Ana menüyü aç

Değişiklikler

k
değişiklik özeti yok
 
{{Yazdânizm }}
'''Işıkçılık / Işık Alevîliği''' ya da '''Chinarisme / Çınarcılık''' Sonson dönemlerde ''[[Alevîler]]'' arasında yaygınlaşan{{fact}}, [[Alevî]] inanç ve tarihini alternatif bir şekilde algılayan bir hareketi imâ etmek amacıyla kullanılan bir terimdir.
 
== Erdoğan Çınar ==
== Çınarcılık ''(Chinarisme)'' ==
Her ne kadar 1990'lı yılların başlangıcından beri [[Alevî]]ler arasında alternatif görüşler varolduysa (örneğin [[Nejat Birdoğan]]), ciddi ve etkili bir biçimde görüşler 2004 yılında ortaya çıktı. Bu farklı görüş ve yorumlar [[Erdoğan Çınar]]'ın ''[[Aleviliğin Gizli Tarihi]]'' isimli kitabının 2004
yılında yayınlanmasıyla kurumsallaştırılmıştır.
 
=== Çınarcılık ''(Chinarisme)''Luvilik-Aluvilik nazâriyesi ===
{{ana|Alevîler|Luviler|Paulus|Pir Sultan Abdal|Pir Sultan Abdal Şenlikleri}}
# [[Alevîler]]'in kökeni, [[Hititler]]'den önce Anadolu’da yaşamış olan [[Luviler]]'e dayanır.
# ''Paulikienler'', aslında [[Hristiyan]] değil, ama [[Alevîler]]'dir.
 
=== ChinarismeAluvilik etimolojisi ===
{{ana|Luviler|Luvice|Pelasglar|Hitit Krallığı|Luvi Krallığı}}
Işık-[[Alevî]] hareketi "[[Alevî]]" teriminin eski bir [[Anadolu]] uygarlığı olan [[Luvi]]lerden geldigini, ve Luvi sözcüğünün [[Hitit]] dilinde "Işık İnsanları" anlamına geldiğini öne sürmektedir.<ref>{{Web kaynağı | url = http://www.birgun.net/research_index.php?category_code=1134341062&news_code=1134341062&year=2005&month=12&day=12 | başlık = ALEVİLER ALEVİLİĞİ TARTIŞIYOR 1: ‘ALEVİ ADI HZ. ALİ’DEN GELMEZ’ | erişimtarihi = 2010-04-06 | yazar = birgun.net | arşivurl = http://web.archive.org/web/20130620185029/http://birgun.net/research_index.php?category_code=1134341062&news_code=1134341062&year=2005&month=12&day=12 | arşivtarihi = 20 Haziran 2013}}</ref><ref>{{Web kaynağı | url = http://www.birgun.net/research_index.php?category_code=1134341062&news_code=1134341154&year=2005&month=12&day=12 | başlık = ALEVİLER ALEVİLİĞİ TARTIŞIYOR 2: ALEVİLER MÜSLÜMAN DEĞİL Mİ? BÖLÜM 2 | erişimtarihi = 2010-04-06 | yazar = birgun.net | arşivurl = http://web.archive.org/web/20130620203038/http://birgun.net/research_index.php?category_code=1134341062&news_code=1134341154&year=2005&month=12&day=12 | arşivtarihi = 20 Haziran 2013}}</ref> Buna karşın, geleneksel Alevîlik'te Alevî terimi, [[Arapça]] "Ali'ye bağlı" anlamına gelen sözcükten geldiği kabul edilir.Ama "Al<ref>[http://www.amazon.com/Chaldean-Magic-its-Origin-Development/dp/1162563559 Francois Lenormant, "Chaldean magic and its origin and development]</ref>" kelimesi ibranicede Tanrı demektir ve Tarıdan gelen anlamında da kullanılabilir. ({{dil-ar|w=‘Alawī|عَلَوِي‎}}). Bazı [[Osmanlı]] kaynaklarinda belirli bölgelerde yaşayan bir kısım Alevîler için "Işık Taifesi" denmesi, Işık-[[Alevîler]]ine göre, [[Luvi]]lerin ve [[Alevîler]]in arasındaki bağın ispatıdır.
 
== İnanç ==
}}</ref>
 
* [[Yezidi]]-[[Yaresan]]i itikatları için tamamen geçerli olan yukarıdaki bu olguyu [[İslâmiyet]]'in [[İsmâilîyye]], [[Nusayrîlik]] ve [[Bektâşî Tarikâtı]] için de sanki geçerliymiş gibi yaymağayaymaya özel bir çaba sarfederek, bu sözde nazariyyelerini desteklemek amacıyla da İslami kökeni haiz olan [[Alevilik]] kelimesi ve inancını kullanma yolunu benimserler.<ref>Xemgin, E. (2012), ''[[Mazdaizm|Mazda İnancı]] ve Alevîlik'', Berfin Yayıncılık.</ref>
 
* [[Anadolu Aleviliği]] ile uzaktan yakından hiçbir alakasının bulunmadığı artık aşikar olan ''"[[Yâresânîlik]]"'' ile ''"[[Ali]] kindarlığı-[[Yezid]] sevgi ve saygısı"'' üzerine tesis edilmiş olan [[Ezidilik]]-[[Sûfi]]liğini ''"[[Kürt Alevîliği]]"'' <ref name="kreyen">{{Kitap kaynağı|son=Kreyenbroek|ilk= Philip G.| bölüm=Religion and Religions in Kurdistan| başlık=Kurdish Culture and Identity|yayımcı= Zed Books Ltd.|yıl=1996|isbn= 1856493296}}</ref> ana başlığı altında birleştirmek ve böylece yeni bir ''"Alevi itikat tanımlaması"'' üretmek suretiyle, [[Alevîlik]] ile [[İslamiyet]] arasındaki bağlantıyı tamamıyla kopartarak kökenini [[Hititler]] ile [[Luviler]]'e dayandırdıkları "Alisiz-Alevîlik" <ref>Bulut, Faik. (2011), ''[[Ali]]’siz Alevîlik'', Berfin Yayıncılık.</ref> olarak ta tanımlanan yeni bir itikat üretmektedirler.
11

değişiklik