"Penahali Han" sayfasının sürümleri arasındaki fark

1747'de Nadir Şah'ın ölümünden sonra, Azerbaycan'da [[Gence]], [[Şirvan]], [[Şəki]], [[Quba|Kuba]][[Bakı|Bveakıüü]] vb. birçok hanlık ortaya çıkmıştır. Bu durumda, Karabağ'daki egemenliğin merkezileşmesine karşı çıkan beylerle yaptığı mücadele sonucunda [[Karabağ Hanlığı]]'nı kurmuştur. Onun kurduğu bu hanlığı, [[Adil Şah]] tanıdığını açıklamıştır.<ref name=":0" /> Böylelikle, 1551'de kurulan [[Karabağ Beylerbeyliği]], Karabağ ve Gence olmak üzere iki hanlığa bölünmüş, Karabağ hanlığında egemenlik [[Kaçar Hanedanı]]'ndan [[Cavanşir]]<nowiki/>lere geçmiştir. Gence'de ise Kaçarlar egemenliklerini devam ettirmiştir. Ancak, [[Şah Abbas]] ve Nadir Şah dönemlerinden beri Karabağ bölgesindeki gücünü koruyan Kaçar Hanedanı, Karabağ üzerindeki haklarından vazgeçmek istememiştir.
 
=== İlk illəriyılları ===
PənahPenah xanAli, [[1748]]-ci'de ildəkendi özhanlığının xanlığınınbaşkentini paytaxtınıgeçici qısabir müddətdəsüre salınmışiçin [[Bayat qalası]]naKalesi'ne köçürürtaşımıştır. BölgədəBölgedeki əsasdengeleri roldeğiştirmek oynamağaiçin canbir fırsat atankollayan [[Hacı ÇələbiÇelebi]] Pənah xanın bu fəallığındandurumdan narahatrahatsız olaraq,olmuştur. [[ŞamaxıŞamahı]] xanıhanı iləile ittifaqdahenüz hələittifak möhkəmlənməmişkurmamış paytaxtıolan ([[BayatPenah qalası]]nı)Ali'nin mühasirəyəbaşkenti alır.Bayat BirKalesi'ni ayHacı davamÇelebi edənkuşatmıştır. mühasirəKuşatma heçbaşarılı olmamış vermirve Hacı müttəfiqlərÇelebi birordusuyla qədər də itkiyə uğrayaraq,birlikte geri dönürlərçekilmiştir. TarixçiTarihçi [[MirzəMirza Camal Cavanşir Qarabaği|Mirzə Camal]]ın yazdığınaCemal'e görəgöre, Hacı ÇələbiÇelebi geri dönərkən demişdidönerken: "''"PənahPenah xanHan əvvəlevvel saf gümüş idi, biz gəldikgeldik, onu döydükdövdük ve sikkəyəsikkeye çevirdik."''<ref name=":0" />
 
Daha sonra Penah Ali şimdiki [[Ağdam]] yakınlarında kendisine yeni bir başkent inşa etmeye başlamıştır. Bunun için Şahbulak civarında, [[Şahbulak Kalesi]]'ni yaptırmıştır. Bu hamleden sonra, gitgide yayılmacı bir politika izleyen Penah Ali diğer hanlıkların topraklarına seferler düzenlemeye başlamıştır. Gence, [[Erivan]] ve [[Tebriz]] hanları, onunla iyi ilişkiler geliştirme gayreti içerisinde olmuştur.
Sonradan Pənah xan indiki [[Ağdam]]ın yaxınlığında, Şahbulaq adlanan yerdə özünə yeni bir paytaxt – [[Şahbulaq qalası]]nı tikdirməyə başlayır və qonşu xanlıqların torpaqları hesabına [[Qarabağ]] torpaqlarını genişləndirməyə başlayır. Onun nüfuzu get-gedə artır. Artıq [[Gəncə]], [[İrəvan]], [[Təbriz]] və [[Qaradağ]] xanları onunla ittifaq bağlamaqdan, dostluq etməkdən ötrü yollar axtarırdılar. O həmçinin [[Xəmsə məliklikləri|Qarabağ məliklikləri]]<nowiki/>ni də özünə tabe edir.
 
Penah Han, hanlığını genişletebilmek için birçok plan kurmuştur ama bunları gerçekleştirmek için aile ve mal varlığını koruyabileceği bir yere ihtiyaç duymaktaydı. Bunları dikkate alan Penah Han, üçüncü başkenti için tamamen geçilmez, sarp bir yer belirlemiştir. Kale için bu yerin seçilmesinde çeşitli ülkelerden gelmiş uzmanlardan görüş alınmıştır. 1750 yılında kayalıklarla çevrili sık bir orman alanında Penah Han'ın şerefine Penahabad adı verilen, sonradan ise [[Şuşa]] denilen kale şehrinin temeli atılmıştır. Kalenin duvarlarını örmek ve kalenin içerisine bir şehir kurmak amacıyla Azerbaycan'ın her yerinden buraya mimarlar ve inşaatçılar getirilmiştir. Bu yeni şehrin gelişmesi için, çevre köylerin nüfusu yeni başkente aktarılmıştır. Şehre; saray, camiler, hamamlar ve darphane kurulmuştur. Kurulan bu darphanede, Karabağ Hanlığı'nın "Penahabadi" denilen sikkesi kestirilmiştir. Bu paralar Azerbaycan'ın tüm hanlıklarında, İran'daki başka paralarla birlikte işlek idi.
Pənah xanın planları böyük idi, lakin bunları həyata keçirmək üçün ailə və xəzinə sarıdan arxayınlıq lazım idi. Bunları nəzərə alan Pənah xan artıq üçüncü paytaxtı üçün tamamilə keçilməz bir yer seçir. Bu qala üçün yerin seçilməsində müxtəlif ölkələrdən gəlmiş mütəxəssislər iştirak edirlər. [[1750]]-ci ildə qayalıqlarla əhatə olunmuş sıx meşədə Pənah xanın şərəfinə ''Pənahabad'' adlandırılan, sonradan isə [[Şuşa]] deyilən qala şəhərinin əsası qoyulur. Qalanın divarlarını hörmək, şəhəri salmaqdan ötrü [[Azərbaycan]]ın hər yerindən buraya memarlar və inşaatçılar gətirilir. Ətraf kəndlərin əhalisi yeni paytaxta köçürülür. Xan sarayı, məscidlər, hamamlar və nəhayət sikkəxana tikilir. Burada [[Qarabağ xanlığı]]nın "Pənahabadi" adlanan sikkəsi kəsilirdi. Bu pullar Azərbaycanın bütün xanlıqlarında və İranda başqa pullarla yanaşı işlək idi.
[[File:Penaheli xanin mezar dasi.jpg|left|thumb|240px|Pənahəli xanın məzar daşı ([[Azərbaycan Tarix Muzeyi]])]]
 
9.778

değişiklik