Sülfürik asit: Revizyonlar arasındaki fark

Kimya bilgi kutusu eklendi.
[kontrol edilmiş revizyon][kontrol edilmiş revizyon]
(düzeltme AWB ile)
(Kimya bilgi kutusu eklendi.)
{{Kimya bilgi kutusu
{| align="right" border="1" cellspacing="0" cellpadding="3" style="margin: 0 0 0 0.5em; background: #FFFFFF; border-collapse: collapse; border-color: #C0C090;"
!| {{chemboxAd header}} |= Sülfürik asit
| ResimDosyası = Sulfuric-acid-2D-dimensions.svg
|-
| ResimBoyutu = 150
| align="center" colspan="2" | [[Dosya:Sulfuric-acid-2D-dimensions.svg|150px|Sülfürik asit]][[Dosya:Sulfuric-acid-3D-vdW.png|150px|Sülfürik asit]]
| ResimAdı =
|-
| ResimDosyası1 =Sulfuric-acid-Givan-et-al-1999-3D-vdW.png
! {{chembox header}} | Genel<!---->
| ResimBoyutu1 = 150
|-
| ResimAdı1 =
| Sistematik adı
| ResimDosyası2 =Sulfuric-acid-Givan-et-al-1999-3D-balls.png
| Sülfürik asit
| ResimBoyutu2 = 150
|-
| ResimAdı2 =
| Diğer adlar
| ResimDosyası3 =Sulphuric acid 96 percent extra pure.jpg
| Vitriol yağı, Hidrojen sülfat, Sülfat asidi
| ResimBoyutu3 =
|-
| ResimAdı3 =
| Moleküler formülü
| ResimDosyasıL1 =
| H<sub>2</sub>SO<sub>4</sub>
| ResimBoyutuL1 =
|-
| ResimAdıL1 =
| [[Molar kütle]]
| ResimDosyasıR1 =
| 98.08 g mol<sup>−1</sup>
| ResimBoyutuR1 =
|-
| ResimAdıR1 =
| Fiziksel görünüm
| ResimDosyasıL2 =
| şeffaf, renksiz,<br />sıvı
| ResimBoyutuL2 =
|-
| ResimAdıL2 =
| Koku
| ResimDosyasıR2 =
| kokusuz
| ResimBoyutuR2 =
|-
| ResimAdıR2 =
| [[CAS numarası]]
| IUPACAdı = Sülfürik asit
| [7664-93-9]
| SistematikAd =
|-
| DiğerAdlar = Vitriol yağı, Hidrojen sülfat, Sülfat asidi
! {{chembox header}} | Özellikleri
| Kısım1 = {{Kimyakutu Tanımlayıcılar
|-
| Kısaltmalar =
| [[Yoğunluk]] ve hali
| CASNo = 7664-93-9
| 1.830 g cm<sup>3</sup>, sıvı
| CASNo_Ref =
|-
| CASNos =
| [[Su]]daki [[çözünürlüğü]]
| CASOther =
| Tam çözünür<br />(ekzotermik)
| PubChem =
|-
| EINECS = 231-639-5
| [[Erime noktası]]
| EC-number =
| 10,37&nbsp;°C (283 K)
| EINECSCASNO =
|-
| UNNumber =1830
| [[Kaynama noktası]]
| DrugBank =
| 338&nbsp;°C (611 K)
| KEGG =D05963
|-
| MeSHName =
| Buhar Basıncı
| ChEBI =26836
| 0.001 mmHg (20&nbsp;°C)
| RTECS = WS5600000
|-
| ATCvet =
| pK<sub>a1</sub>
| ATCCode_prefix =
| –3
| ATCCode_suffix =
|-
| ATC_Supplemental =
| pK<sub>a2</sub>
| SMILES = OS(=O)(=O)O
| 1.99 <br />
| InChI = 1/H2O4S/c1-5(2,3)4/h(H2,1,2,3,4)
|-
| Beilstein =
| [[pH]] değeri
| Gmelin =
|0.3
| ChemSpiderID =1086
|-
| 3DMet =}}
| [[Akıcılık]]
| Kısım2 = {{Kimyakutu Özellikler
| 20&nbsp;°C'de 26.7 c[[Poise|P]]
| Formül = {{chem|H|2|SO|4}}
|-
| MolarKütle = 98.079 g/mol
! {{chembox header}} | Tehlikeler <!-- Summary only- MSDS entry provides more complete information -->
| Görünüm = Şeffaf, renksiz sıvı
|-
| Koku = Kokusuz
| [[Material safety data sheet|MSDS]]
| Yoğunluk = 1.84 g/cm<sup>3</sup> (sıvı)
| [[Sulfuric acid (data page)#Material Safety Data Sheet|Dış MSDS]]
| ErimeNoktası = 10 °C (50 °F; 283 K)
|-
| Erime_notları =
| [[Directive 67/548/EEC|EU sınıflandırması]]
| KaynamaNoktası = 337 °C (639 °F; 610 K)
| Aşındırıcı ('''C''')
| Kaynama_notları = Sülfürik asit 300 °C (572 °F)'nin üzerinde, yavaşça, bileşenlerine ayrışır.
|-
| Çözünürlük = Karışabilir
| [[NFPA 704]]
| ÇözünürDiğer =
| {{NFPA 704 | Sağlık=3 | Tutuşma=0 | Reaktivite=2 | Diğer=<s>W</s> }}
| Çözücü =
|-
| LogP =
| R-bilgileri
| BuharBasıncı = 0.001 mmHg (20 °C)
| <span class="abbr" style="color: blue; border-bottom: 1px dotted blue" title="Causes severe burns">R35</span>
| Akıcılık=26.7 [[Poise|cP]] (20 °C)
|-
| HenrySabiti =
| S-bilgileri
| AtmosferikOHOranıSabiti =
| <span class="abbr" style="color: blue; border-bottom: 1px dotted blue" title="Keep locked up and out of the reach of children">(S1/2)</span>, <span class="abbr" style="color: blue; border-bottom: 1px dotted blue" title="In case of contact with eyes, rinse immediately with plenty of water and seek medical advice">S26</span>, <span class="abbr" style="color: blue; border-bottom: 1px dotted blue" title="Never add water to this product">S30</span>, <span class="abbr" style="color: blue; border-bottom: 1px dotted blue" title="In case of accident or if you feel unwell seek medical advice immediately (show the label where possible)">S45</span>
| pKa = −3<br>1.99
|-
| pKb = }}
| Parlama noktası
| Kısım6 = {{Kimyakutu Patlayıcılık
| Parlayıcı değil
| ŞokDuyarlılık =
|-
| SürtünmeDuyarlılık =
| [[RTECS]] numarası
| PatlamaHızı =
| WS5600000
| REFaktörü = }}
|-
| Kısım7 = {{Kimyakutu Tehlikeler
|}
| DışMSDS =
 
| ABSınıf = {{Hazchem C}}<ref>{{cite web|url=http://www.msdsauthoring.com/sulfuric_acid_nugentec_ghs_msds.pdf|title=NuGenTec Material Safety Datasheet-Sulfuric acid}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.ilo.org/dyn/icsc/showcard.display?p_lang=en&p_card_id=0362|title=Sulfuric acid IPCS|quote=The substance is harmful to aquatic organisms.(ENVIRONMENTAL DATA)}}</ref>
| ABİndeks =
| AnaTehlikeler =
| NFPA-H = 3
| NFPA-F = 0
| NFPA-R = 2
| NFPA-O = W
| Rİbareleri = R35
| Sİbareleri = (S1/2), S26, S30, S45
| Gİbareleri =
| RGRİbareleri =
| ParlamaNoktası = Parlayıcı değil
| Öztutuşma =
| PatlamaSınırları =
| LD50 = 2140 mg/kg (sıçan, oral)<ref name=IDLH>{{IDLH|7664939|Sulfuric acid}}</ref>
| PEL = }}
| Kısım8 = {{Kimyakutu Benzeyen
| DiğerAnyonlar =
| DiğerKatyonlar =
| Diğerİşlev =
| İşlev =
| DiğerBileşikler = }}
}}
'''Sülfürik asit''', [[hidrojen|H]]<sub>2</sub>[[Kükürt|S]][[Oksijen|O]]<sub>4</sub>, güçlü bir [[mineral asidi]]dir. [[Su]]da her konsantrasyonda çözünebilir. Olası kaşifi 8. yüzyıl simyacısı [[Cabir bin Hayyan]] tarafından verilen ismiyle<ref>Khairallah, Amin A. ''Outline of Arabic Contributions to Medicine'', chapter 10. Beirut, 1946.</ref> Yenime uğratıcı,renksiz ve yoğunluğu yüksek sıvı. Çok önemli bir kimyasal madde olan sülfürik asit sanayide değme yöntemi ya da kurşun odalar yöntemi ile üretilir. Bu yöntemlerde kükürt dioksit çeşitli katalizörler eşliğinde oksijenle yükseltgenerek kükürt triokside dönüştürülür ardından kükürt trioksit suyla tepkimeye sokularak sülfürik asit elde edilir. Sülfürik asit çeşitli derişimleri halinde gübre, pigment, boyar madde, patlayıcı madde, ilaçlama, inorganik tuz ve petrol arıtım ve metalurji işlemlerinde kullanılır. Ayrıca çeşitli pillerin yapımında da sülfürik asitten yararlanılır. Halk arasında "akü asidi" diye bilinir. Elektriği iletir. Suda çözündüğünde çok yüksek ısı çıkar.
 
Hangi konsantrasyonda olursa olsun, gözlerle teması tehlikelidir. Derişik sülfürik asit gayet kaşındırıcı olup, deride şiddetli yanıklar meydana getirir. Temas halindeki bölge göz duşu veya seyreltik baz ile yıkanmalıdır. Su ile yıkandığı takdirde ısı açığa çıkacaktır ve asıl yanmayı bu olay gerçekleştirecektir. Temas edilen yerde renk açımı ve iz bırakıcı yaralar oluşur.
 
== Referanslar Kaynakça==
{{kaynakçaKaynakça}}
* Institut National de Recherche et de Sécurité. (1997). "Acide sulfurique". ''Fiche toxicologique n°30'', Paris: INRS, 5 pp.
* ''Handbook of Chemistry and Physics'', 71st edition, CRC Press, Ann Arbor, Michigan, 1990.