Ana menüyü aç

Değişiklikler

değişiklik özeti yok
'''Flavius Claudius Iulianus''' ya da '''Julianus Apostata''' ('''Dönme Julianus''') (d. [[331]]/[[332]] – ö. [[26 Haziran]] [[363]]), [[361]]-363 yılları arasında [[Konstantin Hanedanı]]'na mensup Roma imparatoruydu. Kendisi son [[pagan]] Roma imparatoruydu ve imparatorluktaki çöküşü durdurmak amacıyla geleneksel ibadeti geri getirmeye çalışmıştır.
 
Felsefe çalışmalarından ötürü yaşadığı dönemde ve halefleri arasında Filozof sıfatıyla anılmıştır. [[Hıristiyan|Hristiyan]] kaynakları ise HıristiyanlığıHristiyanlığı reddetmesi [[Neoplatonizm]]in daha yeni bir biçimi olan Teurgia'ya geçmesinden ötürü kendisinden genellikle Dönme Julianus diye bahseder. Ayrıca bazen [[Didius Julianus]]'dan ayırt edebilmek için kendisinden II. Julianus diye de bahsedilir.
 
== Yaşamı ==
[[337]] yılında Konstantin'in ölümünün ardından yaşanan kargaşada Julianus'un hırslı kuzeni [[II. Constantius]] kendini yegane imparator ilan edebilmek için Julianus'un ailesine karşı bir katliam başlattı. Constantius, kardeşleri [[II. Konstantin]] ve [[Constans]], kuzenleri Julian ve Julianus'un üvey kardeşi Gallus dışında Constantius Chlorus ve Theodora'nın ikinci evliliğinden olanların öldürülmesini emretti. II. Constantius, Constans ve II. Konstantin her biri Roma topraklarının bir bölümünde olmak üzere ortak imparator ilan edildiler. II. Constantius, Julianus ve Gallus'un sıkı bir [[Aryanizm]] eğitimi almalarını sağladı.
 
Yaşamının geleneksel anlatımında Julianus'un erken psikolojik gelişimine ve eğitimine hatırı sayılır bir ağırlık verilir. Julianus anneannesi tarafından [[Bitinya]]'da büyütüldü. Yedi yaşında [[Nicomedia]]'nın Ariusçu psikoposu Eusebius ve hadım bir [[Gotlar|Got]] olan Mardonius tarafından eğitildi. Ancak [[342]] yılında Julianus ve üvey kardeşi Gallus [[Kapadokya]]'da sürgüne gönderildi. Julianus burada [[Hıristiyan|Hristiyan]] psikopos Yorgo ile tanıştı. 18 yaşına geldiğinde sürgün sona erdi ve kısa bir süre Konstantinopolis ve Nicomedia'da oturdu.
 
[[351]] yılında Aedesius'dan [[Neoplatonizm]] eğitimi almak üzere [[Anadolu]]'ya döndü. [[Atina]]'da bulunduğu dönemde iki HıristiyanHristiyan azizi Nazansos'lu Aziz Gregorius ve Caserealı Basileos ile tanıştı.
 
=== İktidara gelişi ===
 
=== Julianus ve din ===
Julianus, [[Hıristiyanlık|Hristiyanlık]]'tan [[Paganizm]]'e geçtiği için HıristiyanlarHristiyanlar tarafından "Dönme" olarak adlandırılır. Libanius[[Libanios]] ile aralarındaki mektuplaşmalarda belirttiğine göre Çocukluğunda HıristiyanlıkHristiyanlık kendisine kuzeni hevesli bir Aryan HıristiyanHristiyan olan ve pagan inanışa sahip bir akrabaya tahammül etmesi söz konusu olmayan II. Constantius tarafından dayatılmıştı. A.H.M. Jones'un gözlemine göre "yalnız ve ıstıraplı çocukluğu sırasında aldığı HıristiyanlıkHristiyanlık eğitimine şiddetle tepki gösteren Julianus tutkulu bir şekilde sanat, edebiyat ve [[Yunan mitolojisi]]ne ilgi duymaya başladı ve sevdiği her şeyi zararlı bir gösteriş olarak kınayan yeni dinden tiksinmeye başladı. Güçlü bir dinî yaradılışı vardı ve teselliyi çağdaşı [[Neoplatonizm|Neoplatonist]] filozoflarının öğrettiği [[panteist]] [[mistizm]]de teselli bulmuştu." Helenizme geçmesinden sonra ömrünü bu geleneği korumaya ve yeniden kurmaya adamıştı.
 
[[Dosya:AnkaraColumnFar c.JPG|thumb|left|170px|[[Ankara]]'daki [[Jülian Sütunu]]]]
Başa geçtikten sonra Julianus, Roma devletine eski gücünü kazandırmak üzere dinî reformlar başlattı. Ayrıca HıristiyanHristiyan kilisesini Konstantin'in HıristiyanlıkHristiyanlık'ın meşru hale getirmesinden sonra tapınaklardan yağmalanan zenginlikleri iade etmeye zorladı. [[Çoktanrıcılık|Çoktanrıcılığa]] dayanan eski Roma inancının onarımını destekledi. Çıkardığı yasalar zengin ve eğitimli HıristiyanlarıHristiyanları hedef alıyordu. Amacı HıristiyanlıkHristiyanlık'ı yıkmak değil tıpkı 13. yüzyılda Budizmin Çin'de alt sınıflara itilmesi gibi dini imparatorluğun yönetici sınıfından uzaklaştırmaktı.
 
Julianus kamu görevlerindeki HıristiyanHristiyan psikoposların nüfuzunu azalttı. Kilisenin el koyduğu topraklar gerçek sahiplerine iade edildi ve psikoposlar devlet bütçesiyle bedava seyahat etme ayrıcalığını kaybettiler.
 
[[4 Şubat]] [[362]]'de Julianus din özgürlüğünü garanti altına alan bir ferman çıkardı. Fermana göre hukukun önündeyasaların önünde tüm dinler eşitti ve Roma İmparatorluğu, [[Roma Senatosu]]'nun eyaletlerde hiçbir dini dayatmadığı eski dinî çeşitliliğine dönmeliydi.
 
Julianus'un dinî konumu tartışmaya açık bir konudur. İmparatorluğun erken dönemlerindeki kuralcı Roma mezhebinin gereklerini uygulamamıştır. Daha ziyade [[Teürji]] ve ''[[Neoplatonizm]]'' ile özdeşleşen klasik felsefeyi uygulamıştır. HıristiyanHristiyan tarihçi Socrates Scholasticus'a göre Julianus, [[Eflatun]] ve [[Pisagor]]'un öğretilerine uygun olarak [[reenkarnasyon]] yoluyla kendisinin [[Büyük İskender]] olduğuna inanıyordu.
 
HıristiyanlarınHristiyanların geçmişteki Roma imparatorları tarafından uğradığı zulüm HıristiyanlığıHristiyanlığı güçlendirmekten başka bir işe yaramadığı için Julian'ın faaliyetlerinin çoğu imparatorlukta paganizmin yeniden inşasına karşı HıristiyanlarınHristiyanların örgütlenme becerilerini baltalamak ve zayıflatmak üzere tasarlanmıştı.
 
=== Ölümü ===
Geri çekilirken Julianus, Maranga yakınlarına Sasani ordusuyla yapılan başarılı bir muharebe sırasında 26 Haziran 363'te öldü. Az sayıda adamla, zırhsız biçimde geri çekilmekte olan orduyu takip ederken karaciğerinin alt kısmına ve bağırsaklarına saplanan bir mızrakla yaralandı. Yarası ölümcül değildi. Julianus özel doktoru [[Bergama]]lı Oribasius tarafından tedavi edildi. Orbaius'un elinden gelen her şeyi yaptığı anlaşılmaktadır. Bu tedaviye muhtemelen bağırsakları dikmek için yaranın [[şarap]]la ıslatılması da dahildi.
Libanius'un anlattığna göre Julianus kendi askerleri arasındaki bir HıristiyanHristiyan tarafından öldürülmüştü. Bu iddia Ammianus Marcellinus ve çağdaşı tarihçiler tarafından paylaşılmamıştır. Julianus'un yerine kısa süreliğine imparator olan Jovian geldi.
 
İddiaya göre son sözleri ''Vicisti, Galilaee'' ("Sen kazandın [[İsa]]") olmuştur ve güya bu şekilde ölümüyle [[Hıristiyanlık|Hristiyanlık]]'ın imparatorluğun resmî dini olacağını anladığını göstermiştir.
 
== Kaynak ==
5.048

değişiklik