"Oratoryo" sayfasının sürümleri arasındaki fark

düzeltme AWB ile
(Therou (mesaj) tarafından yapılmış 14210799 numaralı değişiklikler geri getirildi. (TW))
(düzeltme AWB ile)
[[Dosya:Aeneas muziekfragment.jpg|400px|thumb]]
'''Oratoryo''', ([[İtalyanca]]: ''Oratorio''), [[16. yüzyıl]]ın ikinci yarısında [[Roma]]'da ortaya çıkan, hem [[kilise]]yle, hem de [[tiyatro]]yla ilgili [[müzik]] türü.
[[Lirik]], [[epik]] ve [[drama]]tik türleri olan oratoryonun [[motet]]'le [[çile]] ile (paston), [[kantat]] ve kimi zaman da [[opera]]yla yakınlığı vardır.
 
Kaynağı kesin olarak bilinmemekle birlikte, çileyi anlatan [[din]]i [[şarkı]]ların oratoryoyu ortaya çıkardığı düşünülmektedir. Obrecht, Sermizy ve Lassus çile'lerini besteledikleri sırada "dramatik diyalog" ilkesine uydular. [[1563]]'e doğru [[Oratorium Tarikatı]]'nın kurucusu Aziz Filippo Neri, Anomuccia, Palestrina ve Soto da Langa'dan sonra da Felice Anerio'dan, San Girolamo della Carita veya Santa Maria in Vallicella kilisesinde düzenlediği dini toplantılar için ''Laudi spirituali'''ler yazmalarını istedi. Oratoryo terimi işte buradan gelir.
 
== Tarihçe ==
[[Dosya:Robert Sterl Schuch dirigiert Rosenkavalier.jpg|thumb|250px|Robert Sterl'den bir çizim - 1912]]
=== Napoli okulu ===
Bütün opera bestecileri oratoryolar yazdılar: İtalya'da Draghi, Stradella, A. Scarlatti, Lotti, Caldara ve Jommelli. [[Almanya]]'da ise, Heinrich Schütz, kutsal [[senfoni]]lerinde ve ''Noel Oratoryosu'''nda Monteverdi'yi sürdürüyor ve [[Johann Sebastian Bach]]'ı müjdeliyordu. Bu arada birçok [[öğrenci]] yetiştirdi. Provenzale ile Alessandro Scarlatti tarafından kurulan Napoli okulu [[17. yüzyıl]] sonunda ve [[yüzyıl]] boyunca [[Venedik]] ve Roma okullarını gölgede bıraktı. Bu okula bağlı olanların bellibaşlıları: İtalya'da Piccinni, Anfossi, Galuppi ve Sacchini, sonraları Cimarosa, Paisiello, Salieri, Paer ve Zingarelli; Orta [[Avrupa]]'da Gassmann Kozeluh, Holzbauer, Josef Haydn, Wagenseil, [[Mozart]], onları [[Beethoven]] devrine kadar izleyen Naumann, Himmel, Dittersdorf, Weigl ve Simon Mary.
 
=== Almanya'da oratoryo ===
 
== Türk oratoryoları ==
Batı tekniğiyle beste yapan [[Türk]] [[müzisyen]]leri oratoryo türünde bazı eserler verdiler. Bunlardan en önemlileri, [[Ahmet Adnan Saygun]], metni [[Yunus Emre]]'nin [[Şiir|şiirlerineşiir]]lerine dayanan [[Yunus Emre Oratoryosu]] ([[1946]]), [[Fazıl Say]]'ın [[Nazım Hikmet Oratoryosu]] ile [[Nevit Kodallı]]'nın, [[Cahit Külebi]]'nin uzun bir şiiri üzerine bestelediği [[Atatürk Oratoryosu]]'dur ([[1953]]). Atatürk Oratoryosu benzeri eserler, oratoryo türünün, dini konular dışına da taştığını göstermektedir.
 
== Ayrıca bakınız ==
1.041.614

değişiklik