"Yedi Ada Cumhuriyeti" sayfasının sürümleri arasındaki fark

değişiklik özeti yok
|statü = [[Osmanlı Devleti]] ve [[Rusya İmparatorluğu]] [[Himaye]]si <small>(1800-1807)</small><br>[[Birinci Fransa İmparatorluğu]] Himayesi <small>(1807-1815)</small>
|yönetim_biçimi = [[Cumhuriyet]]
|kuruluş_yılı = 21 Mart 1800
|yıkılış_yılı = 1815
 
|olay_tarihi2 = 1800 ; 23 Aralık 1803
|olay3 = [[Tilsit Antlaşmaları]] ile [[Birinci Fransa İmparatorluğu]]'na bırakma
|olay_tarihi3 = 79 Temmuz 18061807
|olay4 = İngiltere'nin [[Korfu]]'yu işgali
|olay_tarihi4 = 24 Haziran 1814
|yüzölçümü5 =
|nüfus5 =
|günümüzdeki_durumu = [[Yunanistan]] ve [[Arnavutluk]]<br> <small>([[Sazan Adası]] günümüzde Arnavutluk'a bağlı)</small>
|dipnotlar = Resmi olarak [[Osmanlı Devleti]] [[himaye]]sinde, ayrıca [[de facto]] olarak da [[Rus İmparatorluğu]] himayesinde; 1803 Anayasası'na göre Senato Başkanı "Prens" unvanına sahip.
}}
'''Yedi Adalar Cumhuriyeti''', ([[Osmanlı Türkçesi]]: جزايير سبعه موجتمعه جومهورى <small>(Cezayir-i Seb'a-i Muctemi'a Cumhuri)</small>, [[Yunanca]]: Ἑπτάνησος Πολιτεία <small>(Eptánisos Politía)</small>) 1800 yılında [[Osmanlı Devleti]] ve [[Rus İmparatorluğu]] tarafından Fransa'dan alınan [[İyonya Adaları]] üzerinde 21 mart 1800'de kurulan devlet.
 
==Kuruluşu==
[[Dosya:Russian-Gun-on-Corfu.jpg|thumb|240px|right|Korfu'nun kuzeyindeki Paleokastritsa'da, Osmanlı-Rus döneminden kalma bir Rus toplu]]
 
İyonya Denizi'ndeki yedi büyük adanın statüsü Fransa'nın Mısır'ı 1789'da işgal etmesiyle değişti. Fransa'ya karşı kurulan ittifak ile tarihte ilk kez Osmanlı Devleti ve Rus İmparatorluğu müttefik oldu. Bu müttefik donanma [[Adriyatik Denizi]]'ne ve kıyılarındaki kalelere sefer düzenledi.<ref>[http://www.bisav.org.tr/yayinlar.aspx?module=makale&menuID=3_3&yayintipid=3&yayinid=38&makaleid=717 BİSAV - Napolyon’a Karşı Osmanlı ve Avrupa İttifakı (1798-1802)]</ref> İyonya kıyıları ise Fransa'nın oluşturduğu [[Yunanistan bölümleri]]'nin bir parçasıydı. 5 Mart 1799'da Fransızlar'ın sığındığı [[Korfu]] Kalesi ele geçirildi. 21 Mart 1800 tarihinde Rusya ve Osmanlı arasında on iki maddelik bir kuruluş sözleşmesi imzalandı ve iç işlerinde serbest, dış işlerinde Osmanlı Devleti'ne bağlı bir cumhuriyet oluşturuldu. Bu oluşan yapı aynı zamanda Rusya'nın kefaleti altında bulunacaktı. Bu yapıyı oluştururken Osmanlı'nın [[Dubrovnik]]'teki idaresi örnek alınmış, benzer ticari imtiyazlar sağlanmış ve halkın ileri gelenlerinden oluşacak bir senato kurulması öngörülmüştür.<ref>[http://www.tdvia.org/dia/ayrmetin.php?idno=430385 TDV İslam Ansiklopedisi, C.43, s.385.]</ref>
 
9 Temmuz 1807'da imzalanan [[Tilsit Antlaşmaları]] uyarınca [[Napolyon Bonapart]]'ın [[Birinci Fransa İmparatorluğu]]'na bırakıldı. Rusya, antlaşmanın gizli 2. maddesinde [[Lehistan Krallığı]]'nın yeniden kurulması ısrarından vazgeçmesi karşılığında Yedi Ada Cumhuriyeti üzerindeki haklarını Fransa'ya devretti.<ref>[http://www.tdvia.org/dia/ayrmetin.php?idno=430386 TDV İslam Ansiklopedisi, C.43, s.386.]</ref> Ancak İlirya Devleti'nde yaşananın aksine bu devlet Fransa tarafından ilhak edilmedi. République Septinsulaire veya République des Sept-Îles adıyla varlığını devam ettiren Yedi Adalar Cumhuriyeti, İngiltere'nin adaların hakimiyetini ele geçirmesiyle yeni bir döneme girdi. [[1815 Paris Antlaşması]] ile İngiliz himayesi tesis edilen devlet, bir süre sonra İngiltere himayesindeki [[İyonya Adaları Birleşik Devleti]]'nin kurulmasıyla tarih sahnesinden çekildi.
 
==Cumhuriyet sonrası==
Osmanlı ile İngiltere arasındaki sınır ve toprak sorunları ise 24 Nisan 1819 tarihinde bir anlaşma ile giderildi. Buna göre Yedi Ada bölgesinin İngiltere'ye devri ve tanınan imtiyazların iptali kabul edilirken, İngiltere de [[Parga]], [[Preveze]], [[Voniça]] ve [[Butrinto]]'nun Osmanlı egemenliğinde kalmasını onaylıyordu. İngiliz hamiliğindeki yeni dönemde 1821 Yunan İsyanı sırasında adaların isyana destek vermesi nedeniyle de sorunlar çıkmıştır. 13 Temmuz 1863'te İngiltere, adaları [[Yunanistan Krallığı]]'na devretme kararı aldı. Yedi Adalar Cumhuriyeti, 15. yüzyılda [[Doğu Roma İmparatorluğu]]'nun yıkılışı ve kalıntılarının Türkler tarafından ele geçirilmesi sonrası Yunanlıların ilk kez yaşadığı sınırlı bir bağımsızlık tecrübesi olarak değerlendirilmektedir.
 
==Adalar==
Yedi Adalar Cumhuriyeti'ne adını veren [[İyonya Denizi]]'ndeki bu büyük adalar şunlardır:
* [[Korfu]]
* [[Pakso]]
* [[Lefkada|Ayamavra]]
* [[Kefalonya]]
* [[Zakintos (Yunanistan)|Zanta]]
* [[İthaka]]
* [[Çuha Adası|Çuha]]
 
==Ayrıca bakınız==
* [[İsmail Hakkı Uzunçarşılı]], "Arşiv Vesikalarına Göre Yedi Ada Cumhuriyeti", [[TTK]] Belleten, I/3-4 (1937), s. 627-639.
 
==Kaynakça==
{{kaynakça}}
 
[[Kategori:1800'de kurulan bölgeler ve ülkeler]]
[[Kategori:1815'te dağılan ülkeler]]
[[Kategori:1800'lerde Osmanlı İmparatorluğu]]
[[Kategori:Avrupa tarihindeki devletler]]
[[Kategori:Eski cumhuriyetler]]
[[Kategori:Balkan tarihindeki devletler]]
[[Kategori:İyonya Adaları]]
3.493

değişiklik