Ana menüyü aç

Değişiklikler

İazak (mesaj) tarafından yapılmış 16613587 numaralı değişiklikler geri getirildi. (TW)
== Tarih ==
 
TürgişTürkeş Devleti, iki defa kurulup yıkılmış bir devlettir. Bu nedenle "I. Türkeş Devleti" ve "II. Türkeş Devleti" olarak bilinmektedir.
 
== I. Türgiş Devleti ==
Türgiş'ler, [[Göktürkler]]in "On-Ok" boyundandı. [[Issık Gölü]] civarında kuruldular. [[Göktürk İmparatorluğu]]nun kurucusu [[Bumin Kağan]], [[552]] yılında İstemi'yi "On-Ok" boyuna "Bey" olarak tayin etti. [[630]] yılında [[Göktürk İmparatorluğu]] yıkılınca, dönemin beyi "[[Baka Tarkan]]" devletinin bağımsızlığını ilan etti. Bütün On-Ok boyundan gelenleri devletine çağırdı. Kısa sürede, bütün On-Ok'lar bu devlette birleştiler ve 140.000 kişilik güçlü bir ordu topladılar. Günümüz [[Kırgızistan]] topraklarının büyük kısmını, hakimiyetine aldılar.
 
Ancak, [[Göktürk Devleti]] tekrar kurulunca, eski toprakları olan bu bölgeyi almak istediler. Türgişler ise, bu bölgeyi [[Göktürk İmparatorluğu|Göktürk İmparatorluğuna]]na geri vermeyince Türgiş-Göktürk savaşları başladı. [[Tonyukuk]] komutasındaki Göktürk ordusuna yenildiler. Böylece, "I.Türgiş Devleti" yıkıldı ve [[Göktürkler]]'e bağlandı.
 
== II. Türgiş Devleti ==
Türgişler, tekrar bağımsızlığına kavuşmak için isyan edince [[Kül Tigin]] kumandasındaki orduya yenildiler. [[717]] yılında, Türgişlerin başına geçen "Sulu Çor Kağan" ile tekrar isyan ettiler ve bu sefer bağımsızlığına kavuştular. [[Balasagun]] şehrinde kuruldular.
 
[[Sulu Çor]] [[Kağan]] zamanında, [[Emevi]] orduları [[Orta Asya]]'da ilerliyordu. Türgişler, [[Emevi]] hakimiyetine girmemek için kuvvetli bir direniş gösterdiler. [[Semerkant]] yakınında "[[Kül-Çor]]" kumandasındaki Türkeş birlikleri, [[Emevi]] ordularını yendi. [[724]] yılında [[Emevi|Emeviler]]ler, [[Orta Asya]]'dan çekildiler. Bunu fırsat bilen Türgişler, [[Buhara]] ve civarını da ele geçirdiler. Ancak, [[732]] yılında bu bölgeyi [[Emevi|Emevilere]]lere bırakmak zorunda kaldılar.
 
== İç Savaş ve Yıkılış ==
 
[[Çin]], Türgişlerin güçlenmesini istemiyordu ve içeride kargaşa yaratmaya çalışıyordu. Bunun sonucu olarak Türgişlerin kağanı Sulu Çor, [[738]] yılında kendi kumandanı Kül Çor tarafından öldürüldü. Bundan sonra devlette iç savaş patlak verdi. Halk "Sarı" ve "Kara" olarak ikiye ayrıldı. Kanlı çatışmalar, savaşlar sonucu olarak Kül Çor komutasındaki "Sarı Türgişler" galip geldi. Kül Çor, adını Baka Tarkan olarak değiştirdi ve kendini Türkeşlerin kağanı ilan etti. "Kara Türgişler"in başında ise Tumoça adlı bir komutan vardı. [[Çin]], bu grubu desteklemekteydi. Bunun üzerine "Kara Türgişler" de bağımsızlığını ilan etti. Böylece, aynı [[Göktürk İmparatorluğu|Göktürk İmparatorluğunda]]nda olduğu gibi ikiye bölündüler: "Sarı Türgiş Devleti", "Kara Türgiş Devleti". Ancak, bu iki devlet de birbiriyle savaşa başlayınca [[Karluklar]] bunu fırsat bildi ve bu iki devlete saldırdı. İç savaştan ve birbiriyle savaşmaktan yorgun çıkmış bu iki devleti de kolayca işgal ettiler (766). Böylece Türgişler, tamamen [[Karluklar]]'ın hakimiyetine girdiler.
 
== Türgiş Yazıtları ==