"I. İbrahim (Şirvanşah)" sayfasının sürümleri arasındaki fark

değişiklik özeti yok
== Saltanatı ==
Şeyh İbrahim devlet adamı zekasına sahip bilge bir kişiliğe sahipti. Şirvanşah İbrahim tahta çıktığı zaman [[Orta Doğu|Ortadoğu]]'da [[Timur]]'un işgal savaşları ile ilgili ağır dış siyasi olaylar meydana gelmekteydi. Bu dönemde [[Güney]] [[Azerbaycan]] ve diğer vilayetlere [[Celayiriler|Celayiri]] hükümdarlarından olan [[Sultan Ahmed]] hakimdi. Kuzeyden gelen [[Altın Orda Devleti|Altın Orda]]<nowiki/>lı [[Toktamış]] ve güneyden gelen [[Timur]] işgalleri, yerli hakimlerin taht davası devam ederken Şeyh İbrahim durumu kendi lehine çevirdi. Karşısına çıkan her şeyi yerle bir eden Timura karşı çıkmanın manasızlığını anlayan Şeyh İbrahim Timura itaat göstererek ona tabi oldu ve böylelikle Şirvan Timur zulmünden kurtuldu.
 
=== Timurla ilişkiler ===
Kaynaklarda 1386 yılında [[Karabağ]]'a, [[Şirvan (Azerbaycan)|Şirvan]] bölgelerine giren, [[Derbent, Dağıstan|Derbent]]'den geçerek Deşt-i Kıpçağa giden [[Timur|Emir Timur]]'un görüşüne gelen İbrahim'in davranışı konusunda bilgi verilir. Arapşah ve Cennabiye göre, İbrahim bundan önce kendisinin en güvenilir adamı - büyük vezir Gazi Ebu Yezid'le istişare etmiş ve o, şaha kaçıp dağlarda gizlenmeyi tavsiye etmişti. Fakat Şeyh İbrahim tehlikeye karşı gitmeye karar verdi. O, [[Timur]]'un adına hutbe okunmasını ve sikke kesilmesini emretti ve itaatini göstermek için pahalı hediyelerle istilaçının karargâhına gitti. O [[Moğollar|Moğol]] adetlerinde olduğu gibi, her hediyeden dokuz adet sundu. Fakat sadece sekiz köle bağışladı ve söyledi, "dokuzuncu da benim". Bu, Timur'un çok hoşuna gitti, İbrahimi oğlu olarak kabul etdi ve hilat giydirerek [[Şirvan (Azerbaycan)|Şirvan]] ve [[Şamahı]] hakimi olarak tayin etti. İbrahim'e aşırı iltifat gösteren Timur bazı mülkleri de onun topraklarına kattı ve kendi haleflerine Şirvanşahın evlatlarının emniyetinin temin olunmasını vasiyet eden ferman verdi. İbrahim'in bilge siyaseti Şirvanı viran olmaktan ve felaketten kurtardı.
 
Timur'un vassalı olan İbrahim onun adına sikke kestirdi. [[XIV. yüzyıl|XIV]] yüzyılın sonlarında Şirvanın çeşitli şehirlerinin - [[Bakü]]'nün, [[Derbent, Dağıstan|Derbent]]'in, [[Şamahı]]'nın, Güştasb'ın darphanelerinde Timur'un adına sikke darp ediliyordu.
 
Şeyh İbrahim [[Türkmenler|türkmenlerin]], [[Celayir Sultanlığı|Celayirilerin]], [[Cuci|Cucilerin]] ve [[Timur İmparatorluğu|Timurilerin]] [[Azerbaycan]] - [[Arran (Kafkasya)|Arran]] ve [[Şirvan (Azerbaycan)|Şirvan]] uğruna şiddetli mücadele yürüttükleri dönemde hakimiyet sürmüştür. O, esnek siyaset yürüterek, bu hükümdarlar arasında manevra yapıyor, kah gerçek, bazen de nominal olarak onlardan kendisi için en kötüye tabi oluyordu. Bu sebepten, onun zamanında - 1389-1390 yıllarında ve daha sonra, XIV yüzyılın sonlarında [[Bakü]], [[Şamahı]], [[Derbent, Dağıstan|Derbent]], Mahmudabad, Güştasbı şehirlerinde kesilen Şirvan sikkeleri kah [[Timur]]'un, kah da [[Toktamış|Toktamışın]] adına darp ediliyordu. Saldırılardan kurtulduktan sonra İbrahim XV yüzyılın başlarında kendi adını göstermeden anonim paralar kesdirmeye başlar.
 
Kaynaklarda Timur Şirvan üzerinden geçip giderken İbrahim Timur'a değerli mücevher, güzel cariye ve oğlan çocukları, altın zırh ve kemerler, değerli kumaşlar, silah ve binlerce at hediye etmişti. Fakat kaynaklarda İbrahim'in başka vassallar gibi Timur'un hazinesine verdiği haraç hakkında bilgi yoktur. Muhtemelen o, hiç haraç vermemiş, değerli hediyeler vermekle yetinmiştir. İbrahim aslında, zengin ve gelişmiş ülkenin bağımsız hakimi olmuş ve Timur'a tabi olan feodallar arasında özel konumda tutulmuştur. Onun esnek politikası ve güçlü Timur'a eğilim sayesinde Şirvan bu işgalcinin birlikleri tarafından yıkıma maruz kalmamış ve önceki gibi gelişmiş. Şirvan nüfusunun Şirvanşahın hazinesine verdiği vergi komşu ülkelerdeki kadar ağır değildi.
 
Şirvanın kuzey taraftan güvenliği Toktamışın darmadağın edilmesi ve Timur'un 1395 yılında [[Derbent, Dağıstan|Derbent]]'den geçerek [[Altın Orda Devleti|Altın Orda]] topraklarına saldırması ile ilgili uzun süreliğine temin edilmişti. 1403 yılına kadar [[Timur]] birkaç kez [[Karabağ]] ve [[Şirvan (Azerbaycan)|Şirvan']]<nowiki/>dan geçerek [[Gürcistan]]'a ve [[Derbent, Dağıstan|Derbent]] arkasına gidip gelmiş ve çoğu zaman [[Karabağ]]'da ve [[Mugan|Mugan ovasındaki]] Mahmudabad'da kışlamıştır.
 
{{DEFAULTSORT:İbrahim 01 Şirvanşah}}
330

değişiklik