"Hiroşima" sayfasının sürümleri arasındaki fark

değişiklik özeti yok
k (88.245.236.70 tarafından yapılan değişiklikler geri alınarak, CommonsDelinker tarafından değiştirilmiş önceki sürüm geri getirildi.)
{{Yerleşim bilgi kutusu
| ad = Hiroşima
<!-- See Template:Infobox settlement for additional fields and descriptions -->
| ad resmi_ad = Hiroşima şehri
| diğer_ad =
| resmi_ad = 広島市 · Hiroşima-şi
| yerli_ad = 広島
| native_name_lang takma_ad = ja
| yerleşim_türü = [[Japonya'dakinın şehirlerhükümet listesikararnamesi ile belirlenmiş şehirleri|ŞehirBelirlenmiş şehir]]
| görüntü = Hiroshima montage2.jpg
<!-- images, nickname, motto --->
| görüntügörüntü_boyutu = =250px
| görüntü_açıklaması = Yukarıdan sola: [[Hiroşima Kalesi]], Hiroşima Belediye Beyzbol Stadyumu, [[Hiroşima Barış Anıtı]], Ebisu gece görünümü, Shukkei-en Bahçesi
| görüntü_açıklaması = From top left:Hiroshima Castle, Baseball game of Hiroshima Toyo Carp in Hiroshima Municipal Baseball Stadium, Hiroshima Peace Memorial (Genbaku Dome), Night view of Ebisu-cho, Children's Peace Monument
| bayrak = Flag of Hiroshima City.svg
| harita = Hiroshima in Hiroshima Prefecture Ja.svg
<!-- maps and coordinates ------>
| harita_boyutu = 250px
| harita = Hiroshima in Hiroshima Prefecture Ja.svg
| raptiye_harita = Japonya
| harita_açıklaması = <small>Hiroşima Bölgesinide Hiroşima Yeri</small>
| raptiye_harita raptiye_harita_boyutu = Japan250
| raptiye_harita_açıklaması = Hiroşima'nın [[Japonya]]'daki konumu
| pushpin_label_position = <!-- position of the pushpin label: left, right, top, bottom, none -->
| altbölüm_türü = [[Ülkeler listesi|Ülke]]
| pushpin_map_alt =
| altbölüm_adı = {{bayrakülke|Japonya}}
| pushpin_map_caption = &nbsp;
| altbölüm_türü2 = [[Japonya'nın bölgeleri|Bölge]]
| latd=34 | latm=23 | lats=53 | latNS=N
| altbölüm_adı2 = [[Chūgoku]]
| longd=132 | longm=28 | longs=32.9 | longEW= E
| altbölüm_türü3 = [[Japonya'nın prefektörlükleri|Prefektörlük]]
| coor_pinpoint = <!-- to specify exact location of coordinates (was coor_type) -->
| altbölüm_adı3 = [[Hiroşima prefektörlüğü|Hiroşima]]
| coordinates_display = inline,title
| önder_türü = Belediye başkanı
| coordinates_footnotes = <!-- for references: use <ref> tags -->
| önder_adı = Kazumi Matsui<ref name="shicho">{{web kaynağı|url=http://www.city.hiroshima.lg.jp/www/contents/0000000000000/1303860378380/index.html|başlık=ようこそ市長室へ|yayımcı=広島市役所|erişimtarihi=11 Ekim 2015|dil=Japonca}}</ref>
<!-- location ------------------>
| yüz_ölçümü_dipnotlar =
| coordinates_region = JP
| yüz_ölçümü_toplam_km2 = 905.01
| altbölüm_türü = [[Ülkeler listesi|Ülke]]
| altbölüm_adınüfus_as_of = Japonya2010
| altbölüm_türü2nüfus_not = Bölge
| altbölüm_adı2nüfus_toplam = [[Chūgoku|Çugoku]]1, [[Sanyō]]173,980
| nüfus_yoğunluğu_km2 = 1297.2
| altbölüm_türü3 = İl
| altbölüm_adı3nüfus_metro = Hiroşima ili =
| zaman_dilimi = [[Japonya Standart Zamanı|JST]]
| subdivision_type3 =
| subdivision_name3 utc_offset = +9
|latd= 34 |latm= 23 |lats= 7 |latNS= N
<!-- established --------------->
|longd= 132 |longm= 27 |longs= 19 |longEW= E
| established_title = <!-- Settled -->
| website = [http://www.city.hiroshima.lg.jp/ www.city.hiroshima.lg.jp]
| established_date =
| founder =
| named_for =
<!-- seat, smaller parts ------->
| seat_type = <!-- defaults to: Seat -->
| seat =
<!-- government type, leaders -->
| government_footnotes = <!-- for references: use <ref> tags -->
| leader_party =
| önder_türü = Belediye başkanı
| önder_adı = [[Tadatoshi Akiba|Tadatoşi Akiba]] ([[Japon Sosyal Demokrat Parti|SDP]])
| leader_title1 =
| leader_name1 = <!-- etc., up to leader_title4 / leader_name4 -->
<!-- display settings --------->
| total_type = <!-- to set a non-standard label for total area and population rows -->
| unit_pref = <!-- enter: Imperial, to display imperial before metric -->
<!-- area ---------------------->
| area_magnitude = <!-- use only to set a special wikilink -->
| area_footnotes = <!-- for references: use <ref> tags -->
| yüz_ölçümü_toplam_km2 = 905.01
| area_total_sq_mi = <!-- see table @ Template:Infobox settlement for details -->
| area_land_km2 =
| area_land_sq_mi =
| area_water_km2 =
| area_water_sq_mi =
| area_water_percent =
| area_note =
<!-- elevation ----------------->
| elevation_footnotes = <!-- for references: use <ref> tags -->
| elevation_m =
| elevation_ft =
<!-- population ---------------->
| population_footnotes = <!-- for references: use <ref> tags -->
| nüfus_toplam = 1173980
| population_as_of = January 2010
| nüfus_yoğunluğu_km2 = 1297.2
| population_density_sq_mi=
| population_est =
| pop_est_as_of =
| population_demonym = <!-- demonym, ie. Liverpudlian for someone from Liverpool -->
| population_note =
<!-- time zone(s) -------------->
| zaman_dilimi = [[Japonya Standart Zamanı]]
| utc_offset = +9
| timezone1_DST =
| utc_offset1_DST =
<!-- postal codes, area code --->
<!-- blank fields (section 1) -->
| blank1_name = City Symbols
| blank1_name_sec1 = - Tree
| blank1_info = [[Cinnamomum camphora|Camphor Laurel]]
|blank2_name = - Flower
| blank2_info = [[Oleander]]
<!-- blank fields (section 2) -->
| blank_name_sec2 = Phone&nbsp;number
| blank_info_sec2 = 082-245-2111
| blank1_name_sec2 = Address
| blank1_info_sec2 = Hiroshima-shi,<br />Naka-ku, Kokutaiji 1-6-34<br />730-8586
<!-- website, footnotes -------->
| website = [http://www.city.hiroshima.lg.jp/www/toppage/0000000000000/APM03000.html Hiroshima City]
| footnotes =
}}
[[Dosya:Hiroshima castle.jpg|thumbnail|200px|Hiroşima kalesi (Atom bombasıyla yıkıldıktan sonra 1958'de yeniden inşa edildi)]]
[[Dosya:A-Bomb Dome close-up.jpg|thumbnail|200px|Atom bombası kubbesi (aslı adı: Hiroşima ili sanayi teşvik sarayı)]]
'''Hiroşima''' ({{dil-ja|広島市}} ''Hiroshima-shi''), [[Japonya]]'nın [[Hiroşima prefektörlüğü]]'nün merkezi ve [[Chūgoku]] bölgesinin en büyük [[şehir|şehri]]dir. Şehrin adı Japonca'da "geniş ada" anlamına gelmektedir. Yüzölçümü 905.01 km² olan şehrin nüfusu Ocak 2010 tarihi itibari ile 1,173,980'dir.
'''Hiroşima''' batı [[Japonya]]'nın [[Çugoku]] bölgesinde bulunan [[şehir]]. [[Dünya]] [[tarih]]ine [[nükleer saldırı]]ya maruz kalan ilk şehir olarak geçmiştir.
 
Hiroşima, Dünya tarihine [[nükleer saldırı]]ya maruz kalan ilk şehir olarak geçmiştir.
[[Japonya]] 8 Aralık [[1941]]'den beri [[Amerika Birleşik Devletleri|ABD]] ve müttefikleri ile savaştaydı. [[26 Temmuz]] [[1945]] günü, ABD Başkanı [[Truman]], Japonya’nın koşulsuz teslim olmasını isteyen [[Potsdam Deklarasyonu]]’nu yayınladı. Hiroşima’ya [[atom bombası]] atılmadan iki hafta önce, [[New Mexico]] [[Alamogordo]]’da [[Amerika Birleşik Devletleri|ABD]], [[atom bombası]]nın ilk denemesini yapmıştı. Japonya ültimatomu reddedince, Truman nükleer saldırı emrini verdi. [[6 Ağustos]] [[1945]]'te [[yerel saat]]le 08:15'de [[Amerika Birleşik Devletleri]] [[Enola Gay|"Enola Gay"]] adlı bir [[B-29]] [[bombardıman uçağı]]ndan bıraktığı [[little boy]] ([[küçük çocuk]]) isimli atom bombasıyla ilk anda 70 bin kişilik katliamı gerçekleştirdi. Sonrasında radyasyon hastalıkları sebebiyle ölenlerle birlikte bu sayı 90 bini geçti. Bazı bilimadamları ve çevrelere göre bu bombanın etkileri halen sürmektedir.
 
== Tarihçe ==
Hiroşima, güçlü bir [[daimyo]] olan [[Mōri Terumoto]] tarafından 1589 yılında [[Seto İç Denizi]] [[nehir deltası]]nın kıyı şeridi üzerinde kurulmuştur. 1 Nisan 1889 tarihinde ise şehir statüsü almıştır.
 
=== Hiroşima bombardımanı ===
{{ana|Hiroşima ve Nagasaki'ye atom bombası saldırısı}}
Japonya 8 Aralık 1941'den beri [[Amerika Birleşik Devletleri|ABD]] ve müttefikleri ile savaştaydı. 26 Temmuz 1945 günü, ABD Başkanı [[Truman]], Japonya’nın koşulsuz teslim olmasını isteyen [[Potsdam Deklarasyonu]]’nu yayınladı. Hiroşima’ya [[atom bombası]] atılmadan iki hafta önce, [[New Mexico]] [[Alamogordo]]’da [[Amerika Birleşik Devletleri|ABD]], [[atom bombası]]nın ilk denemesini yapmıştı. Japonya ültimatomu reddedince, Truman nükleer saldırı emrini verdi. [[6 Ağustos]] [[1945]]'te [[yerel saat]]le 08:15'de [[Amerika Birleşik Devletleri]] [[Enola Gay|"Enola Gay"]] adlı bir [[B-29]] [[bombardıman uçağı]]ndan bıraktığı [[little boy]] ([[küçük çocuk]]) isimli atom bombasıyla ilk anda 70 bin kişilik katliamı gerçekleştirdi. Sonrasında radyasyon hastalıkları sebebiyle ölenlerle birlikte bu sayı 90 bini geçti. Bazı bilimadamları ve çevrelere göre bu bombanın etkileri halen sürmektedir.
 
Bugün bile Hiroşima'da yaşanan bu yıkım ve katliam her yıl [[6 Ağustos]]'da tüm [[dünya]]da ve Hiroşima'da yer alan Hiroşima Barış Anıt Parkı'nda milyonlarca kişi tarafından anılmaktadır.
 
[[6 Ağustos]] 2005 yılında [[Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı]] ([[UAEA]]) Başkanı [[Muhammed El Baradey]], Hiroşima ve [[NagasakiNagazaki]] kentlerine 60 yıl önce Amerika'nın attığı [[atom bombası]]nın yaptığı yıkımın, insan hayatı için [[nükleer silah]]ların ortadan kaldırılması gerektiğini gösterdiğini söyledi.
 
El Baradey, [[Avusturya]]'nın başkenti [[Viyana]]'da, Amerika'nın Hiroşima ve [[Nagasaki]]Nagazaki'ye [[atom bombası]] atmasının 60'ıncı yıldönümü için düzenlenen anma töreninde yaptığı konuşmada, "zamanın, dünyanın [[nükleer silah]]ların ne kadar yıkıcı olduğunu unutmasına izin vermemesi gerektiğini" ifade etti.
Hiroşima ve [[Nagasaki]]Nagazaki'ye atılan [[atom bombası]]nın, bu tür silahların yayılmasının ve kullanılmasının neden önüne geçilmesi gerektiğini daima hatırlatması gerektiğini belirten Baradey, [[nükleer silahsızlanma]]nın, dünya ve insan ömrü için çok önemli olduğunu kaydetti.
 
=== Savaş sonrasında Hiroşima ===
Hiroşima, savaş sonrasında yeniden inşa edilmiştir ve 6 Ağustos 1949 tarihinde şehrin belediye başkanı [[Shinzo Hamai]]'nin girişimiyle Japon hükümeti tarafından barış şehri ilan edilmiştir.
 
[[Hiroşima Barış Anıtı Parkı]], 1 Nisan 1954 tarihinde açılmıştır. [[Hiroşima Barış Anıtı]], 1996 yılında [[UNESCO]] [[Dünya Mirası Listesi]]'ne dahil edilmiştir.
 
Hiroşima, 1 Nisan 1980 tarihinde [[Japonya'nın hükümet kararnamesi ile belirlenmiş şehirleri|belirlenmiş şehir]] statüsü almıştır.
 
== Coğrafya ==
Hiroşima, [[Ōta Nehri]] deltasında [[Seto İç Denizi]]'nde bulunan [[Hiroşima Körfezi]] kıyısında yer almaktadır. Ōta Nehri'ne ait altı kanal şehrin birkaç adacıklar halinde bölmektedir.
 
=== İklim ===
Hiroşima, [[ılıman dönencealtı iklimi]]ne ([[Köppen iklim sınıflandırması]] Cfa) sahip olup kışlar ılık ve yazlar sıcak ve nemli geçmektedir. Japonya'nın geri kalanında olduğu gibi Hiroşima'da yaz aylarında mevsimsel sıcaklık gecikme yaşanmakta olup Ağustos ayı Temmuz ayından daha sıcaktır. Yağış yıl boyunca oluşmakla birlikte kış ayları en kurak mevsimdir. Haziran ve Temmuz ayları en çok yağışın olduğu aylar olup Ağustos daha güneşli ve kuraktır.
 
== Ekonomi ==
Hiroşima, Chūgoku bölgesinin sanayi merkezidir. [[Mazda]]'nın genel merkezi [[Fuchū, Hiroshima (kasaba)|Fuchū]] kasabasında<ref>"[http://www.mazda.com/profile/group/offices.html Offices]." Mazda. 15 Ekim 2015 tarihinde erişilmiştir.</ref> olup şehirdeki en büyük işverendir.
 
== AyrıcaKardeş bakınızşehirler ==
Hiroşima'nın aşağıdaki şehirler ile [[kardeş şehir]] anlaşması bulunmaktadır.<ref name="Hiroshima" >{{web kaynağı|url=http://www.city.hiroshima.lg.jp/shimin/kokusai/shimai/top-e.html|başlık=Introduction to our Sister and Friendship Cities|yayımcı=City.hiroshima.jp|erişimtarihi=15 Ekim 2015}}</ref>
* [[Hiroşima'ya atom bombası saldırısı]]
*{{bayraksimge|ABD}} [[Honolulu]], [[ABD]] (1959)
* [[Enola Gay]]
*{{bayraksimge|Rusya}} [[Volgograd]], [[Rusya]] (1972)<ref name = "Volgograd">{{web kaynağı|url=http://www.volgadmin.ru/EN2/Municipality/FriendlyRelationship.aspx |başlık=Friendly relationship at Official website of Volgograd |yayımcı=Volgadmin.ru|date=1 Aralık 1994|erişimtarihi=15 Ekim 2015}}</ref>
* [[Atom bombası]]
*{{bayraksimge|Almanya}} [[Hanover]], [[Almanya]] (1983)<ref name="Hanover">{{web kaynağı|url=http://www.hannover.de/Leben-in-der-Region-Hannover/Politik/St%C3%A4dte-Regionspartnerschaften/St%C3%A4dtepartnerschaften-der-Landeshauptstadt-Hannover|başlık=Twinnings of the City of Hannover|yayımcı=Presse- und Öffentlichkeitsarbeit der Landeshauptstadt Hannover|website=[http://www.hanover.de/ Hanover.de] - Offizielles Portal der Landeshauptstadt und der Region Hannover|dil=Almanca|erişimtarihi=15 Ekim 2015}}</ref>
{{Commons-ufak|広島市}}
*{{bayraksimge|Çin Halk Cumhuriyeti}} [[Chongqing]], [[Çin Halk Cumhuriyeti]] (1986)
*{{bayraksimge|Güney Kore}} [[Daegu]], [[Güney Kore]] (1997)
*{{bayraksimge|Kanada}} [[Montreal]], [[Kanada]] (1998)
*{{bayraksimge|Belçika}} [[Ieper]], [[Belçika]]
*{{bayraksimge|Japonya}} [[Nagazaki]], [[Japonya]]
 
== Dış bağlantıKaynakça ==
{{kaynakça}}
[http://www.milliyet.com.tr/content/galeri/yeni/goster.asp?prm=0.533424&id=1&galeriid=2710#galeriStart Milliyet - Daha önce görmediğiniz fotoğraflarla Hiroşima cehennemi]
 
== Dış bağlantılar ==
{{Japonya'nın en üst düzey idari birimleri}}
{{commons|広島市}}
* [http://www.city.hiroshima.lg.jp/ Hiroshima şehri resmi sitesi]
* {{vikigezgin|:en:Hiroshima}}
* [http://www.milliyet.com.tr/content/galeri/yeni/goster.asp?prm=0.533424&id=1&galeriid=2710#galeriStart Milliyet - Daha önce görmediğiniz fotoğraflarla Hiroşima cehennemi]
 
[[Kategori:Hiroşima| ]]
Anonim kullanıcı