzeydeki Kürt mahallelerde YPG'nin öncülüğünde kendi birimlerini oluşturmuş ve burada denetimi ele geçirmişlerdir.
 
Ağustos 2012'de muhalifler Halep eski şehirdeki üç [[Hıristiyan]] mahalleyi ele geçirmişlerdir. Kısa süre ordu bu bölgeleri geri almışlardır. Muhaliflerin Hıristiyan bölgelerdeki kiliselere ve Hıristiyanlara ateş açtığı iddia edilmiştir.<ref name="dailystar.com.lb">http://www.dailystar.com.lb/News/Middle-East/2012/Aug-23/185459-syrian-army-batters-parts-of-damascus-47-killed.ashx#axzz24I1h67hv</ref> Hıristiyanların da muhaliflere karşı mahallelerini korumak için silahlandığı belirtilmiştir.<ref>http://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/middleeast/syria/9539244/Syria-Christians-take-up-arms-for-first-time.html</ref><ref>ŞamSuriye rejimihükûmeti, [[Türkiye]]'yi muhaliflere silah sağlamakla suçlamıştır. Muhalifler ise bu iddiaları reddetmiş ve elindeki silahların çoğunun rejimdenhükûmete bağlı kuvvetlerden ele geçirdikleri silahlar olduklarını ifade etmişlerdir.http://www.euronews.com/2012/09/19/aleppo-under-fire/</ref>
 
2012 yılının Ekim ayında muhalif güçler, Marat el-Numan'ı ele geçirerek Halep'teki ordu güçlerinin ana ikmal hattını kesmişlerdir.<ref>http://www.aljazeera.com/news/middleeast/2012/10/2012109224646736885.html</ref> Savaşa [[Hizbullah]]'ın dahil olması güçleri değiştirecek ve rejimhükûmet güçleri ikmal hattını ancak bir yıl sonra açabileceklerdir.<ref>http://english.al-akhbar.com/content/syrian-army-ends-opposition-siege-aleppo</ref> PYD ile muhalifler arasında da çatışmalar meydana gelmiştir.<ref>http://www.washingtonpost.com/world/middle_east/fighting-erupts-between-syrian-rebels-and-kurds/2012/10/31/fedd811a-239e-11e2-92f8-7f9c4daf276a_story_1.html</ref>
 
[[Dosya:Aleppo offensive (October 2013).svg|thumb|left|300px|'''Ekim 2013, rejiminhükûmete bağlı birliklerin Halep taarruzu:'''<br>{{legend|#ecc0b3|[[Suriye hükûmeti|Suriye rejimihükûmeti ]] kontrolünde}}{{legend|#cae8c4|[[Suriye muhalefeti]] kontrolünde}}{{legend|#e3d974|[[YPG]] kontrolünde}}]]
 
===2013 - Karşılıklı taarruzlar===
15 Ocak'ta Halep Üniversitesi'nde büyük bir patlama meydana gelmiş ve çoğu öğrenci 82 kişi hayatını kaybetmiştir.<ref>http://www.thenational.ae/news/world/middle-east/death-toll-rises-to-at-least-82-in-aleppo-university-bombings</ref> 31 Ocak'ta Suriye Hava Kuvvetleri Kürt kontrolündeki Eşrefiye mahallesini bombalamış ve pek çok sivil hayatını kaybetmiştir. Üç gün önce de rejimSuriye ordu tanklarının Şeyh Mesud mahallesini bombalaması rejiminhükûmetin tek düşmanının İslamcı muhalifler olmadığını da göstermiştir.<ref>http://en.firatnews.com/news/news/death-toll-in-esrefiye-rose-to-20.htm</ref>
 
Ekim-Aralık arasında Suriye ordusu Şam yolunu yeniden Halep'e açmak ve muhalif kuşatmasını kırmak için aralarında Hizbullahlı milislerin de bulunduğu büyük bir saldırı başlatmıştır. 2 aylık bu saldırı sonrasında Suriye ordusu Hanasır, El-Sefire, Tel Aran, Tel Hassel, 80.üs ve 20 civarında köy ve kasaba ele geçirmiş ve Halep otoyolunu yeniden güneyden gelecek takviyelere açmayı başarmıştır.<ref>http://www.al-monitor.com/pulse/originals/2013/11/aleppo-regime-offensive-rebels-isis-syria.html</ref><ref>http://www.nwherald.com/2013/11/11/syria-based-groups-say-talks-may-be-last-chance/a8ppwjk/</ref>
Kasım 2013 ile Şubat 2014 arasında da Suriye ordusu ilerlemeler kaydetmeye devam etmiştir. Halep Uluslararası Havalimanının kuzeyindeki bazı bölgeler ve 80. ordu üs tamamen ele geçirilmiştir. Aynı zamanda Suriye Ordusu Halep'in doğusunda da önemli mahalleleri ele geçirmiştir.<ref name="al-monitor.com">http://www.al-monitor.com/pulse/security/2014/03/syria-army-impose-blockade-militants-aleppo.html#</ref>
 
Aralık 2013'te ŞamSuriye rejimihükûmeti 'Kanopus Yıldızı' isimli büyük bir operasyon başlattığını duyurmuştur. RejimSuriye hükûmeti , bu operasyon ile muhalifleri tamamen çevrelemeyi ve ikmal hatlarını tamamen kesmeyi amaçlamıştır.<ref name="al-monitor.com"/>
 
===2014 - Rejimin muhalifleri kuşatma çabası===
 
===2014 - RejiminSuriye hükûmetinin muhalifleri kuşatma çabası===
[[Dosya:FSA fighter using a mirror.PNG|thumb|right|300px|Keskin nişancılardan sakınmak için ayna kullanan bir Özgür Suriye Ordusu askeri]]
 
[[Dosya:Blown out tank Aleppo.jpg|thumb|right|300px|Halep'te imha edilmiş bir T-72 tankı]]
Ocak 2014'te muhalif güçler arasındaki anlaşmazlıklar derinleşmiştir. Muhalif gruplar DEAŞ'a karşı cephe almışlardır. DEAŞ, Halep şehir merkezinden atılmıştır.<ref name="abc.net.au">http://www.abc.net.au/news/2014-01-09/al-qaeda-linked-group-isis-driven-out-of-aleppo2c-syria2c-reb/5191482</ref> RejimSuriye Ordusu güçleri, Ocak ayında el-Nakkarin ve Şeyh Yusuf mahallelerini ele geçirerek Halep endüstri bölgesine yönelik ilerlemeler kaydetmişlerdir.
 
Şubat ayından itibaren rejimhükûmete askerleribağlı askerler ve [[Hizbullah]] militanları 80.üs ve Şeyh Neccar endüstri alanına sızmaya başlamış ve bazı bölgeleri ele geçirmeye başlamışlardır.<ref>http://www.dailystar.com.lb/News/Middle-East/2014/Feb-24/248342-syrian-troops-rebels-battle-for-key-aleppo-district.ashx#axzz2uFhSNi9e</ref> Doğu Halep'te muhaliflerin aldığı üst üste yenilgiler ilk defa dengeleri ciddi bir şekilde sarsmaya başlamıştır.
 
2014 yılının başından itibaren Halep şehrindeki [[Özgür Suriye Ordusu]] üstünlüğü rejimhükûmet lehine değişmiştir. 2014 yılından itibaren rejimhükûmet, şehir merkezini çevrelemeyi ve böylece muhaliflerin dış dünyayla bağlantısını kesmeyi planlamıştır.<ref>http://www.aljazeera.com.tr/haber/halepin-hayat-koridoru-tehlikede</ref> 20 Ekim'de 'Kanopus Yıldızı' operasyonu sona ermiştir. Ordu muhaliflerin ikmal hatlarını tamamen kesemese de, Doğu Halep'teki tüm kenar mahalleler ele geçirilmiş ve böylece muhalifleri Halep merkezinde dışarıya bağlayan tek koridor olarak Kastillo geçidi kalmıştır.<ref>http://www.timeturk.com/tr/2015/02/18/halep-yolu-tamamen-kapandi-mi.html</ref> Suriye rejimihükûmeti Ekim ayında Halep hapishanesinde 13 aydır süren kuşatmayı kırmış ve civarındaki sanayi bölgesini ele geçirmiştir. Bununla beraber, Halep'in birkaç kilometre kuzeyindeki stratejik Handarat köyü de ele geçirilmiş ve böylece muhaliflerin elindeki avantaj rejimhükûmet güçlerinin lehine değişmiştir. Bir süre sonra Halep'in tamamen rejimhükûmet güçleri tarafından kuşatılacağı yorumları yapılmıştır. Bununla beraber, Halep'in kuşatılması durumunda Türkiye'ye yoğun bir göç dalgasının olabileceği belirtilmiştir.<ref>http://www.milliyet.com.tr/halep-endisesi-buyuyor-gundem-1968653/</ref>
 
===2015 - Muhalif taarruzu===
{{legend|#7e7d79|[[IŞİD]] kontrolünde}}{{legend|#e3d974|[[YPG]] kontrolünde}}]]
 
2015 yılı itibariyle Suriye ordusunun Halep'i tamamen çevreleme harekatı başarısızlığa uğramıştır. Halep'teki muhalif gruplar [[Fetih Ordusu]] adıyla birleşmiştir. Böylece, Halep'in Suriye ordusundan alınması hedeflenmiştir.<ref>http://www.aljazeera.com.tr/al-jazeera-ozel/en-buyuk-savas-halepte-olacak</ref> Muhalifler, IŞİD'in Halep'in kuzeyindeki bölgelere saldırması ile operasyonu Temmuz ayına ertelenmek zorunda kalmışlardır. Suriye ordusuna Halep'te en büyük darbenin indirileceği bir anda, IŞİD'in muhaliflere saldırması ise rejimhükûmet ile IŞİD'in arasında gizli bir ittifak olduğu iddialarını gündeme getirmiştir.<ref>http://setav.org/tr/iside-vurunca-cikan-ses/yorum/22940</ref>
 
2 Temmuz 2015'te muhalif güçler [[Fetih Halep]] ve [[Ensar eş-Şeriat (Suriye)|Ensar eş-Şeriat]] adları altında birleşmiş<ref>http://www.sabah.com.tr/dunya/2015/07/04/halepte-12-muhalif-grup-esada-karsi-birlesti</ref> ve Halep'in Suriye ordusundan alınması için büyük bir operasyon başlatmışlardır.<ref name="aljazeera.com.tr">http://www.aljazeera.com.tr/haber/halep-operasyonu-basladi</ref> Operasyon sonucunda Halep'in batısında kısmi ilerleme kaydedilmişse de Suriye ordusu Halep merkezinden çıkarılamamıştır.<ref>http://www.aljazeera.com.tr/haber/muhalifler-halepte-ilerliyor</ref>
Kasım 2015'te [[İdlip]]'in kuzeyindeki Fua ve Kefraya köylerini kurtarmak ve Halep'in kuzeydoğusundaki Kuveyris Askeri Havaalanı'ndaki kuşatmayı kaldırmak için yapılan saldırı sonucu yaklaşık 408 kilometrekarelik alan ordu güçlerinin eline geçmiş ve 2 yıldır [[IŞİD]] kuşatması altındaki Kuveyris Havaalanı Suriye ordusunun eline geçmiştir.<ref>http://kureselanaliz.com/2015/11/isid-kuveyristen-cekilip-rejime-teslim-etti/</ref><ref>http://www.timeturk.com/10-soruda-suriye-rejiminin-guney-halep-saldirisi/haber-109258</ref>
 
29 Kasım'da [[YPG]] ile Halepli muhalifler arasında Şeyh Mesud mahallesinde çatışmalar olduğu belirtilmiştir. Muhalifler, YPG'yi [[Suriye hükûmeti|rejimhükûmet]] ile işbirliği yapmakla suçlamış ve YPG'yi Kürt denetimindeki mahalleyi rejiminhükûmetin kullanmasına izin vermekle suçlamıştır. 4 Aralık'ta yeniden ateşkes sağlanmıştır.<ref>http://tr.sputniknews.com/ortadogu/20151129/1019338058/halep-afrin-oso-el-nusra-ypg.html</ref><ref>http://tr.sputniknews.com/ortadogu/20151204/1019475429/halep-ypg-nusra-fetih-odasi.html</ref>
 
Aralık 2015'te rejiminhükûmetin IŞİD kontrolündeki Halep'in doğu kırsalında ilerlemesi devam etmiştir.<ref>http://tr.sputniknews.com/ortadogu/20151227/1019885714/suriye-halep-isid-stratejik-nokta.html</ref> Aynı zamanda çeşitli muhalif grupların elindeki Halep'in batı kırsalında da Suriye rejimihükûmeti saldırılarını devam ettirmiştir.
 
===2016 - Şeyh Maksud çatışmaları===
Mayıs ayının sonları ve Haziran ayında da muhalifler Şeyh Maksud mahallesini sık sık havan topları ve roketler ile hedef almışlardır.<ref>http://www.gazetevatan.com/ypg-ye-halep-te-cifte-saldiri-952819-dunya/</ref><ref>http://www.bbc.com/turkce/haberler/2016/05/160512_af_orgutu_halep</ref>
 
Suriye rejiminehükûmetine bağlı güçler, Halep'in muhalif kontrolündeki merkezini dış dünyaya bağlayan tek yol olan Kastillo yolunu sık sık hedef almışlardır.<ref>http://www.haberturk.com/dunya/haber/1250076-halepe-hava-saldirisi-duzenlendi</ref> Bunun yanında rejimhükûmet güçleri, Halep'teki sivillere yönelik de pek çok kez havadan saldırılar gerçekleştirmiştir.<ref>http://www.milliyet.com.tr/halep-te-sivillere-bomba-yagdi/dunya/detay/2235853/default.htm</ref><ref>http://www.dunyabulteni.net/haberler/364709/suriye-rejiminden-halepe-varil-bombali-saldiri</ref> Rus savaş uçaklarının da pek çok kez Halep'te saldırı gerçekleştirdiği iddia edilmiştir.<ref>http://www.trthaber.com/haber/dunya/rus-savas-ucagi-halepte-hastane-vurdu-247347.html</ref> Rusya bu iddiaların hiçbirini kabul etmemiştir.
 
===2016- Şehrin kuşatma altına alınması ve Suriye Ordusunun ilerleyişi===
 
== Savaşta sivillerin durumu ==
Halep savaş öncesi Suriye'nin en kalabalık şehri olduğundan dolayı, savaş ile birlikte Halep'ten büyük bir göç dalgası meydana gelmiştir. Halep şehrinde elektrik ve su, muhaliflerin kontrolü altındaki bölgelerde çok nadir bulunmaktadır. RejiminSuriye hükûmetinin bilinçli olarak muhalif bölgelerdeki halka su ve elektrik vermediği iddia edilmiştir.<ref>http://www.aa.com.tr/tr/dunya/545388--halep-karanliga-teslim</ref> Ek olarak, rejiminhükûmetin muhalif kontrolündeki bölgelere ilaç ve gıda gönderilmesine de izin vermediği ve sivilleri kuşatarak açlıktan zayıflatma politikası güttüğü de belirtilmiştir.<ref>http://www.aljazeera.com.tr/haber/halepte-20-rejim-askeri-olduruldu</ref>
 
Suriye Ordusu Halep'te sık sık varil bombalarıyla hedef gözetmeksizin sivillere saldırılar gerçekleştirmektedir. 2012'de çatışmalar başladığından beri binlerce sivil hayatını kaybetmiştir.<ref>http://www.aljazeera.com.tr/haber/halepte-yeni-katliam-50-olu</ref> Muhalifler aynı zamanda rejimhükûmet güçlerini hedef gözetmeksizin sivilleri hedef almakla suçlamaktadır.<ref>http://www.timeturk.com/esed-den-halep-te-bu-kez-roketli-katliam/haber-18246</ref> Eylül 2015'ten itibaren Rusya'nın da hava saldırıları gerçekleştirmesi sonucu, sivil kayıplarda artış yaşanmıştır. [[Rusya]] ve [[Suriye]] hava kuvvetlerinin hava saldırılarında uluslararası hukuka aykırı bir şekilde [[misket bombası]] kullanıldığı belirtilmiştir.<ref>http://www.trthaber.com/haber/dunya/rusya-ve-esed-rejimi-misket-bombasi-kullaniyor-223992.html</ref> Mart 2016'da Uluslararası Af Örgütü, Rusya'nın kasıtlı olarak hastahaneleri vurduğunu iddia etmiştir.<ref>http://www.bbc.com/turkce/haberler/2016/03/160303_rusya_af_orgutu_suriye</ref>
 
[[Dosya:Khandaq.jpg|thumb|right|300px|Halep'in Hıristiyan mahallesi]]
 
Birleşmiş Milletler, Halep'te sivillerin yaşadığı kötü şartlara dikkat çekmiştir. Bunun yanında Halep'e insani yardım göndermiştir.Bu yardımların rejimhükûmet ve IŞİD tarafından kasıtlı olarak engellendiği de gündeme gelmiştir. BM ayrıca Halep'in savaş dolayısıyla en fazla dışarıya göç veren şehir olduğu belirtmiştir.<ref>http://www.un.org/apps/news/story.asp?NewsID=44844#.VZkREPntmko</ref>
 
Halep'te Hıristiyanların durumu da pek çok kez gündeme gelmiştir. Muhaliflerin kasıtlı olarak Hıristiyan bölgelere füze attığı ve dini mekanları hedef aldığı iddia edilmiştir.<ref name="dailystar.com.lb"/> Halepli Hıristiyanlar, Batılı devletleri İslamcı militanların tehditlerine karşı sessiz kalmakla ve Hıristiyanları korumamakla eleştirmiştir.<ref>http://www.al-monitor.com/pulse/originals/2014/08/aleppo-christians-syria-war-iraq-mosul-isis-islamic-state.html</ref> Hıristiyanlar, savaşı muhaliflerin kazanması durumunda radikal grupların kontrolü ele alması ve Hıristiyanlara zarar vermesinden korkmaktadırlar. Bundan dolayı çatışmalara fazla dahil olmasalar bile, büyük oranda rejiminhükûmetin yanında yer aldıkları belirtilmektedir.<ref>http://www.bbc.com/news/world-middle-east-27866021</ref>
 
Halep'te yaşayan pek çok [[Ermeni]] de Halep'i terkederekterk ederek Ermenistan başta olmak üzere çevre ülkelere kaçmak zorunda kalmıştır. Ermenistan Halep Ermenilerine insani yardım göndermiştir.<ref>http://www.turkishweekly.net/news/143669/armenian-humanitarian-aircraft-lands-in-aleppo.html</ref>
 
== Tepkiler ==
===İç Tepkiler===
* {{flagu|Syria}} - Devlet Başkanı [[Beşşar Esed]], Halep'te ateşkese gidilmesini öngören Birleşmiş Milletler planını Türkiye'nin bozduğunu iddia etti.<ref>http://www.latimes.com/visuals/video/la-fg-vn-assad-says-turkey-torpedoed-un-aleppo-truce-plan-20150417-embeddedvideo.html</ref>
* {{flagicon|Syria|1932}} [[Suriye Arap Cumhuriyeti|Suriye]] - [[Suriye Muhalif ve Devrimci Güçler Ulusal Koalisyonu|Muhalif ve Devrimci Güçler Ulusal Koalisyonu]] Resmi Sözcüsü Salim Muslat, Suriye’de güvenli bölge oluşturmayı şu ana kadar resdeden BM Güvenlik Konseyi’nin rejiminhükûmetin savaş uçaklarının işlediği katliamlardan sorumlu olduğunu savundu.<ref>http://www.aljazeera.com.tr/haber/suriyede-bir-ayda-51-katliam</ref>
 
===Dış Tepkiler===
* {{flagu|France}} – Dışişleri Bakanı [[Laurent Fabius]], Esed'in halkına karşı ağır silahlarla bir katliama girişme çabasında olduğunu belirtti.<ref>{{Web kaynağı | url = http://english.alarabiya.net/articles/2012/07/27/228747.html | title = Red Cross to pull some staff out of Syria as world powers fear Aleppo 'slaughter' | date = 27 July 2012 | publisher = Al Arabiya | accessdate = 29 July 2012 | arşivurl = http://web.archive.org/web/20150714142856/http://english.alarabiya.net/articles/2012/07/27/228747.html | arşivtarihi = 14 Temmuz 2015}}</ref>
* {{flagu|Turkey}} – Başbakanı [[Ahmet Davutoğlu]], Türkiye ile Halep arasındaki koridorun, Halep halkının güvenliği için kapanmamasını istediklerini söyledi, "Türkiye'nin Halep ile irtibatını kesecek gelişmeleri engellemek için gereken tedbirler alınır" dedi.<ref>http://www.aljazeera.com.tr/haber/davutoglu-turkiye-halep-baglantisini-kestirmeyiz</ref>
* {{flagu|United Kingdom}} – Dışişleri Bakanı [[William Hague]], "Dünya Halep'teki katliamları önlemek için harekete geçmelidir" dedi.<ref>{{Web kaynağı | url = http://blogs.aljazeera.com/topic/syria/world-must-speak-out-avert-massacre-aleppo-says-uk-foreign-minister | title = "World must speak out to avert a massacre in Aleppo," says UK foreign minister. | publisher = Al Jazeera | date = 27 July 2012 | accessdate = 29 July 2012 | arşivurl = http://web.archive.org/web/20151003102551/http://blogs.aljazeera.com/topic/syria/world-must-speak-out-avert-massacre-aleppo-says-uk-foreign-minister | arşivtarihi = 3 Ekim 2015}}</ref>
* {{flagu|United States}} – Suriye rejimininhükûmetinin Halep'te katliam yapacağına dair izlenimlerini aktardı ve rejiminhükûmetin bu yönde planları olduğu belirtildi.<ref>{{Web kaynağı | url = http://www.aljazeera.com/news/middleeast/2012/07/20127272474928594.html | title = US fears Syria planning massacre in Aleppo | date = 27 July 2012 | publisher = Al Jazeera | accessdate = 29 July 2012 | arşivurl = http://web.archive.org/web/20150920163407/http://www.aljazeera.com/news/middleeast/2012/07/20127272474928594.html | arşivtarihi = 20 Eylül 2015}}</ref>
* {{flagu|United Nations}} – BM Suriye Özel Temsilcisi Staffan de Mistura, Suriye rejimininhükûmetinin Halep'te pazar yerine düzenlediği varil bombalı saldırıları kınayarak, sivillere yönelik saldırıyı "vahşet" olarak nitelendirdi.<ref>http://www.haberler.com/bm-den-halep-teki-varil-bombali-saldirilara-sert-7366553-haberi/</ref>
== Kaynakça ==
{{Kaynak-düz}}