"Demiryolu ulaşımı" sayfasının sürümleri arasındaki fark

Düzeltme.
(Kopiersperre tarafından yapılan 16239390 sayılı değişiklik geri alınıyor. + düzeltme)
(Düzeltme.)
Traversler üzerine özel tertibatla bağlanan rayların ucuca eklenmesi ile, elde olunan paralel iki demir şerit, en basit şekliyle bir demir yolu olur. Burada ray dizileri arasındaki iç yüzlerden ölçülen uzaklığa [[Demir yolu hat açıklığı|hattın açıklığı]] denir.
 
[[George Stephenson]]'un yaptığı ilk yolda, bu açıklık 4 ayak, 8,5 inç = 1435 mm idi. Bundan sonra başkaları tarafından yapılan hatlarda farklı açıklıklar kullanıldı. Ve kısa zamanda İngiltere’deBirleşik Krallık'ta 7 muhtelif açıklıkta yol meydana geldi, bir hattan diğerine geçişte meydana gelen zorluklar sebebiyle bu keyfiliğe son verme lüzumunu duyan hükümet 1846'da çıkarılan bir kanunla bunu yaptı ve açıklık olarak 1435 mm kabul edildi.
 
Bugün bütün dünyada Japonya, Rusya ve bazı diğer ülkeler hariç 1435 mm normal açıklık olarak kabul edilmiştir. Yolda kabul edilen bu tek açıklık sayesindedir ki, bugün Londra’dan çıkan bir vagonun hiç kesilmeden Kars’a kadar devamı sağlanır.
 
== Tarihi ==
Arkeologlar [[Mısır]]'daki bir [[piramit]]in yakınında M.Ö. 2600 yıllarında yapıldığı sanılan bronz [[ray]] kalıntılarını gün ışığına çıkarmışlardır. Piramidin yapımında kullanılan taşların ocaklardan taşınmasında bu raylardan yararlanıldığı sanılmaktadır. Mısır'da kullanılan ray örneğinden, [[lokomotif]] yapımının gerçekleşmesine dek binlerce yılın geçmesi gerekmiştir. Bu süre içinde raylar, özellikle maden ocaklarında, hayvanların ya da insanların ağır maddelerle yüklü araçları daha kolay çekmelerini sağlamak amacıyla kullanılmıştır. Bu raylar genellikle tahtadan kimi zaman da rayın dayanıklılığını arttırmak amacıyla metallerle kaplanarak yapılmaktaydı. İlk demir ray [[1738]] yılında [[İngiltere]]'de, [[Cumberland]]'daki bir maden ocağında kullanılmıştır. Demiryollarındaki asıl gelişim ise buhar makinelerinin gelişmesi ile olmuştur. 1804 yılında [[Richard Trevithick]] ilk lokomotifi inşa ederek 24 Şubat günü [[Galler]]'deki bir [[kalay]] madeninde kullanmıştır. [[27 Eylül 1825]]'dete ise kamu hizmetine giren demiryolları ve lokomotifler yolcu ve yük taşımaya başlamasıyla sanayi devrimini de başlatmış sayılır.
 
İlk elektrikli yol ise 1879 yılında Berlin'de deneysel olarak inşa edilmiş ve bu tarihten sonra özellikle şehir içi tramvay taşımacılığında elektrikli hatlar kullanılmaya başlanmıştır.
! Ülkeler !! Demir yolu uzunluğu
|-
| [[Amerika Birleşik Devletleri|ABD]] || 388.000
|-
| [[Almanya]]|| 64.000
| [[Fransa]] || 51.000
|-
| [[Osmanlı Devletiİmparatorluğu]] || 5.759
|-
|}
Bugünkü [[Türkiye Cumhuriyeti]] sınırlarındaki ilk demir yolu [[1860]] yılında bir İngiliz şirketi tarafından kurulan [[İzmir]]-[[Aydın]] hattının bir bölümüdür. Sonra sırasıyla [[1865]]'te İzmir-Kasaba, [[1869]]-[[1877]] yılları arasında Şark Demiryolları ([[Rumeli]] hattı) döşendi. Daha sonra [[1872]]'de [[Anadolu]]-[[Bağdat]] ve Cenup demir yolları, [[1892]]'de [[Mudanya]]-[[Bursa]], [[1899]]'da [[Horasan]]-[[Sarıkamış]] ve Sarıkamış-sınır hatları döşendi ve büyük demir yolları olarak [[Amasya]], [[Samsun]] demir yolları ağı döşendi. En fazla demir yolu Cumhuriyet döneminde yapılmıştır.
 
== İçİAyrıca bağlantılarbakınız ==
* [[Osmanlı Devleti'nde demir yolu yöntemi]]
* [[Demir yolu hat açıklığı]]
 
== Dış bağlantılar ==
* [http://www.tcdd.gov.tr Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları resmi web sitesi]
== Kaynakça ==
{{Kaynakça}}
53.988

değişiklik