"Kolloid" sayfasının sürümleri arasındaki fark

düzeltme AWB ile
(++Kategori)
(düzeltme AWB ile)
'''Kolloid''', gerçek çözelti ile heterojen karışımlar arasında yer alan ara karışımların adıdır. Burada dağılan fazın tanecik boyutu, yaklaşık 1-1000  nm dolayındadır (Petrucci, Genel Kimya). [[1861]]'de [[İskoçya|İskoçyalı]] bilim adamı [[Thomas Graham]], değişik maddelerin parşömen zarından geçişlerini incelemiş ve bunlardan bazılarının hızlı, bazılarının yavaş hareket ettiklerini gözlemlemiştir. Örneğin [[albümin]], [[jelatin]], arap zamkı gibi maddeler yavaş hareket ederken, [[şeker]], potasyum hidroksit, sodyum klorür gibi maddelerin zardan çok hızlı geçtiklerini tespit etmiştir. Buna göre Graham, çözünmüş maddeleri zardan geçişlerine göre [[kristaloidler]] ve kolloidler olarak ikiye ayırmıştır. Kolloidler, büyük moleküllü oldukları için zardan geçememiştir. Sonunda [[nişasta]], jelatin gibi maddeler zamk ile aynı özellikleri gösterdiği için Yunanca'da zamk anlamına gelen kola kelimesinden türeyen kolloid sözcüğü ile adlandırılmıştır. Ancak bilimsel gelişmeler sonucunda Graham'ın kolloid olarak nitelendirdiği [[protein]] gibi maddeleri kristallendirmek ve kristaloid olarak nitelendirdiği kükürdün kolloidal çözeltisini hazırlamak mümkün olmuştur ve bu nedenle Graham'ın bu sınıflandırması önemini yitirmiştir.
 
Yeni tanıma göre; bir maddenin kendisi için çözücü olmayan bir ortamda 10<sup>-5−5</sup>-10<sup>-7−7</sup> cm boyutlarında dağılmasıyla oluşan çözeltiye '''kolloidal çözelti''' denir. Örneğin [[kükürt|kükürdün]], [[kil]]in, [[sabun]]un suda dağılmasıyla kolloidal çözelti oluşur. Yine, [[süt]], [[serum|kan serumu]] ve [[zamkın]] sudaki çözeltileri ve çeşitli [[polimer]] maddelerin kendilerine uygun çözücülerdeki çözeltileri kolloidal çözeltilerdir. Kolloitler, ilgili fazlara bağlı olarak üç genel ad altında toplanabilir. Soller, aeorosoller ve emülsiyonlar. Soller, bir sıvıda bir katının ya da bir katıda bir başka katının dağılmasıyla oluşan kolloitlerdir. Su içinde dağılmış altın kümeleri, suda dağılmış kil solleri, kolloidal silika( kum) sol örnekleridir. Aeorosol, bir gaz ortamında sıvının ya da katını dağılmasıyla oluşmuş kolloitlerdir. Duman, sis, pus, kirli hava , birçok sprey aeorosol örneğidir. Emülsiyon, sıvıda sıvı dağılmasıyla oluşmuş kolloitlerdir. Genellikle iki sıvının çalkalanmasıyla oluşmuştur.
 
== Yapısı ==
 
Kolloidal çözeltiler, dağılma fazı ve dağılan faz olmak üzere iki fazdan oluşur. Dağılma fazı homojen bir ortamdır. Bu ortam katı, sıvı veya gaz halde olabilir. Dağılan fazı oluşturan tanecikler ise çok sayıda atom veya atom gruplarından oluşmuş olup bu tanecikler ışık mikroskobunda görülmez, ancak elektron mikroskobunda görülebilir. Kolloidal çözeltileri diğer çözeltilerden ayıran başlıca özellik bu taneciklerin büyüklüğüdür. Taneciklerin büyüklüğü 10<sup>-5−5</sup> cm'den büyük ise çözelti, süspansiyon adını alır. Taneciklerin büyüklüğü 10<sup>-7−7</sup> cm'den küçük ise çözelti, gerçek çözeltidir.
 
Kolloidal sistemler dağılma ve dağılan fazın katı, sıvı ve gaz halde olmasına göre 8 tipte incelenebilir:
 
 
|}
 
<ref>Esen yayınları 10. Sınıf Kimya</ref> Kolloidal sistem katılaştığında '''[[jel]]''' adını alır.
 
== Optik özellikleri ==
# Liyofil Kolloidler (Ortamın sıvısı su ise hidrofil adını alır.)
 
[[Kategori:Kolloid kimya]]
[[Kategori:Yumuşak maddeler]]
[[Kategori:Yoğun madde fiziği]]
[[Kategori:Kolloid kimya]]
[[Kategori:Karışımlar]]
1.309.435

değişiklik