"Tiroit bezi" sayfasının sürümleri arasındaki fark

düzeltme AWB ile
k (ağırlık düzeltildi)
(düzeltme AWB ile)
[[Dosya:Illu thyroid parathyroid.jpg|thumbnail|Tiroid ve paratiroid bezleri]]
 
'''Tiroit bezi''', '''tiroit''' ya da '''kalkan bezi''', boynun ön ve yanlarını ([[larinks]] ve [[trakea]]) saran kelebek şeklinde çok damarlı iç salgı bezi. Her biri ortalama 5 &nbsp;cm uzunluğunda, 3 &nbsp;cm genişliğinde ve 2 &nbsp;cm derinliğinde, sağ ve sol olmak üzere 2 lobu ve bu lobları birleştiren isthmus adı verilen bir parçası bulunur. İnsanların yaklaşık %40'ında isthmustan hyoid kemiğe uzanım gösteren piramidal lob adı verilen bir bölüm de bulunabilir.<ref>Kim DW, Jung SL, Baek JH et al. The prevalence and features of thyroid pyramidal lobe, accessory thyroid, and ectopic thyroid as assessed by computed tomography: a multicenter study. Thyroid 2013 Jan;23(1):84-91</ref> Normal [[Ağırlık|<u><font color="#0066cc">ağırlığı</font></u>]] [[Insan|<u><font color="#0066cc">insanda</font></u>]] 20 gr'dır. [[Paratiroit bezi]] genellikle tiroidin arkasında mercimek şeklinde 4 tane küçük bezdir.
 
== Histolojik yapısı ve işlevi ==
Tiroid bezi küre şeklinde folliküllerden oluşur. Folliküllerin ortasında ([[lümen]]) [[tiroglobulin]] adı verilen proteini içeren [[kolloid]]<nowiki/>al bir madde bulunur.
 
Tiroid bezi folliküler hücreleri [[iyot]] ve [[tirozin]]den, [[tiroksin]] (T4) ve [[triiyodotironin]] (T3) yaparak, [[kan]]a [[tiroid hormonu]]nu salgılar. [[kalsiyum|Kalsiyum]] regülasyonunda rol oynayan [[kalsitonin]] tiroid bezindeki [[C hücreleri]] tarafından üretilir. Tiroid bezi, öteki iç salgı bezleriyle ilişkili olarak etkinlik gösterir. [[Hipofiz|Hipofizin]]in salgıladığı [[tireotrop hormonu|tiroid stimulan hormon]] ([[TSH]]) ile kontrol edilir. TSH salgısı da [[hipotalamus]]<nowiki/>tan salgılanan tirotropin serbestleştirici hormon ([[TRH]]) tarafından kontrol edilir.
 
== Hastalıklar ==
* '''Tiroid hormon üretiminin azalması: '''[[Hipotiroid|Hipotiroidizm]]izm; doğumsal olabileceği gibi [[Hashimoto tiroiditi]], iyot eksikliği ve bezin cerrahi olarak çıkarılması gibi sebeplerle de ortaya çıkabilir.<ref name=":0">Siegenthaler, W (2007). ''Differential Diagnosis in Internal Medicine: From Symptom to Diagnosis''. Thieme. p. 485.  .</ref>
* '''Aşırı çalışması:''' [[hipertiroidizm|Hipertiroidizm]]; [[Graves Hastalığı]] gibi durumlar sonucu ortaya çıkar. Bu hastalığın guatr, gözlerin yuvalarından dışarı fırlamış gibi görünmesi ([[ekzoftalmi]]), çarpıntı, terleme, titreme, ishal, kilo kaybı, sinirlilik gibi belirti ve bulguları vardır.<ref name=":0" />
 
* '''Aşırı çalışması:''' [[hipertiroidizm|Hipertiroidizm]]; [[Graves Hastalığı]] gibi durumlar sonucu ortaya çıkar. Bu hastalığın guatr, gözlerin yuvalarından dışarı fırlamış gibi görünmesi ([[ekzoftalmi]]), çarpıntı, terleme, titreme, ishal, kilo kaybı, sinirlilik gibi belirti ve bulguları vardır.<ref name=":0" />
* '''İnflamasyon:''' [[Subakut tiroidit]], [[akut tiroidit]], [[postpartum tiroidit]], [[Hashimoto tiroiditi]] bu grupta bulunur. [[enfeksiyon|İnfeksiyöz]] etkenler veya [[otoimmünite]] sonucu ortaya çıkarlar.
 
Bağışıklık sistemimizin kendi vücudumuzda bulunan yapılara karşı verdiği yanıt sonucu çeşitli [[otoantikor]]<nowiki/>lar ve bunun sonucunda da [[otoimmün hastalıklar]] ortaya çıkabilir. [[Antitiroglobulin]], [[antitiroidperoksidaz]] ([[antiTPO]]), [[antiTSHR]] gibi otoantikorlar kan testleri ile bakıldığında bu hastalıkların tanısına yardımcı olur.
 
Tiroglubulin seviyeleri genellikle kanser nedeniyle tiroid bezi çıkarılan [[tiroidektomi|tiroidektomili]]li hastalarda takip amaçlı ölçülür.
 
Kalsitonin seviyeleri tiroid C hücrelerinden gelişen [[meduller tiroid karsinomu]] gibi ümörlerin tanısında yardımcı olabilir.
1.329.555

değişiklik