"Dayı (unvan)" sayfasının sürümleri arasındaki fark

k
düzenleme AWB ile
k (Öksüz madde şablonu ekleniyor.)
k (düzenleme AWB ile)
== Anlamı ==
 
Dayı, [[Osmanlı İmparatorluğu]]’nda Tunus ve Cezayir beylerine verilen unvandır. ''Venture de Paradis'' tarafından nakledilen bir rivayete göre, Barbaros kardeşlerin babası, oğullarına: "O sizin dayınız (bölük başı) olacak" diyerek ''Hayr al Din''e itaat etmelerini emretmiştir. Hakikkatte bu kelime, ilk defa, küçük rütbeli [[yeniçeri]] zabitine verilen bir ad olsa gerektir. ''Dayı'' kelimesi, Tunus'ta, XVI. asrın sonunda, Sinan Paşa'nın 40 bölüğe ayırdığı yençeri askerinden her bölüğün başında bulunan zabite verilen unvandı.
 
== Dayılığın Ortaya Çıkışı ve Gelişimi ==
 
== Cezayir'de Ortaya Çıkışı ==
Dayılık, Cezayir'de bir ihtilal neticesinde meydana çıkmıştır. 1671 senesinde ağaların keyfi idarelerinden usanan reisler veya korsan gemisi kaptanları içlerinden birini, dayı adı ve kayd-ı hayat şartı ile, ağaların yerine geçirdiler. Başlangıçta reisler tarafından seçilen dayılar, 1689 senesinden itibaren yeniçeri zabitleri seçmeye başladılar. 1671'den 1880'e kadar 30 dayı birbirini takip etmiştir. Bunlardan 14'ü seleflerinin katledilmesi üzerine, iktidar mevkiine geçmişlerdir.
 
Dayılık için hiçbir ehliyet ve menşe şartı aranmazdı. En aciz ve cahil yeniçeri bile bu makama göz dikebilirdi. Dayı nazırlarını kendi seçer, eyalet beylerini istediği gibi tayin eder, adaleti yerine getirir ve ecnebi devletler ile müzakerelere girişirdi. Dayılar yeniçerilerin aldıkları aylıktan (ayda 50 sağ akçe ve tayın) başka, para almazlar; fakat beylerden ve diğer memurlardan tevcih (yöneltmek) hakkı ile korsanların aldıkları ganimetlerden hisse alırlar, vazifeye başlayan konsoloslardan ve barış anlaşmalarının imzası veya yenilenmesi halinde, ecnebi devlet reislerinden hediyeler kabul ederlerdi. Sonra müslüman ve yahudi tüccarlar ile ortak olarak para kazanabilirlerdi. Dayıların, devlet hazinesinden ayrı, hususi hazineleri vardı. Birçok dayılar muazzam servetler toplamışlardı; fakat bu servetler, dayılar idama mahkûm olurlarsa devlet hazinesi hesabına geçirilirdi.
 
== Yaşamları ==
29.777

değişiklik