"Tevatür" sayfasının sürümleri arasındaki fark

(* Hadis)
[[Arapça]] kökenli bir kelime olan tevatür dinî metinlerde, yalan olması mümkün olmayan bir sözün, haberin; ağız birliği etmiş güvenilir kimselerden yayılması anlamında kullanılır <ref name="dilk" />. Büyük Lugat'ta, ''"içinde yalan ihtimali olmayan ve bir cemaate dayanan kuvvetli haber"'' olarak tanımlanır <ref>Osmanlıca-Türkçe Ansiklopedik Büyük Lügat, Türdav, İstanbul, 2000, s.997</ref>. Bu sözlerin yazılı olmaması, sözlü aktarımlardan ibaret olması şarttır. Bilimsel ifadeyle yazıyla ulaşan haberler mütevatir haber olarak nitelendirilmez. Yazının doğruluğundan emin olunduğu zaman metin kesin bilgi içerir.
 
İslam [[alim]]lerinden [[Seyyid Şerif Cürcani]], tevatür hadis kavramını şöyle açıklar: ''"Haber-i mütevatir, ravileri ([[rivayet]]çileri) çoklukta o dereceye ulaşan bir haberdir ki, adete göre, o kadar çok rivayetçinin yalan üzerine birleşmeleri imkânsız olur. Bu durumda rivayet edilen haber hakkında lafız (söz) ve mana tutuyorsa buna, "mütevatir-i lafzi" (sözleri aynı olan doğru rivayet) denir. Eğer hepsinin arasında müşterek manada ittifak olmakla beraber lafızlar (sözler) arasında ihtilaf bulunuyorsa buna, "mütevatir-i manevi" (manası aynı olan doğru rivayet) denir.'' <ref>Muhtasar-ı Seyyid-i Şerif, s. 46; ''Nüzul-i Mesih Risalesi'', Ahmed[[Ahmet MahmudMahmut Ünlü]], Ekmel Yayıncılık, İstanbul, [[1998]], s 167.</ref>
 
Mütevatir Hadisler [[Kur'andanan]]'dan sonra en güçlü dini delil sayılsa da ana ve tek kaynak kuran'ın kendisidir. İnanç esasları dahil olmak üzere dini bütün konularda delil teşkil edemez. Hadisler konusunda ahad (tek kanallı) hadisler zan ifade ederken, mütevatir (çok kanallı) hadisler ise zan ifade etmekle birlikte doğru olma olasılığı yüksek olan hadis demektir.
 
Bununla birlikte bir hadisçinin mütevatir kabul etmesi o hadis ile ilgili nihai ve kesin değerlendirme değildir. Bazılarınca mütevatir kabul edilen birçok hadis diğer araştırmacılar tarafından, zayıf ve uydurma kabul edilebilir. Ör. [[cibril hadisi]], [[Ay'ın ikiye bölünmesi]], [[Miraç]] hadisleri vb.
 
== Kur'an ve tevatür ==
 
[[Kur'an]]'da mütevatir bilginin sorgulandığı ayetler de bulunur;
"Onlara, "Allah'ın indirdiğine uyun!" denildiğinde bazıları: "Hayır, biz (yalnız) atalarımızdan gördüğümüz (inanç ve eylemler)e uyarız!" diye cevap verirler. Ya ataları akıllarını hiç kullanmamış ve hidayetten nasip almamış iseler?" [[Bakara suresiSuresi]], 170.
 
== Ayrıca bakınız ==
* [[Kur'an-ı Kerîm]]
* [[hadisHadis]]
 
== Kaynakça ==
Anonim kullanıcı