"Virüs" sayfasının sürümleri arasındaki fark

değişiklik özeti yok
[[Yaşamın evrimsel tarihi]]<nowiki/>nde virüslerin menşei açıklanamamıştır: bazıları [[plazmid]]lerden [[evrim]]leşmiş olabilirler—hücreler arasında hareket edebilen DNA parçacıkları—bakterilerden evrimleşmiş olabilir. Evrimde, virüsler [[Genetik çeşitlilik (biyoloji)|genetik çeşitliliği]] arttıran [[yatay gen transferi]]nde önemli bir araçtırlar.<ref name="Canchaya"><span class="citation">Canchaya C, Fournous G, Chibani-Chennoufi S, Dillmann ML, Brüssow H.&#x20;&#x20;Phage as agents of lateral gene transfer.&#x20;</span></ref> Virüsler genetik materyal taşıdıkları, üredikleri ve [[doğal seçilim]]<nowiki/>e uğradıkları için bazıları tarafından canlı kabul edilirler. Ancak canlı olarak kabul edebilmek için gerekli bazı anahtar özellikleri (ör. hücre yapısı) taşımadıkları için virüslere "yaşamın kıyısındaki organizmalar" ve kopayalanıcılar denilmiştir,<ref name="ReferenceA"><span class="citation">Rybicki, EP.&#x20;&#x20;</span></ref> .<ref>Shors pp. 49–50</ref>
 
Virüsler bir çokbirçok yolla yayılırlar; bitkilerde virüsler genellikle [[Yaprak biti|yaprak bitleri]] ve [[bitki özsuyu]] ile beslenen [[böcekler]] tarafından bitkiden bitkiye aktarılırken, hayvanlarda [[Kan emme|kan emici]] haşerat tarafından aktarılırlar, bu hastalık taşıyan organizmalara [[Taşıyıcı (epidemiyoloji)|vektörler]] denilir. Grip virüsleri solunum yoluyla yayılım gösterirler. [[Norovirus|Norovirüs]] ve [[Rotavirus|rotavirüs]] viral kaynaklı [[Gastroenteritis|gastroenterit]]<nowiki/>in en bilindik etkenlerindendir ve [[Bulaş#Fekal-oral bulaş|fekal-oral bulaş]] yoluyla ve insandan insana temas ile, su ve yiyeceklerle bulaşırlar. HIV cinsel temas yoluyla ve enfekte kanla temas yoluyla bulaşan ciddi bir etkendir. Virüsün enfekte edebildiği hücrelere "[[Konakçı|konak"]] hücre denirve konak türü geniş veya dar olabilir, bunu virüsün "[[konak özgüllüğü]]" belirler.<ref>"virus, n."</ref>
 
Hayvanlarda viral enfeksiyonlar genelde [[Bağışıklık sistemi|immun sistemin]] uyarılaması ve enfeksiyona neden olan virüsün ortadan kaldırılması ile sonuçlanır. Bağışıklık tepkileri aynı zamanda [[Aşı (tıp)|aşı]] ile de uyarılabilir, bu durum belirli viral ajanlara karşı [[Bağışıklık|yapay bir bağışıklık kazandırır]]. Bununla beraber [[AIDS]] ve [[Viral hepatitis|viral hepatit]] etkeni olan bazı virüsler immun yanıttan kaçarlar ve [[kronik]] enfeksiyonlara yol açarlar. Antibiyotikler virüslere karşı etki etmezler ancak virüslere etki edebilen bazı [[antiviral ilaç]]lar geliştirilmiştir.
32.470

değişiklik