Ana menüyü aç

Değişiklikler

Kaynak iyileştirme
{{Kuruluş bilgi kutusu
|adı = Halkevleri Derneği
|resim = Halkevleri.png
|rçerçeve = <!-- varsayılan 200px -->
|kapanış =
|tür =
| merkez = Konur Sokak No:8/9 [[Kızılay]], [[Ankara]]<ref>http://www.halkevleri.org.tr/iletisim</ref>
| lider_ünvanı = Genel Başkan
| lider_adı = Oya Ersoy<ref name="halkevleri.org.tr">{{web kaynağı|başlık=Halkevleri Yönetim Kurulu|url=http://www.halkevleri.org.tr/halkevleri-yonetim-kurulu|website=halkevleri.org.tr|yayıncı=Halkevleri|erişimtarihi=2 Aralık 2016}}</ref>
| lider_ünvanı2 = Genel Başkan Yardımcısı
| lider_adı2 = Nuri Günay<ref name="halkevleri.org.tr"/>
'''Halkevleri''' (diğer adıyla ''Halkevleri Derneği'') [[Türkiye]] genelinde barınma, sağlık, eğitim, çevre, kadın ve engelli haklarının savunulması ve genişletilmesi için faaliyet gösteren bir kuruluştur.
 
İlk olarak, Cumhuriyet döneminde ülkenin sosyal ve kültürel kalkınmasında, Cumhuriyetin getirdiği değerlerin geniş halk kitlelerine ulaşması için 19 Şubat 1932 günü başta Ankara olmak üzere 14 il merkezinde Halkevleri açılmış, zaman içerisinde bu sayı büyük bir artış göstermiştir. 14 Mayıs 1950 tarihinde gerçekleşen seçim ertesinde, iktidara gelen [[Demokrat Parti]]’nin girişimi ile [[Türkiye Büyük Millet Meclisi]]nde 8 Ağustos 1951<ref>{{web kaynağı|başlık=Kanunlar|url=http://www.resmigazete.gov.tr/main.aspx?home=http://www.resmigazete.gov.tr/arsiv/7882.pdf&main=http://www.resmigazete.gov.tr/arsiv/7882.pdf|website=resmigazete.gov.tr|yayıncı=[[T.C. Resmî Gazete]]|erişimtarihi=2 Aralık 2016}}</ref> tarihinde kabul edilen ve 11 Ağustos 1951 tarihinde [[Resmi Gazete]]’de yayınlanarak yürürlüğe giren 5830 sayılı kanun ile Türkiye genelindeki bütün Halkevleri kapatılarak malları hazineye devredilmiştir.
</ref> tarihinde kabul edilen ve 11 Ağustos 1951 tarihinde [[Resmi Gazete]]’de yayınlanarak yürürlüğe giren 5830 sayılı kanun ile Türkiye genelindeki bütün Halkevleri kapatılarak malları hazineye devredilmiştir.
 
27 Mayıs 1960’da gerçekleşen askeri darbe sonrasında Halkevleri 21 Nisan 1963 tarihinde bir dernek statüsünde, bağımsız bir demokratik kitle örgütü olarak tekrar kurulmuştur. Bu dönemde bini aşan sayısı ile Halkevleri toplumsal muhalefetin önemli merkezlerinden biri haline gelmiştir. Ancak, 12 Eylül 1980 tarihinde gerçekleşen askeri darbe ile Halkevleri yeniden kapatılmış, bir kez daha bütün varlıklarına el konulmuştur. Yedi yıllık yargılanma sürecinin ardından, Halkevleri ve üyeleri beraat etmiş, 1987 yılında toplam 24 şubede tekrar faaliyete geçmiştir.
 
16 Haziran 2012 tarihinde gerçekleştirilen Halkevleri 22. Olağan Genel Kurulu’nda [[Avukat Oya Ersoy]] Genel Başkanlığa seçilmiştir.<ref>{{haber kaynağı|başlık=Halkevleri 22. Genel Kurulu'nu gerçekleştirdi|url=http://haber.sol.org.tr/soldakiler/halkevleri-22-genel-kurulunu-gerceklestirdi-haberi-56000|erişimtarihi=2 Aralık 2016|eser=[[soL (gazete)|Sol Gazetesi]]|yayıncı=http://haber.sol.org.tr|tarih=18 Haziran 2012|dil=Türkçe}}</ref> Genel Merkezi [[Ankara]]’dadır ve [[Türkiye]]’nin 25 şehrinde toplamda 73 Halkevi ve 1 Halk Odası bulunmaktadır.
 
Halkevleri barajı geçip AKP'yi geriletmesi ve Kürt halkının mecliste temsil edilmesi için 2015 seçimlerinde HDP'ye gereken desteği vereceğini ilan etmiştir.<ref>{{haber kaynağı|başlık=Halkevleri seçim tavrını açıkladı: “AKP’yi sokakta da sandıkta da geriletelim”|url=http://www.sendikasendika12.org/2015/03/halkevleri-secim-tavrini-acikladi-akpyi-sokakta-da-sandikta-da-geriletelim/|erişimtarihi=2 Aralık 2016|eser=Sendika.org|yayıncı=sendika.org|tarih=12 Mart 2015|dil=Türkçe}}</ref>
 
== Tarihçe ==
 
=== Sağlık Hakkı Mücadelesi ===
Halkevleri, sağlığın özelleştirilmesine karşı herkese eşit, parasız ve nitelikli kamusal sağlık hizmeti sağlanmasını savunmaktadır, ve bunun için mücadele etmektedir. Bu amaç ile, sağlık meslek örgütleri ve sağlık çalışanları ile birlikte mahallelerde eğitim ve bilgilendirme toplantıları sürdürmektedir. Sağlık emekçilerinin güvenceli çalışma hakkı ve halkın sağlık hakkı mücadelesinin ortak bir mücadele olduğun düşüncesiyle çeşitli organlar oluşturmuştur. 11 Mart 2012 tarihinde, Türkiye’nin çeşitli bölgelerinde sağlık hakkı mücadelesi verenler, Türkiye Büyük Sağlık Hakkı Meclis’ini kurmuşlardır.<ref>{{web kaynağı|başlık=Türkiye Büyük Sağlık Hakkı Meclisi toplandı|url=http://www.halkevleri.org.tr/guncel/turkiye-buyuk-saglik-hakki-meclisi-toplandi|website=halkevleri.org.tr|yayıncı=Halkevleri|erişimtarihi=2 Aralık 2016|dil=Türkçe|tarih=11 Mart 2012}}</ref>
 
=== Ulaşım Hakkı Mücadelesi ===
Ulaşımın tamamen parasız hale getirilmesi, herkesin işe ve okula gidiş saatlerinde ulaşım hizmetlerinden parasız yararlanması ve nitelikli toplu ulaşım hizmetinin verilmesi, Halkevleri’nin temel hedefleri arasındadır. Ulaşım hakkı mücadelesinde, çeşitli illerde Halkevleri üyeleri ulaşım zamlarını protesto etmek için turnikelerden atlama, para ödemeden otobüslere binme gibi çeşitli fiili eylemler gerçekleştirmişlerdir.<ref>{{haber kaynağı|başlık=Akbil basma, turnikeden atla|url=http://www.halkevlericumhuriyet.orgcom.tr/guncelhaber/halk-uc-kentte-parasiz-ulasim-hakkini-kullanditurkiye/171181/_Akbil_basma__turnikeden_atla_.html|erişimtarihi=2 Aralık 2016|eser=[[Cumhuriyet (gazete)|Cumhuriyet Gazetesi]]|yayıncı=cumhuriyet.com.tr|tarih=24 Aralık 2014|dil=Türkçe}}</ref>
 
=== Barınma Hakkı Mücadelesi ===
Kentsel rant hedefli, TOKİ gibi kurumsal saldırı biçimleriyle ilerletilen kentsel dönüşüm süreçlerine, emekçilerin evlerinin başlarına yıkılmasına, kentin dışlarına sürülmelerine, kentlerdeki kamusal, kültürel alanların tasfiye edilmesine karşı Halkevleri halkın insanca, sağlıklı bir yaşam sürebileceği kentler ve barınma hakkını savunmaktadır. Neoliberal belediyecilik anlayışı ile mücadele etmek üzere, Halkevleri Barınma Hakkı Büroları kurmuş, rant için yapılan kentsel dönüşüm projelerine karşı mücadele çizgisi geliştirmiştir.<ref>http{{haber kaynağı|başlık=Dikmen Vadisi ihalesi protesto edildi|url=https://halkevleriwww.orgevrensel.trnet/guncelhaber/99562/dikmen-vadisi-halkiihalesi-direnisinprotesto-7-yildonumunde-gokcek-in-kapisina-dayandiedildi|erişimtarihi=2 Aralık 2016|eser=[[Evrensel (gazete)|Evrensel Gazetesi]]|yayıncı=evrensel.net|tarih=11 Aralık 2014|dil=Türkçe}}</ref>
 
=== Kadın Mücadelesi ===
Halkevleri, eşitsizliğe, gericiliğe ve ikinci cins sayılmaya karşı kadınların eşitliği ve özgürlüğünü savunmaktadır. Erkek egemen düzene, şiddete ve kadın cinayetlerine karşı mücadele etmekte, ve kadınların sosyal güvence, sığınma evi, kreş, çalışma hakkı, eğitim ve sağlık hakları için faaliyet göstermektedir. Halkevleri üyerleri, [[Türkiye]]’de giderek artan kadın cinayetlerine, taciz olaylarına karşı eylemler gerçekleştirmekte, çeşitli kadın örgütleri ile birlikte bu konuda çalışmalar yürütmektedir.<ref>{{haber kaynağı|başlık=Annemin kararı kızımın kararı|url=http://www.halkevleriradikal.orgcom.tr/guncelturkiye/kadinlarannemin-kadinkarari-cinayetlerinekizimin-karsikarari-forumda-bulustu<1090017/ref><ref>http://www|erişimtarihi=2 Aralık 2016|eser=[[Radikal (gazete)|Radikal Gezetesi]]|yayıncı=radikal.halkevleri.orgcom.tr/guncel/batikentli-kadinlar-taciz-ve-uyusturucuya-karsi-sokaga-cikti|tarih=4 Haziran 2012}}</ref>
 
=== Çevre ve Su Hakkı Mücadelesi ===
Halkevleri, doğal varlıkların; su, hava, toprak, ormanlar, havzalar, meralar ve biyo çeşitliliğin metalaştırılmasına ve yok edilmesine; HES’ler, termik santraller, siyanürlü madencilik, endüstriyel atık ve kirlilik sonucunda halkın yaşamının sürdürülemez hale getirilmesine; kentleri doğasızlaştıran ve doğayı tahrip eden kent politikalarına, yaşamı tehdit eden nükleer santral projelerine, çevresel hizmetlerin özelleştirilmesine ve doğanın üzerindeki tüm korumaları kaldıran saldırılara karşı mücadele ettiğini belirtmektedir. Türkiye’nin çeşitli bölgelerinde bu doğrultuda Halkevleri çeşitli eylemler düzenlemektedir.<ref>{{haber kaynağı|başlık=Ankara '48 saatlik kâbus'la uyandı|url=http://halkevleriwww.orgradikal.com.tr/guncelturkiye/amasraankara-da48-termiksaatlik-santralekbusla-karsiuyandi-insan-zinciri<821639/ref><ref>http://halkevleri|erişimtarihi=2 Aralık 2016|eser=[[Radikal (gazete)|Radikal Gezetesi]]|yayıncı=radikal.orgcom.tr/guncel/kocaeli-halki-sapanca-golune-sahip-cikiyor|tarih=2 Ağustos 2007|dil=Türkçe}}</ref>
 
=== Eğitim Hakkı Mücadelesi ===
Eğitimin ticarileştirilmesi ve gericileştirilmesine karşı halkın eğitim ve bilime ulaşabilmesi için çeşitli çalışmalar Halkevleri tarafından yürütülmektedir.<ref>{{haber kaynağı|başlık=4+4+4'ü durduracağız!|url=http://www.radikal.com.tr/turkiye/444u-durduracagiz-1099358/|erişimtarihi=2 Aralık 2016|eser=[[Radikal (gazete)|Radikal Gezetesi]]|yayıncı=radikal.com.tr|tarih=5 Eylül 2012|dil=Türkçe}}</ref> Okuma-yazma çalışmaları, çocuklara ve gençlere yönelik eğitime destek çalışmaları, herkesin yeteneklerini geliştirme hakkının bir parçası olarak oluşturulan sanat atölyeleri, kütüphaneleri, eğitim-bilim gezileri çeşitli gündemlerle akademisyen ve uzmanların katılımı ile yapılan halk eğitim toplantıları ile Halkevleri, ezberci ve baskıcı olmayan bir eğitimi yoksul mahallelerde uygular. Bu doğrultuda [[Türkiye]]’nin birçok ilinde yaz aylarında [[Öğrenci Kolektifleri]] ile birlikte “Okumuş İnsan Halkının Yanındadır” kampanyasını düzenlemektedir ve yoksul mahallelerde Halkevleri Yaz Okulları’nı açmaktadır. Sınavsız, yarışsız egitimeğitim isterler.<ref>{{haber kaynağı|başlık=Okumuş insan halkın yanındadır|url=http://www.halkevleriradikal.orgcom.tr/etkinliklerhayat/hopadaokumus-yazinsan-okuluhalkin-senlikleyanindadir-sona-erdi-cocuklar-senligi-berkin-elvana-adadi1014431/|erişimtarihi=2 Aralık 2016|eser=[[Radikal (gazete)|Radikal Gezetesi]]|yayıncı=radikal.com.tr|tarih=19 Ağustos 2010|dil=Türkçe}}</ref>
 
=== Güvenceli Çalışma Hakkı Mücadelesi ===
Halkevleri, tüm güvencesiz çalıştırılma biçimlerinin yasaklanması için faaliyetler yürütmekte, çalışanlar ve emekçi halkın insanca yaşama hakkını savunmaktadır. Çalışanların ve işçilerin güvenceli, sendikalı ve insanca yaşanabilir bir ücretle iş hakkına sahip olması için mücadele etmektedir. Bu amaçla, 4 Şubat 2010 tarihinde başlayan ve 1980 askeri darbesinde sonra gerçekleştirilen en büyük işçi eylemi olan [[TEKEL işçi eylemi]]ne Halkevleri üyeleri büyük bir destek vermiştir.<ref>http://www.halkevleri.org.tr/basin-aciklamalari/insanca-yasam-guvenceli-is-icin-tekel-iscileriyle-her-yerde-dayanismaya</ref> Son olarak, 13 Mayıs 2014 tarihinde gerçekleşen 301 işçinin yaşamını yitirmesine sebep olan [[Soma faciası]] ardından, [[Manisa]]’nın [[Soma]] ilçesinde Halkevleri tarafından Soma Madenci Evi açılmıştır.<ref>{{web kaynağı|başlık=Soma Madenci Evi açıldı|url=http://www.halkevleripoliteknik.org.tr/manisa/soma-madenci-evi-acildi/|website=politeknik.org.tr|yayıncı=Politeknik|dil=Türkçe}}</ref>
 
== Halkevleri Şubeleri ==
[[Türkiye]] genelinde toplamda 73 tane Halkevi ve 1 adet Halkodası bulunmaktadır.<ref>http://www.halkevleri.org.tr</ref> Bu şubelerin listesi şu şekildedir:
 
{| class="wikitable sortable" style="font-size:0.906em; text-align:center;"