"Feliks Dzerjinskiy" sayfasının sürümleri arasındaki fark

değişiklik özeti yok
}}
 
'''Feliks Edmundoviç Dzerjinski''' ([[Lehçe]]: '''Feliks Edmundowicz Dzierżyński''', [[Rusça]]: '''Феликс Эдмундович Дзержинский'''), (11 Eylül 1877, [[Vilna]], [[Rus Çarlığı]] ''{Bugün [[Vilnius]], [[Litvanya]]}'' - 20 Temmuz 1926, [[Moskova]], [[Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği|SSCB]]), ilk [[SSCB|Sovyet]] [[milis]] örgütü [[Çeka]]'nın şefi olan [[Bolşevik]] önder.<ref name="Rus">[http://russiapedia.rt.com/prominent-russians/politics-and-society/felix-dzerzhinsky/ Russiapedia makalesi] {{En}} 22 Haziran 2015 tarihinde erişilmiştir</ref>
 
== Biyografi ==
[[Polonya]]lı bir [[soylu]]nun oğlu olan Dzerjinski, [[1895]]'te [[Litvanya Sosyal Demokrat Partisi]]'nin [[Kaunas]] (Kovno) örgütüne girdi. Parti örgütçüsü olarak görevler aldı. [[1897]]-[[1908]] arasında devrimci eylemlerden dolayı Rus çarlık polisince beş kez tutuklanmasına karşın, sürgüne gönderildiği Sibirya'dan<ref name="Rus" /> her defasında kaçmayı başardı. [[1905 Devrimi]]'ne katılarak [[Polonya-Litvanya Sosyal Demokrat Partisi]]'nin önderleri arasına girdi. [[1906]]'da [[Rus Sosyal Demokrat İşçi Partisi]] (RSDRP) ile birleşmesinde önemli rol oynadı. Daha sonra devrimci çalışmalarını [[Rus Çarlığı]]'nda ve [[Batı Avrupa]]'da sürdürdü. [[1912]]'de altıncı kez tutuklandı ve [[1917]] [[Şubat Devrimi]]'ne değin hapiste kaldı.
 
== Ekim Devrimi ve sonrası ==
{{Ana madde|Çeka}}
Temmuz 1917'de Bolşevik Partisi Merkez Komitesi'ne seçilerek [[Ekim Devrimi]]'nde etkin bir rol oynadı ve Bolşevik ayaklanması sırasında [[Petrograd]] Askeri Devrim Komitesi üyesi oldu.<ref name="Rus" /> Ekim Devriminin ardından özellikle Bolşevik önderlere karşı oluşan ve [[Lenin]]’in bile ölümden döndüğü suikast dalgasına karşılık olarak kurulan Sovyet gizli polis örgütü [[Çeka]]'nın başkanlığına getirildi. Rusya'da ilk toplama kamplarını kuran Dzerjinski dürüst, ama acımasız bir kişi olarak ün kazandı.
 
[[Sovyet-Polonya Savaşı]] ([[1919]]-[[1920]]) sırasında [[Kızıl Ordu]], Polonya kuvvetlerinin batıya doğru sürerken Dzerjinski, Bolşevik hükümetin çekirdeği olarak kurulan Polonya Devrimci Komitesi'ne atandı. Sovyet ordusunun geri çekilmek zorunda kalmasından sonra, yeniden Rusya'daki çalışmalara ağırlık verdi. Çeka başkanlığının yanı sıra 1919'da İçişleri Komiseri, 1921'de de Ulaştırma Komiseri oldu. [[1924]]'te [[Josef Stalin|Stalin]]'i kararlılıkla destekledi. Yüksek Ekonomik Konsey başkanlığına getirildi ve [[Politbüro]] aday üyeliğine seçildi. [[1926]]'da Merkez Komite'nin tartışmalı bir oturumunda birdenbire hastalanarak öldü.<ref name="Rus" />
 
== Galeri ==
25.288

değişiklik