"Liberteryenizm" sayfasının sürümleri arasındaki fark

k
değişiklik özeti yok
(Arşiv bağlantısı eklendi)
k
[[Murray Rothbard]], 19. yüzyıl Amerikan [[bireyci anarşizm|bireyci anarşistlerin]] [[klasik liberalizm|klasik liberal]] fikirlerin etkisiyle şekillenmiş çalışmalarından etkilendi.<ref>DeLeon, David (1978). ''The American as Anarchist: Reflections on Indigenous Radicalism.'' [[Johns Hopkins University Press]]. p. 127. "only a few individuals like Murray Rothbard, in ''Power and Market'', and some article writers were influenced by [past anarchists like Spooner and Tucker]. Most had not evolved consciously from this tradition; they had been a rather automatic product of the American environment."</ref> 19. yüzyılda bireycilerin bir emek değer teorisi vardı, fakat Rothbard neokalisk iktasadın bir öğrencisi olarak emek değer teorisini kabul etmedi. Rothbard 19. yüzyıl Amerikan bireycilerinin savunduğu özel savunma ve serbest piyasayı Avusturya İktisat Okulunun ilkeleriyle birleştirmeye çalıştı.<ref name=autogenerated3>"[http://www.mises.org/journals/jls/20_1/20_1_2.pdf The Spooner-Tucker Doctrine: An Economist's View], Journal of Libertarian Studies, vol. 20, no. 1, p. 7 (1965, 2000)</ref>
 
1971 yılında New York Times 17. yüzyıl filozofu [[Baruch Spinoza]]nın modern liberteryenizmin habercisi olduğunu yazdı. Yazarlar, modern liberteryenizmin 18. ve 19. yüzyıl liberalizminin kısmen devamı olduğunu belirtti.<ref>Stan Lehr and Louis Rossetto Jr., [http://select.nytimes.com/gst/abstract.html?res=F00D1EFC3B5F127A93C2A8178AD85F458785F9 PAY WALL ARTICLE The New Right Credo – Libertarianism], [[The New York Times Magazine]], January 10, 1971. Quotes: "Baruch Spinoza, the 17th-century philosopher, was a forerunner of modern libertarians.; "Modern libertarianism is thus in some respects a continuation of 18th-century and 19th-century liberalism. On the other hand, modern libertarianism is on a much more solid intellectual footing than old-style liberalism ever was. While many early liberals tried to argue that 'all men are endowed by their Creator with certain inalienable rights,' this was merely reversal of the old divine-right theory of kings, albeit with happier results. Both theories were based on equally spurious premises. In contrast, modern libertarianism argues not from unprovable mysticism, but rather from a scientific appraisal of the nature of man and his needs."</ref> 1950'lerde yazar [[Ayn Rand]] adına objektivizm dediği bir felsefi sistem geliştirdi. Rand'ın fikirlerini ifade ettiği ''Hayatın Kaynağı'' ve ''[[Atlas Silkindi]]'' romanları ve diğer çalışmaları birçok liberteryeni etkiledi.<ref name="Rubin">{{cite news |first=Harriet |last=Rubin |title=Ayn Rand's Literature of Capitalism |url=http://www.nytimes.com/2007/09/15/business/15atlas.html |publisher=The New York Times |date=September 15, 2007 |accessdate=September 18, 2007}}</ref> Bununla birlikte Rand, liberteryen etiketini reddetmiş ve "sağcı hippiler" olarak tanımladığı liberteryen hareketi sertçe kınamıştır.<ref>{{Web kaynağı | başlık = What was Ayn Rand's view of the libertarian movement? | url = http://www.aynrand.org/site/PageServer?pagename=ar_libertarianism_qa | yayıncı = Ayn Rand Institute | alıntı = More specifically, I disapprove of, disagree with and have no connection with, the latest aberration of some conservatives, the so-called "hippies of the right," who attempt to snare the younger or more careless ones of my readers by claiming simultaneously to be followers of my philosophy and advocates of anarchism. [...] libertarians are a monstrous, disgusting bunch of people: they plagiarize my ideas when that fits their purpose, and denounce me in a more vicious manner than any communist publication when that fits their purpose | arşivurl = http://web.archive.org/web/20140115095632/http://www.aynrand.org:80/site/PageServer?pagename=ar_libertarianism_qa | arşivtarihi = 15 Ocak 2014}}</ref>
 
1960'larda, Vietnam Savaşı sırasında liberteryenler, anarşistler ve muhafazakarlar bölünmüştü. Bu dönemde ABD'de gençler orduya girmeye zorlanıyordu. Liberteryenler savaşa katılmaya karşı çıktı ve barış hareketlerine katıldı ve Rothbard'ın ''Liberteryen Forumu'' <ref name=Lora-Longton>Ronald Lora, William Henry Longton, (1999) ''Conservative press in 20th-century America,'' [http://books.google.com/books?id=Ioakmq8yxA4C&pg=PA367&dq=Vietname+war+split+libertarians&ei=5AOZS_b2B5WOywTavv2ECw&cd=3#v=onepage&q=&f=false pp. 367–374], Westport CT: Greenwood Publishing Group</ref> gibi kendi yayınlarını kurmaya başladılar. Ayrıca 1960'larda ''Radikal Liberteryen İttifak'' <ref>Marc Jason Gilbert, ''The Vietnam War on campus: other voices, more distant drums,'' [http://books.google.com/books?id=ZVTBZe4JzCwC&pg=PA35&dq=Radical+libertarian+alliance&ei=HgWZS7PYNZWizASXvdznCg&cd=14#v=onepage&q=Radical%20libertarian%20alliance&f=false p. 35], 2001, Greenwood Publishing Group, ISBN 0-275-96909-6</ref> ve ''Bireysel Özgürlük Derneği'' <ref>Rebecca E. Klatch, [http://books.google.com/books?id=61oY9P7RrmcC ''A Generation Divided: The New Left, the New Right, and the 1960s''], [[University of California Press]], 1999 pp. 215–237.</ref> gibi kuruluşlar kuruldu. 1971 yılında küçük bir Amerikan grup David Nolan liderliğindeki Liberteryen Partiyi kurdu. Yıllar içinde kapitalizmi destekleyen onlarca liberteryen politik partinin dünya çapında ortaya çıktığı görüldü.
==== Anarko-kapitalizm ====
[[Dosya:Ama-gi.svg|[[Ama-gi]], bir antik [[Sümer çivi yazısı]] sözcüğüdür. "Özgürlük/Bağımsızlık" anlamına gelen sözcüğün, bu kavramı dile getiren ilk insan yazısı olduğuna inanılmaktadır. Bu nedenle de zaman zaman [[anarko-kapitalist]]ler tarafından sembol olarak kullanılır.|thumb|150px]]
[[Anarko-kapitalizm|Anarko kapitalizm]] (ayrıca özel mülkiyet anarşizmi veya serbest piyasa anarşizmi ile ifade edilebilir)<ref>"This volume honors the foremost contemporary exponent of free-market anarchism. One contributor describes Murray Rothbard as 'the most ideologically committed zero-State academic economist on earth'." Review by Lawrence H. White of Man, Economy, and liberty: Essays in honor of Murray N. Rothbard, published in Journal of Economic Literature, Vol XXVIII, June 1990, page 664</ref> <!--[76]--> özel mülkiyet hakkına,<ref>Anarcho-capitalism has a theory of [[legitimacy]] that supports private property as long as it was obtained by labor, trade, or gift.Rothbard, Murray (1969) {{PDFlink|[http://mises.org/journals/lf/1969/1969_06_15.pdf ''Confiscation and the Homestead Principle'']|580&nbsp;[[Kibibyte|KiB]]<!-- application/pdf, 594473 bytes -->}} The Libertarian Forum Vol. I, No. VI ([[June 15]] [[1969]]) Retrieved [[5 August]] [[2006]]</ref> <!--[77]--> iktidar müdahalesinin reddine ve temel toplumsal etkileşim mekanizması olarak rekabete dayalı serbest piyasanın savunusuna dayanan siyasal düşüncedir.<ref>"anarcho-capitalism." Oxford English Dictionary. 2004. Oxford University Press</ref> <!--[78]--> Anarko kapitalizm, özel mülkiyeti şu şartlarda meşru görür: bir emek ürünü ise, ticaret etkinliği nin bir sonucu ise veya hediye olarak elde edilmiş ise.<ref>Rothbard, Murray (1969) {{PDFlink|[http://mises.org/journals/lf/1969/1969_06_15.pdf ''Confiscation and the Homestead Principle'']|580&nbsp;[[Kibibyte|KiB]]<!-- application/pdf, 594473 bytes -->}} The Libertarian Forum Vol. I, No. VI ([[June 15]] [[1969]]) Retrieved [[5 August]] [[2006]]</ref> <!--[79]--> Ekole göre, anarko kapitalist toplumda; serbest piyasa işleyişini, toplumsal kurumları, yasa uygulamalarını, güvenliği ve altyapıyı, [[devlet]] yerine kar amaçlı rekabete dayalı şirketlerin, yardım derneklerinin veya gönüllülüğe dayanan birliklerin düzenlemesi öngörülür.<ref>[[Karl Hess|Hess, Karl]]. "[http://fare.tunes.org/books/Hess/dop.html The Death of Politics]". Interview in ''Playboy Magazine'', March 1969</ref>
 
Anarko kapitalizm, piyasa teorisyenleri Gustave de Molinari, [[Frederic Bastiat]] ve [[Robert Nozick]] ile birlikte Amerikalı bireyciler Tucker ve Spooner gibi düşünürlerin fikirleri ile şekillenmiştir <ref>DeLeon, David. The American as Anarchist: Reflections on Indigenous Radicalism. Johns Hopkins University Press, 1978, p. 127 and Blackwell Encyclopaedia of Political Thought, 1987, ISBN 0-631-17944-5, p. 290: "A student and disciple of the Austrian economist Ludwig von Mises, Rothbard combined the laissez-faire economics of his teacher with the absolutist views of human rights and rejection of the state he had absorbed from studying the individualist American anarchists of the nineteenth century such as Lysander Spooner and Benjamin Tucker. (Rothbard himself is on the anarchist wing of the movement.)"</ref><!--[81]--> Bir tür [[bireyci anarşizm]] biçimi olarak karakterize edilir <ref>Adams, Ian. 2002. Political Ideology Today. p. 135. Manchester University Press; Ostergaard, Geoffrey. 2003. Anarchism. In W. Outwaite (Ed.), The Blackwell Dictionary of Modern Social Thought. p. 14. Blackwell Publishing</ref><!--[82]--> Fakat, Tucker ve Spooner'ın çizgisinde olan bireyci anarşizmden farklı olarak, anarko kapitalizm emek değer teorisini ve onun normatif uygulamalarını reddeder. Anarko kapitalist düşünceler [[agorizm]] ve piyasa merkezli liberteryen sol felsefelerin gelişimine katkılarda bulunmuştur.<ref name="newlibman">{{Kitap kaynağı| last = Konkin | first = Samuel Edward | title = New Libertarian Manifesto | publisher = KoPubCo year = 2006 | isbn = 9780977764921 }} ([http://agorism.info/NewLibertarianManifesto.pdf online version])</ref>
75

değişiklik