"Necdet Calp" sayfasının sürümleri arasındaki fark

köy->mahalle AWB ile
(köy->mahalle AWB ile)
|imza =
}}
'''Necdet Calp''' ([[7 Eylül]] [[1922]], [[Karamürsel, Kocaeli|Karamürsel]] - [[13 Eylül]] [[1998]], [[Ankara]], [[Türkiye]]), [[Türk]] [[bürokrat]] ve [[siyasetçi]]. Bürokraside kariyer yapmış, [[12 Eylül Dönemi]] sonrasında da günün şartlarının sol kanat partisi [[Halkçı Parti]]'nin lideri olarak hatırlarda kalmış olan Calp, 22 Ekim 1983 günü [[Turgut Özal]]'ın da yer aldığı bir seçim öncesi televizyon tartışmasında [[Boğaziçi Köprüsü]] için "Satamazsınız beyefendi satamazsınız" deyişi ile akıllardadır. <ref name="Açık oturum video kaydı">{{video kaynağı|url=http://www.youtube.com/watch?v=P0ei580fjhI|yayıncı=CNN Türk|erişimtarihi=25 Aralık 2012|tarih=22 Ekim 1983|yıl=1983}}</ref>
 
==Yaşamı==
1922 yılında [[Karamürsel, Kocaeli|Karamürsel]]'de doğan Necdet Calp, ilköğrenimini Karamürsel Merkez İlkokulu'nda gördü. Ortaokulu [[İzmit]]'te okudu. [[Ankara Erkek Lisesi]] edebiyat bölümünü birincilikle bitirdi. 1944 yılında [[Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi]]'ni bitirirken, fark sınavını vererek [[Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi|Hukuk Fakültesi]]'nde de mezun oldu.
 
Kaymakamlık, mülkiye müfettişliği ve valilik görevlerinde bulundu; Kazımpaşa, [[Karasu]] ve [[Hendek, Sakarya|Hendek]]'te kaymakam vekilliği yaptıktan sonra [[Kütahya (il)|Kütahya]]'ya bağlı, yeni ilçe olan [[Altıntaş]]'ın ilk kaymakamı oldu. 1951-1954 arasında [[Çınar, Diyarbakır|Çınar]], [[Kaman, Kırşehir|Kaman]] ve [[Haymana]]'da kaymakamlık yaptı.<ref>[http://mebk12.meb.gov.tr/meb_iys_dosyalar/41/05/955113/icerikler/tarihce_141729.html?CHK=25380d61fe3064a50ee08297a0723e3c Necdet Calp İlköğretim Okulu - Tarihçe]</ref> Yedeksubaylığını topçu asteğmeni olarak yaptı. Topçu okulunu da birincilikle bitirdi. 1956-1958 yıllarında [[London School of Economics]]'de yerel yönetimler maliyesi hakkında seminerleri izledi. 1960'ta [[Siirt (il)|Siirt]] valiliğine atandı.
 
1960 yılında Başbakanlık Özel Kalem Müdürlüğü'ne atandıktan sonra Türkiye'nin dördüncü cumhurbaşkanı [[Cemal Gürsel]] ve Türkiye'nin ikinci cumhurbaşkanı olup da [[1961 Türkiye genel seçimleri|1961 genel seçimleri]]nden sonra kurulan koalisyon hükümetlerinin başbakanı olan [[İsmet İnönü]] ile birlikte beş yıl bu görevde kaldı.
12 Eylül sonrasında demokrasiye geçiş döneminde Başbakanlık Müsteşarlığı'ndan emekliye ayrıldı. 20 Mayıs 1983'te kurduğu [[Halkçı Parti]]'nin (HP) Genel Başkanlığı'na getirildi. [[Özelleştirme]] karşıtı tutumuyla tanınan Calp'ın, 6 Kasım 1983'te yapılan [[1983 Türkiye genel seçimleri|milletvekili genel seçimlerin]]den iki hafta önce, 22 Ekim'de yapılan açık oturumda köprü ve otoyolları satma planlarını anlatan [[Anavatan Partisi]] (ANAP) lideri [[Turgut Özal]]'a "Satamazsınız beyefendi satamazsınız" diye tepki göstermesi Türk siyasi tarihine geçti. HP seçimlerde yüzde 30 oy oranıyla 117 milletvekilliği kazanırken, Calp da HP Ankara Milletvekili seçildi ve ANAP'ın iktidar olmasıyla anamuhalefet lideri sıfatıyla siyasi yaşamda yerini aldı.
25 Mart 1984 tarihinde yapılan [[1984 Türkiye yerel seçimleri|yerel seçimler]]de HP'nin oy oranının yüzde 8'e gerilemesi üzerine parti içinde yoğun tartışmalar başladı. Calp, 3 Nisan tarihinde istifa etmesine rağmen aynı gün içinde yapılan Kurucular Kurulu toplantısında 118 oydan 80'ini alarak yeniden HP Genel Başkanı seçildi.
 
Calp, 29 Haziran 1985'te toplanan partisinin ilk kurultayında [[Aydın Güven Gürkan]]'a karşı genel başkanlık mücadelesini kaybetti, bundan sonra da HP ile [[SODEP]]'in birleşme süreci başladı. HP, 2 Kasım 1985 tarihinde topladığı olağanüstü kurultayında tüzük, program ve amblemini değiştirerek [[Sosyal Demokrat Halkçı Parti]] (SHP) adını aldı. [[Sosyal Demokrasi Partisi]] (SODEP) bir gün sonra 3 Kasım 1985'te yaptığı olağanüstü kurultayında kendini feshederek SHP'ye katıldı. Calp, [[1987 Türkiye genel seçimleri|1987 Genel Seçimleri]]'nde aday olmayarak aktif siyasetten çekildi.