"Simya" sayfasının sürümleri arasındaki fark

değişiklik özeti yok
(Gerekçe: + nedensiz içerik silinmesi)
{{diğer anlamı|Simya (anlam ayrımı)}}[[Dosya:Alchemik Sedziwoj Matejko.JPG|thumb|250px|[[Polonya]]lı ressam Jan Matejko'nun ''Alchemik Michał Sędziwój'' (= Michał Sędziwój adlı simyacı) isimli tablosu]]
 
'''Simya''' veya '''Alşimialşimi'''; ([[Arapça]]'daki "alkheemee" kelimesinden gelir, İngilizce'ye "alchemy" olarak geçmiştir). Hem doğanın ilkel yollarla araştırılmasına hem de erken dönem bir ruhani felsefe disiplinine işaret eden bir terimdir. Simya; [[kimya]], [[metalurji]], [[fizik]], [[tıp]], [[astroloji]], [[semiotik]], [[mistisizm]], [[spiritüalizm]] ve [[sanat]]'ı bünyesinde barındırır.
 
Simya ile en az 2500 yıldır uğraşıldığı bilinmektedir. Simya ile ilk olarak [[Mezopotamya]], [[Antik Mısır|Eski Mısır]], [[İran]], [[Hindistan]] ve [[Çin]]'de uğraşılmıştır. [[Antik Yunanistan|Klasik Yunan]] döneminde [[Yunanistan]]'da, [[Roma İmparatorluğu]]'nun hüküm sürdüğü coğrafyada, önemli [[İslam]] başkentlerinde ve daha sonra 19. yüzyıla kadar [[Avrupa]]'da simyaya ilgi duyulmuştur.
 
Batı simyası her zaman, kökleri ünlü [[simyacı]] Hermes Trismegistus'a uzanan ve bir felsefi-spiritüel sistem olan [[Hermetizm]]'le yakından bağlantılı olmuştur. Bu iki disiplin (simya ve Hermetizm) 17. yüzyılın önemli bir ezoterik ekolü olan [[Gül-haçlılar]] 'ın doğuşunda etkili olmuştur. Erken modern dönemde, simya kimyaya dönüşmeye başlarken simyanın mistik ve hermetik dalları modern spiritüel simyanın odak noktası olmaya başlamıştır.
 
Günümüzde simya, mistik, ezoterik ve sanatsal yönleri nedeniyle bilim tarihçileri ile filozofların ilgi alanına girmektedir. Simya, modern bilimin temelini atan disiplinlerden biridir ve günümüz [[kimya]] ve [[Metalurji|metalürji]] endüstrilerinde kullanılan birçok madde ve işlem eski dönem simyacılarının keşfidir.
[[Simyacı]]lar hakkındaki genel görüş onların sözde bilim adamı (pseudo-scientist), hatta kaçık ya da şarlatan oldukları yönündedir. Bunun nedeni simyacıların kurşunu altına çevirmeye çalışmaları, evrenin dört elementten(toprak, hava, su ve ateş) oluştuğuna inanmaları ve zamanlarının büyük çoğunluğunu mucize ilaçlar, zehirler ve sihirli iksirler hazırlamaya harcamalarıdır.
 
Bazı simyagerler gerçekten kaçık veya şarlatan olsa da, çoğu entelektüel akademisyenler ve önemli bilim adamlarıdır. Mesela, [[Newton]] ve [[Robert Boyle]]'un simyacı olduğu bilinmektedir. Bu gibi yenilikçi kişiler kimyasal maddelerin doğasını ve işleyişini araştırmayı denemişlerdir. Bu gibi simyagerler fiziki evrenin sırlarını keşfetmeye çabalarken deney yapmaya, geleneksel bilgi ve tekniklere, genel-geçer ampirik ilkelere ve kuramsal fikirlere dayanmak zorundaydılar.
 
Aynı zamanda, simyagerler kimyasal süreçlerde, fiziki durum ve görünüşün büyük ölçüde değiştiği durumlarda dahi, "bir şeyin" muhafaza edildiğini kabul ederler. Bu "bir şey" ya da "öz" maddelerin bazı temel prensiplere sahip olduğu, prensiplerin birçok dış görünüş altında gizli halde bulunabileceği ve bu prensiplerin uygun işlemler sonucu ortaya çıkartılabileceği görüşü ile ilintilidir.
bir bozulmuşu (yozlaşmışı) olduğunu iddia etmektedir. Bu spiritüel simyanın çağdaş uygulayıcıları tarafından kabul edilmiş bir görüştür. Diğer bir yandan, çoğu bilim adamı bu görüşün karşısında yer almaya eğilimli olmuştur; onlara göre; simyanın metafiziksel yolda giden tarzı hiçbiryere varmayan "yanlış bir dönüş" iken, simyanın maddelerle uğraşan tarafı modern kimya biliminin gelişmesi için gerekli olan "doğru yol"du. Diğer bir bakış açısına göre, bazı [[pratisyen]]lerin tecrübesiz yorumlarının ya da diğerlerince teşvik edilen hileli beklentilerinin, daha gerçekçi simyacıların katkılarını azaltmayacağıydı.
 
== İç (Ezoterikezoterik) simya ==
[[Dosya:Eqxtrait Altona 1785 v2.jpg|right|440px]]
[[Okültizm]]'in dallarından biri ya da kapsadığı alanlardan biri olarak görülen simya kimi kaynaklarda iç (ezoterik) simya ve dış (egzoterik) simya olarak ikiye ayrılmaktadır. Dış simyadaki bütün kavramlar [[Hermes Trismegistus]] inisiyasyonundaki ezoterik bilgilerin anlaşılamamış sembollerinden ibarettir. Örneğin, dış simyada madenlerin birbirine dönüşümünü sağlamak anlamına gelen “büyük eser” (magnus opum), iç simyada, inisiyatik bir eğitimin sonunda elde edilen spiritüel “aydınlanma”yı ifade eder. İç simyada inisiyasyonlardaki küçük [[misterler]]e ve büyük misterlere vakıf olma “küçük eser” ve “büyük eser” diye adlandırılmıştır. “[[Büyük eser]]”i gerçekleştiren kişinin “büyük sanat”ın sonunda “felsefe taşı”nı elde etmiş, “ölümsüzlük iksirini”ni içmiş olması, inisiyatik süreç sonunda aydınlanmış olmasını simgelerdi. “İlk madde”yi (materia prima) elde etmek ise, tüm madenlerin türediği madde cevherini elde etmek değil, ruhsal varlığın ilk halini, yani maddi dünyada doğmadan önceki saf hali, saf şuur halini elde etmek anlamına geliyordu. Metalin altına dönüşmesi sembolizminde simgelenen bir anlam da ‘[[Aura (teozofik)|aura]]’nın arınması, altın parlaklığını gösterecek bir saflığa ulaşmasıdır. [[Hermes Trismegistus]]’a dayanan ezoterik sembollerin, '''o sembolleri anlayabilecek inisiyatik eğitimden geçmemiş olanların eline geçmesi dış simyayı doğurmuştur.''' Bu bakımdan kimi yazarlar dış simyayı okültizm kapsamında, iç simyayı [[ezoterizm]] kapsamında ele alırlar.
58.408

değişiklik