"Parçacık fiziği" sayfasının sürümleri arasındaki fark

düzeltme AWB ile
k (SM baglantisi eklendi.)
(düzeltme AWB ile)
Temel parçacıklar içinde adını [[Murray Gell-Mann]] ve [[George Zweig]] tarafından alan parçacıklar [[kuark|'''kuark'''lard]]ır. Kuarklarda spin ½ ve elektrik yükleri 2/3 veya -1/3 olan parçacıklardır. Şimdilik (2007'de) bilinen 6 kuark vardır:
::* ''u'' up (ap) (üst, elektrik yükü=2/3)
::* ''d'' down (davn) (alt, elektrik yükü=-1/3)
 
::* ''c'' charm (çarm) (çekici, elektrik yük=2/3)
 
== Atom çekirdeği ==
Atom çekirdeği temel parçacık değildir, nükleon adı verilen [[proton]] ve [[nötron]]lardan meydana gelir. Elektron ve çekirdeğin içindeki nötron ile proton kararlı parçacıklardır. Kuarklar bir araya gelerek nükleonları oluştururlar. Nötron u,d,d kuarklarından, proton ise u,u,d kuarklarından meydana gelmiştir. Elektrik yükleri hesaplandığında nötronun yüksüz (2/3 - 1/3 - 1/3 = 0) ve protonun +1 yüklü (2/3 + 2/3 - 1/3 = 1) olduğu görülür.
 
Bir atom çekirdeğini oluşturan nükleonlar aradaki mezon alışverişi ile kararlı parçacıklar ortaya çıkar. Bu olay esnasındaki kuvvet Yeğin etkileşimdir ve çekirdeği parçalanmadan tutar. Bu olgu ilk kez [[Hideki Yukawa]] tarafından ortaya konulmuştur ve bu olayda en çok rol oynayan mezon [[pion|pi mezondur]]. Ortalıkta fazla görülmeyen bu parçacıkların ömrü çok kısadır. Yüklü pi mezon <math>10^{-8}</math> sn yaşar.
== Spin istatistiği ==
Yukarda belirtilen bu parçacıkların [[Pauli dışlama prensibi|Pauli yasası]] dahilinde spinleri göz önüne alındığında, ya tam sayılı (0,1,..) veya buçuklu (1/2, 3/2,...) olduğu görülür.
Yarı tamsayılı spinli parçacıklar [[Fermi istatikleri]]ne, tamsayılı spine sahip olanlar [[Bose-Einstein istatikleri]]ne uyarlar.
 
Bu nedenle spinler göz önüne alındığında parçacıklar iki kısma ayrılırlar.
1.065.414

değişiklik