Ana menüyü aç

Değişiklikler

→‎Notlar: Yazım hatası giderildi
 
== Notlar ==
^ Avrupa Birliği eşi olmayan uluslarüstü birliktir. 4324782 km2 alanı kapsar[1] ve (dünya toplam kara alanının 3.0%) bu listeye dahil olsaydı 7. sırada yer alacaktı.
{{Kaynakça|2|group="Not"}}
^ Aşağıdaki ülkelerin Antarktika üzerinde hak iddiası bulunmaktadır: Arjantin (969.000 km2), Avustralya (5.896.500 km2), Şili (1.250.000 km2), Fransa (432.000 km2), Yeni Zelanda (450.000 km2), Norveç (2.500.000 km2) ve Birleşik Krallık (1.395.000 km2) bir dereceye kadar birbiriyle örtüşen topraklar üzerinde hak iddia etmektedir. 90°W den 150°W kadar olan (2.100.000 km2) alan ise şu anda sahipsiz bölgedir. Bu alanlarda bilim insanları hariç, hiç insan nüfusu bulunmamaktadır
^
Kara ve su alanları farklı yöntemler ile hesaplandığından dolayı, sıralamada dünyanın en büyük üçüncü ülkesi olduğu çelişkili bilgi ve kaynaklar nedeniyle tartışmalıdır.
 
Encyclopædia Britannica 9.572.900 km2 yüzölçümü ile Çin'i dünyanın en büyük (önce Rusya, Kanada ve sonra Çin) üçüncü ülkesi olarak listeler.[4]
 
Diğer rakamlar: BM tarafından verilen rakamda (9.596.961 km2) Hong Kong, Makao ve Tayvan'ı içermemektedir.[5] Ayrıca Hindistan'ın hak iddia ettiği Çin kontrolündeki (Trans-Karakurum Yolu ve Aksai Çin) yerleri dahil eder. Bundan başka kıyı ve karasularını da hariç tutar. CIA The World Factbook listesinde Çin'i (9596961 km2), BM ile benzer şekilde listeler.[6]
 
Çin'in su alanları için yalnızca iç sularını kapsar. Çin'in kıyı ve karasularının ne kadar olduğu Güney Çin Denizi'nde sınır anlaşmazlıkları nedeniyle şu anda bilinmemektedir.
 
Konuyla ilgili daha fazla bilgi için Çin Halk Cumhuriyeti'nin bölgesel değişiklikleri sayfasına bakınız.
 
^
Dünyanın en büyük üçüncü ülkesi sıralaması, farklı kaynaklardan gelen bilgiler ve kara ile su alanlarının hesaplanmasında farklı yöntemler kullanılması nedeniyle tartışmalıdır.
 
Encyclopædia Britannica dünyanın en büyük dördüncü yüzölçümüne sahip ülkesi olarak ABD'yi listeler (önce Rusya, Kanada ve Çin Halk Cumhuriyeti).[7]
 
Diğer rakamlar: BM rakamları (9.629.091 km2) kıyı sularını kapsar fakat karasularını kapsamaz.[8] CIA The World Factbook rakamları (9.826.675 km2) ise ayrıca karasularını da dahil eder.[9]
 
Amerika Birleşik Devletleri'nin su alanı tüm sulara ait iç sular, kıyı suları ve karasuları kategorilerini içerir.
 
^ Rakamlarda ülke dışı toprakları olan Norfolk Adası, Ashmore ve Cartier Adaları, Christmas Adası, Cocos Adaları, Mercan Denizi Adaları ve Heard Adası ve McDonald Adaları'nın[11] her birisi ayrı ayrı gösterilmiştir. Ancak Avustralya'nın Avustralya Antarktika Toprakları (5.896.500 km2) iddiası ayrı tutulmuştur. BM'nin önceki verilerinin [12] yanı sıra CIA ve Dünya Bankası tarafından gösterilen güncel verilerde [1][13] 7.41.220 km2 olarak belirtilmiştir.
^ Belirtilen yüzölçümleri Encyclopædia Britannica tarafından verilmiş olup, Hindistan'ın kontrolü altındaki tartışmalı bölgeleri içermemektedir. Birleşmiş Milletler ve Hindistan hükümeti tarafından verilen şemaya göre, Hindistan tarafından iddia toplam alan 3287263 km2'dir.[14]
^ Arjantin'in üzerlerinde hak iddia ettiği Falkland Adaları (12.173 km2) ve Güney Georgia ve Güney Sandwich Adaları (3.903 km2) ile Arjantin Antarktikası (969.000 km2) hariçtir.
^ Yüzölçümünün 1.755.636 km2'si buz ile kaplıdır; buz bulunmayan alanı ise 410.450 km2'dir.[13]
^ a b Güney Sudan'dan ayrılmadan önce su alanı 5.18'di.
^ Güney Sudan'ın bağımsızlığını ilan etmesinden önce, BM verilerine göre Sudan'ın yüzölçümü 2.505.813 km2'dir. Gösterilen yüzölçümleri CIA verileri doğrultusunda güncellenmiştir.[1]
^ Verilen yüzölçümü bilgileri 2007 yılına ait CIA World Factbook'tan alınan bilgilerdir.[1][12] BM Demografik Yıllığında ise 1.628.750 km2 olarak listelenir ve yalnızca karasal alanları belirtilmiştir.
^ Ilemi Triangle (14.000 km2) hariçtir.
^ Pakistan toprakları içerisindeki Keşmir'de, Azad Keşmir (13.297 km2) ve Gilgit-Baltistan (72.520 km2) verilerini de içerir.[16] Bu topraklara ait alanlar çıkarıldığında ise 796.095 km2 kalır.
^ Üzerinde hak iddia ettiği Şili Antarktika Bölgesi hariçtir.
^ a b c d e f g Burada gösterilen verilerde CIA rakamları esas alınmıştır.[1]
^ Bazı kaynaklarda Fransa Metropolitanı ve denizaşırı bölgeler ayrı ayrı 551.500 km2 olarak listelenmiş, özetle kendi alanı ise 89.179 km2 olarak verilmiştir. Burada Fransa Cumhuriyeti için tüm alanları vermek gerekirse, hepsini toplamak gereklidir. Bu durumda CIA verilerine göre toplam 643.801 km2'dir.[1] Başka bir kaynak olan, Fransa Ulusal İstatistik ve Ekonomik Araştırmalar Enstitüsü'nün verdiği rakam ise 632.759 km2'dir.[17] (CIA verilerine göre Fransa Metropolitanı'nın toplam su alanı 1.530 km2'dir.)
^ Gösterilen veri Somali'den de facto olarak bağımsız olan Somaliland'ın (137.600 km2) yüzölçümünü de içermektedir.
^ Batı Sahra'yı içermez ve ayrı gösterilir.
^ Gösterilen veriler 2007 yılı CIA The World Factbook'tan alınmıştır.[1][12] BM verilerinde Kürdistan Bölgesel Yönetimi ile üç il hariç 435.244 km2 olarak gösterilmektedir.
^ Åland Adaları'nı kapsamaktadır (1552 km2).
^ Gösterilen verilen CIA World Factbook'tan alınmıştır; BM verilerinde ise yalnızca anakara alanı ifade edilmiştir. Gösterilen verilere Svalbard, Jan Mayen ve Bouvet Adası dahil değildir ve Antarktika topraklarında hak iddia ettiği Kraliçe Maud Arazisi ve Peter I Adası ise (243 km2) ayrı ayrı gösterilmiştir.
^ Hükumet yüzölçümünü 266.838 km2 olarak açıklamaktadır.[19] CIA World Factbook'te ise 267.710 km2 toplam/arazi alanı bulunduğu belirtilir. Tüm verilere Niue, Cook Adaları ve Tokelau ile Antarktika'daki üzerinde hak iddia ettiği Ross Antarktika Bölgesi ayrı ayrı gösterildiğinden dahil değildir.
^ Yönetim Fas ve Sahra Demokratik Arap Cumhuriyeti arasında bölünmüş olup, her iki ülkede tüm topraklar üzerinde hak iddia etmektedirler.
^ Galapagos Adaları (7.880 km2) dahil olabilir veya olmayabilir. 2007 yılı verilerinde,[12] hemde CIA tarafından verilen geçerli verilerde, açık bir şekilde Galapagos ile birlikte 283.561 km2 olarak verildiği belirtilir.[1]
^ Üç Kraliyet bağlılarını (768 km2) ve 14 denizaşırı toprağı (1.742.857 km2) içermez. Bunlar ayrı ayrı gösterilmiştir.
^ İsrail tarafından işgal edilen Golan Tepeleri'ni (1.295 km2) içermektedir.
^ Bangladeş İstatistik Bürosu'na göne yüzölçümü 147.570 km2'dir.[20]
^ Somaliland'ın Somali ile bir bütün olduğu iddia edilmektedir ve halen başka bir ülke tarafından tanınmamaktadır
^ Gösterilen veriye de facto olarak Sırbistan'dan ayrılan Kosova Cumhuriyeti (10.887 km2) Kosova ve Metohiya da dahildir. Kosova olmadan Sırbistan'ın yüzölçümü 77.474 km2'dir.[1]
^ Gösterilen veriye Azerbaycan'dan de facto olarak bağımsız olan Dağlık Karabağ Cumhuriyeti (11.458 km2) dahildir.
^ Gösterilen veri her ikisi de Gürcistan'dan de facto bağımsız olan Abhazya (8.660 km2) [21] ve Güney Osetya'yı da (3.900 km2) alanlarını da kapsar[22].
^ BM verilerinde Svalbard ve Jan Mayen'in yüzölçümü birleştirilmiş olarak 62.422 km2 şeklinde verilmiştir. CIA World Factbook'ta ise her ikisi de ayrı ayrı gösterilmiştir.[1]
^ BM verilerinde yalnızca kurucu ülke Danimarka'nın yüzölçümü verilir; Danimarka Krallığı'nın tamamına, Grönland ve Faroe Adaları dahil edildiğinde 2.220.093 km2 ile 12'nci sırada olurdu.
^ a b c Hollanda ile ilgili veriler Merkezi İstatistik Bürosu'ndan alınmıştır.[23] Verinin alındığı kaynakta Avrupa Hollanda'sı 41.528 km2 olarak verilmiştir ve bu yüzölçümünün yanında ayrı ayrı üç belediye yüzölçümü verilmiş olup, bu veri 322 km2'dir. Bu ekleme ile birlikte tüm Hollanda ülkesinin yüzölçümü elde edilerek buraya aktarılmıştır.[24] Kurucu Hollanda Krallığı'na Aruba, Curaçao ve Sint Maarten eklendiğinde ise toplam yüzölçümü 42.508 km2 olur.
^ BM demografik yıllığındaki veriye (41.277 km2) devlet ormanları ve komünlerin yüzölçümü olan 715 km2 dahil değildir. Burada belirtilen veri 2007 yılı verilerinden alınmıştır.[12]
^ BM kaynakları Çin Cumhuriyeti (Tayvan) verileri içermez. Gösterilen veriler Çin Cumhuriyeti İçişleri Bakanlığı'na ait 2012 yılı istatistiksel verilerinden alınmıştır. CIA ise toplam alanı 35.980 km2 olarak verir. Çin Cumhuriyeti'nin anayasasında belirtilen yüzölçümü Tayvan, Moğolistan ve Çin Halk Cumhuriyeti'de dahil olmak üzere 11.420.000 km2 olarak belirtilmektedir.[25]
^ Gösterilen veriye Moldova'dan de facto olarak bağımsız Transdinyester'in (4.163 km2) yüzölçümü de dahildir.
^ Gösterilen verilen CIA'den alınmıştır.[1] BM/İsrail Merkez İstatistik Bürosu verilerindeki 22.072 km2 alana Golan Tepeleri (1.200 km2) ve Doğu Kudüs (70 km2) alanları dahil edilmiş olmakla birlikte bu yerler uluslararası alanda İsrail'in bir parçası olarak kabul edilmez.
^ Kanunen Azerbaycan'ın bir parçası olan Dağlık Karabağ hiçbir ülke tarafından tanınmamaktadır.
^ Kosova ile Sırbistan'ın bir bütün olduğu iddia edilmektedir ve uluslararası alanda sınırlı olarak tanınmaktadır.
^ Büyük ölçüde tanınmayan ancak bağımsız bir de facto olan Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'ini de (3.355 km2) ile birlikte Yeşil Hat (346 km2) ve Ağrotur ve Dikelya'yı da (254 km2) içerir.[1]
^ Abhazya ile Gürcistan'ın bir bütün olduğu iddia edilmektedir ve uluslararası alanda sınırlı olarak tanınmaktadır.
^ BM kaynaklarında Fransız Güney ve Antarktika Toprakları için veri bulunmamaktadır. Burada verilen rakam CIA World Factbook'ta ayrı olarak listelenen tüm alanların toplamıdır.[26]
^ CIA Batı Şeria ve Gazze Şeridi'nin yüzölçümleri sırasıyla 5.860 km2 ve 360 km2 olarak ayrı ayrı verilir (https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/we.html; https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/gz.html). Batı Şeria yüzölçümüne Doğu Kudüs ve Kudüs tarafsız bölgesi dahil, ancak Scopus Dağı dahil değildir.[1]
^ Transdinyester tarafından Moldova'nın bir bütün olduğu iddia edilmektedir ve uluslararası alanda sınırlı olarak tanınmaktadır.
^ Güney Osetya tarafından Gürcistan'ın bir bütün olduğu iddia edilmektedir ve uluslararası alanda sınırlı olarak tanınmaktadır.
^ Kuzey Kıbrıs tarafından Kıbrıs'ın bir bütün olduğu iddia edilmektedir ve uluslararası alanda sınırlı olarak tanınmaktadır.
^ Gösterilen veriler CIA World Factbook 2007 verilerinden alınmıştır.[1][12] BM verilerinde ise 1.969 km2 olarak gösterilmiş. Bunun nedeni ise Agaléga Adaları ve Cargados Carajos'un bu veriye dahil edilmemesidir.
^ Gösterilen veriler CIA World Factbook'tan alınmıştır.[1] BM verilerinde 2.235 km2 olarak belirtilmektedir. Bu veriye Fransa'nın denizaşırı ili olan Mayotte 374 km2 dahil edilmiştir.
^ Bazı göller ve akarsuların yüzölçümü bilinmemektedir.
^ Gösterilen veriler CIA World Factbook'tan alınmıştır [1] ve yalnızca yüzölçümünü ifade eder. BM verilerinde 84 km2 dışarıda bulunan ıssız adaların yüzölçümü verilmemiştir.
^ Gösterilen veri CIA Factbook'tan alınmıştır.[1] BM'nin gösterdiği 539 km2'lik yüzölçümünde ülkenin orman rezervleri hariç olmak üzere yalnızca yaşanabilir alanlar verilmiştir.
^ Saint Helena toplam yüzölçümü 122 km2'dir. 98 km2 olan Tristan ve Cuhna ile birlikte alanı 88 km2 yükselmektedir.
^ Niue, Yeni Zelanda ile anılmasına rağmen, sınırlı şekilde uluslararası tanınırlığı bulunmaktadır.
^ Cook Adaları, Yeni Zelanda ile anılmasına rağmen, sınırlı şekilde uluslararası tanınırlığı bulunmaktadır.
^ a b Verilen 2007 yılı istatistiklerine aittir.[12]
^ BM'de Britanya Hint Okyanusu Toprakları ile ilgili hiçbir veri bulunmamaktadır. Burada verilen değer CIA Factbook'tan alınmıştır ve yalnızca karasal yüzölçümünü gösterir.[1]
^ Gösterilen verilen CIA Factbook'tan alınmıştır ve Henderson, Ducie, Oeno Adası dahildir.[1] BM verilerinde 5 km2 olarak ve yalnızca bu grupta insanların yaşadığı tek yer olan Pitcairn Adası verilmiştir.
 
== Ayrıca bakınız ==
Anonim kullanıcı