"Hakasya" sayfasının sürümleri arasındaki fark

değişiklik özeti yok
 
== Tarihçe ==
Günümüz Hakasya toprakları 6. yüzyılda [[Yenisey Kırgızları]]' nın egemenliği altında bulunmaktaydı. 13. yüzyılda, Moğol akınlarının ardından Kırgız halkının çoğunluğu Orta Asya'ya güneybatısına göç ederek günümüz [[Kırgızistan]]' a yerleşti. Hakaslar kendilerini Sibirya'da kalan bu Kırgızların torunları olarak görmektedir. Hakasya toprakları Çar [[I. Petro (Rusya)|Petro]] döneminde [[Rusya İmparatorluğu]]' na katıldı. Bu birleşme 1729 yılında Rusya ve Çin arasındaki anlaşma ile teyit edildi. Sibirya' daki diğer bölgelere benzer olarak Hakasya topraklarına da Rusya' nın batı bölgelerinden hüküm giymiş suçluların tutulduğu kaleler yapılmış olup, serbest kalan mahkumların çoğu Hakasya topraklarında kaldı. Yerli Hakas halkının çoğu Rus Ortodoks dinine geçirilmiş ve yavaş yavaş göçebe yaşamı terketmiştir. 1917 Rus Devrimi zamanında nüfusun yarısını Ruslar oluşturmaktaydı. 1930 yılında Sovyet Rusya tarafından günümüz Hakas Cumhuriyeti topraklarıyla aynı olan "Hakas Özerk Oblastı" kuruldu. 1920-1930 yılları arasında bölgeye tahminen çeyrek milyon Rus yerleştirildi. II. Dünya Savaşı sırasında 10.000 civarında [[Volga Almanları|Volga Almanı]] bölgeye zorunlu göç ettirildi. gerçekleştirilenGerçekleştirilen bu yerleştirme politikası sonucunda 1959 nüfus sayımına göre, [[Hakaslar]]' ın nüfusu toplam nüfus içerisinde % 10 oranına kadar düşmüştür. 1991 yılına kadar [[Krasnoyarsk Krayı]]' na bağlı olduktankaldıktan sonra, 1992 yılında Hakasya Cumhuriyeti oldu.
 
Hakasların iki bin yılı aşan tarihleri onların bir [[Kırgız]] grubu olduğunu göstermektedir. Tanrı Dağı Kırgızlarının dünyaca ünlü büyük destanları Manas da bu tarihi olaydan bahsetmektedir. [[Manas Destanı|Manas Destanı'nın]] anlattığına göre [[Tanrı Dağı]] Kırgızları [[Yenisey]] bölgesinden bugünkü vatanlarına Manas Han önderliğinde göç etmişlerdir. 9. yüzyıl [[Çin]] kaynakları Kırgızlardan "Heges" veya "KieKiaSe" adıyla bahsetmektedir. Sonraki yıllarda Tanrı Dağı Kırgız boylarının Müslümanlaşma ve yaşanılan bölgeler arasındaki mesafenin uzak olması nedeniyle Yenisey Kırgızlarının ayrı bir kimlik benimsemesini ve [[Hakas]] adını kabullenmeleri sonucunu doğurmuştur.
Yüzölçümü 61.900 km² dir.
 
Yenisey Irmağının yukarı kesimindeki geniş Minusinsk Havzasının batı yarısında yer alır. Yenisey Irmağının kollarından, Abakan Irmağı bölgenin ortasından geçer. Irmak vadisinin güneyinde, Karagoş Dağında 2.930 m'ye kadar yükselen Batı Sayan Dağları bulunur. Kuzeyindeki Akaban ile Kuznetsk Alatau Dağlarının en yüksek noktasıyla 2.178 m yüksekliğindeki Verhni Zub'dur. Kapalı havuzda kurak ve sert bir kara iklimi egemendir. Bu nedenle alçak kesimler bozkırlar ve ormanlık alanlarla kaplıdır. Ama [[1954]]'ten sonra özelliklede bakir ve boş topraklanntoprakların çoğu tarıma açılmıştır. Dağlar [[çam]], [[köknar]] ve [[ladin]] ormanlarıyla kaplıdır. [[Yenisey Irmağı]], Hakasya Cumhuriyetinin en uzun akarsuyudur. [[Çulım]], Tom ve Abakan Nehri|Abakan]] diğer önemli nehirlerdir. Cumhuriyet topraklarında üçyüzün üzerinde tuzlu ve tatlı su içeren göller bulunmaktadır. Doğal kaynaklar olarak; demir, altın, gümüş, kömür, petrol ve doğal gaz bulunmaktadır. Rusya' daki en büyük [[molibden]] yatakları bölgede bulunmaktadır.
 
=== Zaman Dilimi ===
 
== Nüfus ==
Cumhuriyete adını veren Hakaslar eskiden göçebe olan Sibiryalı bir [[Türk]] halkıdır. Ancak günümüzde Cumhuriyet nüfusunun büyük çoğunluğunu [[Ruslar]] oluşturmaktadır. 2010 yılı verilerine göre Hakas Cumhuriyetinin nüfusu 532 403 kişidir. Nüfusun %67,3 kadarı şehirlerde yaşamaktadır. 2010 yılı nüfus verilerine göre nüfusun; %81,7' sini [[Ruslar]], %12,1' sini [[Hakaslar]], %1,1' ini [[Almanlar]], %1' ini [[Ukraynalılar]], %0,6' sını [[Tatarlar]], %0,2' sini [[Şorlar]] ve %3,3' ünü diğer etnik unsurlar oluşturmaktadır. Yıllara göre Hakasya Cumhuriyetinde yaşayanların etnik dağılımı;
 
{| class="wikitable" style="text-align: right;"
24.392

değişiklik