"Ekonometri" sayfasının sürümleri arasındaki fark

k
k (dzn, değiştirildi: == See also == → == Ayrıca bakınız == AWB ile)
'''Ekonometri''', ekonomik verilerin, [[matematik]], [[istatistik]] ve [[bilgisayar bilimi]] aracılığıyla  ekonomik ilişkilerin  [[ampirik]] bir biçimde değerlendirerek, bu veriler arasındaki ilişkiyi inceleyen bilim dalıdır<ref>http://www.dictionaryofeconomics.com/article?id=pde2008_E000007&edition=current&q=Econometrics&topicid=&result_number=2</ref>. Günümüzde daha güçlü bilgisayar yazılımların varlığıyla ekonometrik analizlerin gücü artmıştır.{{ekonomi}}
{{Öksüz|date=Mart 2016}}
 
[[Etimoloji]]k olarak "ekonomik ölçüm" anlamına gelmektedir. Matematiksel İktisat, İstatistik ve Ekonomi Teorisi'nin bir birleşiminden oluşur. Ekonomik teorinin amprik analizle sınanmasını mümkün kılar. Örneğin [[talep|talep eğrisinin]] Ekonomi Teorisinin öngördüğü gibi aşağı doğru eğimli (negatif eğimli) olup olmadığı ekonometrik yöntemlerle test edilir. Ekonomi Teorisi eğim katsayısının kesin değeri hakkında bir yorumda bulunmazken, Ekonometri ile eğim katsayısının değeri kestirilmeye çalışılır. Talep eğrisi örneğinde bir malın fiyatında meydana gelen bir birimlik artışın, talep miktarında herhangi bir azalmaya yol açıp açmadığı, azalma oluyorsa belli bir aralıkta yaklaşık olarak ne kadar bir azalmayı beraberinde getirdiği ekonometri ile ölçülür.
{{birleştir|Ekonometri}}
'''Ekonometri; '''ekonomik veri ile bilgisayar bilimi, istatistiksel metodlar ve matematiğin bir uygulamasıdır ve ekonomik ilişkilere ampirik içerik vermeyi amaçlayan ekonominin bir dalıdır.<ref name="Pesaran">M. Hashem Pesaran (1987).</ref> Daha açık olmak gerekirse, "sonucu uygun metodlarla ilişkilendirilmiş, teori ve gözlemin eşzamanlı gelişimi tabanlı mevcut ekonomik olgunun nicel çözümlemesidir."<ref>[[Paul Samuelson|P. A. Samuelson]], [[Tjalling Koopmans|T. C. Koopmans]], and [[Richard Stone|J. R. N. Stone]] (1954).</ref> Bir ekonomiye giriş ders kitabı ekonometriyi: "dağlarca verinin arasından basit ilişkileri çıkarmak için titizlikle araştırmak" olarak açıklamıştır.<ref>Paul A. Samuelson and William D. Nordhaus, 2004.</ref> "Ekonometri" terimi ilk olarak Polonyalı ekonomist Pawel Ciompa tarafından 1910 yılında kullanılmıştır.<ref>http://www.dziejekrakowa.pl/biogramy/index.php?id=516</ref> Bugünkü kullanım şekline getiren ise [[Ragnar Anton Kittil Frisch|Ragnar Frisch]]'dir.<ref>• H. P. Pesaran (1990), "Econometrics," ''Econometrics: The New Palgrave'', [https://books.google.com/books?id=gBsgr7BPJsoC&dq=econometrics&printsec=find&pg=PA2=false#v=onepage&q&f=false p. 2], citing Ragnar Frisch (1936), "A Note on the Term 'Econometrics'," ''Econometrica'', 4(1), p. 95.<br>
</ref>
 
Ekonometrinin en çok kullanılan yöntemi [[Regresyon analizi]]'dir.
== Ayrıca bakınız ==
* Augmented Dickey–Fuller Testi
* Choice Modelleme
* Cowles Vakfı
* Ekonometrik Yazılım
* Finansal Modelleme
* Finansal Ekonometri
* [[Granger nedenselliği|Granger]] Nedenselliği
* Ekonometrideki önemli yayınlar
* Makroekonomik model
* Metodolojik Bireycilik
* Önceden Belirlenmiş Değişkenler
* Tek denklem modelleri (ekonometrik)
* Mekansal Ekonometri
* Birim Kök
 
Ekonometrik çözümlemeler iki ana dalda incelenebilir. Birincisi [[zaman serisi]] analizi, bir diğeri ise [[yatay kesit]] analizidir. Zaman serisi analizi değişkenlerin bir zaman aralığı üzerindeki değerlerini ve bu değerlerin farklı değişkenler için birbirleriyle karşılaştırılmasına dayanır. Yatay kesit analizi ise tek bir zaman noktasında farklı değişkenlerin incelenmesine dayanır. Örneğin 1990-2000 yılları arasında ekonomik büyüme ve istihdam arasındaki ilişki tek bir ülke için incelendiğinde zaman serisi analizi, 1990 yılı üzerinde farklı ülkelerin istihdam ve ekonomik büyüme rakamları incelendiğinde yatay kesit analizi yapılmış olur.
== Notes ==
{{Reflist|30em}}
 
Zaman serileri ve yatay kesit verileri bir arada kullanıldığında ise panel veri analizi denen yöntem uygulanır. Örneğe göre bu analiz 1990 ile 2000 yılları arasında 20 farklı ülkenin istihdam ve ekonomik büyüme rakamları analiz edildiğinde panel veri teknikleri kullanılır.
[[Kategori:Ekonometri]]
 
*== Ekonometrik Yazılımmodeller ==
 
=== İki değişkenli tek denklemli doğrusal ekonometrik model ===
 
Y<sub>t</sub> = β<sub>o</sub> + β<sub>1</sub>X<sub>t</sub> + u<sub>t</sub>
 
* Y<sub>t</sub>: Bağımlı (açıklanan) değişken
* X<sub>t</sub>: Bağımsız (açıklayıcı) değişken
 
Örneğin:
Harcamalar ile gelir arasında doğrusal bir bağlantı olduğu kabul edilirse bu bağlantı için anakitle doğrusal model şöyle tanımlanabilir:
 
Kişisel harcamalar = Sabit (otonom) harcama + Harcama eğilimi X [[Gelir]] + Tesadüfi bir hata değişkeni
 
Y = β<sub>0</sub> + β<sub>1</sub>t</sub> + u<sub>t</sub>
 
Değişkenler:
* Y<sub>t</sub>: Kişisel harcamalar
* X<sub>t</sub>: Gelir
* u<sub>t</sub>: Rassal (tesadüfî) bir hata değişkeni
Regresyon katsayıları
* β<sub>0</sub>: sabit terim katsayı
* β<sub>1</sub>: eğilim katsayı
 
Böyle bir modelin regresyon katsayılarının klasik [[regresyon analizi]] [[en küçük kareler yöntemi]]yle kestirimi yapılabilir yani
Y = b<sub>0</sub> + b<sub>1</sub>t
Burada
* b<sub>0</sub>: sabit terim katsayı kestirimi;
* b<sub>1</sub>: eğilim katsayı kestirimi
olur. Bu katsayı kestirimleri kullanılması ile her bir gelir miktarı için yaklaşık ne kadar harcama yapılacağı hakkında tahminler elde edilebilir.
 
Bu iki değişkenli doğrusal modelin sağlıklı tahmin vermesi için bu doğrusal modelin özellikle hata teriminin istenen temel varsayımlara sahip olması gerekir. Aksi takdirde yanıltıcı sonuçlar elde edilebilir.
 
=== Çok değişkenli tek denklemli doğrusal ekonometrik model ===
 
Y<sub>t</sub> = β<sub>o</sub> + β<sub>1</sub>X<sub>1,t</sub> + β<sub>2</sub>X<sub>2,t</sub> + ... + β<sub>k</sub>X<sub>k,t</sub> + u<sub>t</sub>
 
==== Simgelerin anlamı ====
 
* Y<sub>t</sub>: Bağımlı (açıklanan) değişken
* X<sub>i,t</sub>: Bağımsız (açıklayıcı) değişken(ler) , i = 1 ... n
* β<sub>k</sub>: Parametre(ler) , k = 0 ... n
* u<sub>t</sub>: Hata terimi
 
=== Çok değişkenli çok denklemli doğrusal ekonometrik model ===
 
== Kaynaklar ==
* Sinan TEMURLENK (2010) EKONOMETRİ 1-2 (3.Baskı) Erzurum Atatürk Ü. İİBF
* Kılıçbay , Ahmet (1965), ''Ekonometri'', (Birinci baskı) ,İstanbul: İ.Ü. İktisat Fakültesi yayını No: 160.
* Kılıçbay, Ahmet (1975), ''Ekonometrik Metotlar ve Araştırma'', ,İstanbul: İ.Ü. İşletme Fakültesi yayını No: 52.
* Kılıçbay, Ahmet (1980), ''Ekonometrinin Temelleri,'', ,İstanbul: İ.Ü. İktisat Fakültesi yayını No: 454.
* Gujarati, Damodar (çev. Ümit Şenesen, Gülay Günlük Şenesen) (2008) ''Temel Ekonometri'', Literatür Yayınları ISBN 975-7860-99-9.
* Güriş, Selahattin ve Ebru Çağlayan (2005), ''Ekonometri Temel Kavramlari'', ,İstanbul: Der yayınları, Yayın no:282 ISBN 975-353-210-5 .
 
{{Ekonomi-mini}}
 
[[Kategori:Ekonometri| ]]
[[Kategori:Formal bilimler]]
[[Kategori:Matematiksel ve kantitatif metodlar (ekonomi)]]
6

değişiklik