"Hâricîler" sayfasının sürümleri arasındaki fark

** Meymuniye - Meymûn el-Acrâd'ın tâkipçileri
({{Hârici}})
(** Meymuniye - Meymûn el-Acrâd'ın tâkipçileri)
'''Haricîlik, Haric’îyye''' ya da '''Havârîc''' ([[Arapça]]: '''الخرج'''; çoğ. '''الخوارج''') [[İslam dini]]nde bir siyasi [[mezhep]] olarak [[Hicri]] ilk yüzyılda ortaya çıkmış ve asırlardır kendini değişik şekillerde sergileyen bir hareket. [[İslâm]] dünyası içerisinde %2'lik bir kısmı oluşturmaktadır. Tarihte Haricîler'in en aşırı fırkalarından olan [[Ezarika]]'nın ana görüşleri itibariyle İslam'dan çıktığını kabul ettikleri ve kendilerinden olmayan diğer Müslümanları ''tekfir'' ile ithâm ederek öldürdükleri bilinmektedir. Günümüzde ise ''Haricîler'' içerisinde en ılımlı kol olarak bilinen [[İbadiyye]]'nin sadece çoğunlukta oldukları bölge olan [[Umman Sultanlığı]] (tahmini %70) ile nüfusun azınlığını teşkil ettikleri [[Cezayir]], [[Tunus]]'un [[Cerbe]] adası, [[Zenzibar]] ve [[Tanzanya]]'nın bazı muhitlerinde yaşamakta oldukları bilinmektedir.<ref>{{Web kaynağı | url = https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/mu.html | başlık = CIA - The World Factbook | yayımcı = [[CIA]] | tarih = Son yenileme 5 Haziran, 2013 | erişmetarihi = 10 Haziran 2013 | arşivurl = http://web.archive.org/web/20151206164503/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/mu.html | arşivtarihi = 6 Aralık 2015}}</ref> Öte taraftan ''"[[Umman]] [[İbadiler]]i"'' kendilerinin Haricîler'in bir dalı oldukları savını kabul etmemektedirler.<ref name=val3>Valerie Jon Hoffman, ''The Essentials of Ibadi Islam'', sayfa. 3. [[Syracuse, New York|Syracuse]]: Syracuse University Yayınları, 2012. ISBN 9780815650843</ref>
 
== Ortaya çıkışçıkışı ==
Kaynaklar Haricîliğin çıkışının [[Peygamber Muhammed]] döneminde olduğunu belirtir. Muhammed'e arkadaşlık etmiş olan Abdullah b. Zu'l-Hüveysıra'nın sonradan Haricîlerin liderliğini yapmış olan Hurkus b. Züheyrle aynı kişi olması muhtemeldir.<ref>İbn Abdilberr, Camiu Beyani'l-ilm, 2/195</ref> Sahih olduğuna inanılan rivayetlere göre Abdullah b. Zu'l Huveysıra et-Temimi "Adil ol! Zira bu paylaştırma Allah'ın rızasının gözetildiği bir paylaştırma değildir" demiş, bunun üzerine Muhammed üzüntüsünü de belli ederek "Ben adil olmayayım da kim adil olsun!" cevabını vermiştir. Bu davranışı üzerine Muhammed'den kendisini öldürmek için izin isteyenlere yine Muhammed engel olmuştur.<ref>Buhari, Menakıb 25, Mürteddin 7; Müslim, Zekat 142,148; İbn Mace, Mukaddime 12</ref>
 
</ref><ref name="irfan"/>
* [[Acarîde]] - [[Abdû'l-Kerîm ibn-i Acrâd]]'ın tâkipçileri
** [[Meymuniye]] - [[Meymûn el-AcrâdîAcrâd]]'ninın tâkipçileri
* [[Sa'labiler]] - [[Sa'labî İbn-i Amîra]]'nın tâkipçileri
* [[İbadiyye|İbâd’îyye]] - [[Abd-Allah ibn İbad]]'in tâkipçileri
== Günümüz Haricîleri ==
 
Günümüzde Hariciyye mezhebinin, [[İbâd’îyye]] kolu hariç, diğer kollarının kitlesel varlıkları yok olmuştur. İbadiyye Hariciyye mezhebi kitlesel özellikle bugün [[Umman]]'da varlığını sürdürmektedir. Bu kolun kuzey Afrika ve doğu Afrika'ya yayılan mensupları [[Cezayir]]'de M’zab'ta, Tunus'ta [[Cerbe]] adasında, [[Tanzanya]] ve [[Zengibar]]'da yaşamaktadırlar. [[Libya]]'da "Cebel Nafusa" bolgesinde bölgesinde [[Ömer Muhtar]]'ın da mensubu olduğu ''[Senusilik|Sennusi kabilesideKabilesi]]'' de İbadiyye mezhebine bağlıdır.<ref>[http://www.islamfact.com/index/articles/ibadhis/item/79-ibadhi-thought-i.html İbâd’îyye inançları hakkında yazılar] {{ing}}]</ref>
 
Kimilerine göre, [[ehl-i sünnet]]'in köktendincilik kolundan olduğu varsayılan [[Vahhâbîler]] de Haricî kollardan biri olarak gösterilebilir. Nitekim tarihte Onsekizinci Yüzyıl'da ''İbn-i Âb’ı-[[Dîn]]'' ismindeki [[Hanefî]] bir âlim, [[Vehhâbî]]liğin kurucusu olarak bilinen [[Muhammed bin Abdülvahhab|İbn-i Abd’ûl-Vahhâb]]'ı, ''Yeni Haricî'' olarak tanımlamıştı.<ref name=Ahmad-IMVEL-164>{{cite book|last1=Ahmad|first1=Ahmad Atif|title=Islam, Modernity, Violence, and Everyday Life|date=2009|publisher=Palgrave Macmillan.|page=164|url=https://books.google.com/books?id=ccbIAAAAQBAJ&pg=PA164&dq=Khawarij+wahhab++Ibn+Abidin&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwj5p4bm2J3KAhWIbB4KHb6dAnoQ6AEIHDAA#v=onepage&q=Khawarij%20wahhab%20%20Ibn%20Abidin&f=false|accessdate=9 January 2016}}</ref>
* [[Sıffin Savaşı]]
* [[Nehrevan Savaşı]]
* [[İlkSıffin fitneSavaşı]]
* [[Muhakkime]]
 
== Kaynakça ==
Anonim kullanıcı