Türkiye Millî Olimpiyat Komitesi: Revizyonlar arasındaki fark

Gerekçe: + telif hakkı ihlali
Değişiklik özeti yok
(Gerekçe: + telif hakkı ihlali)
[[Dosya:Tmok.jpg|right|thumb|Türkiye Milli Olimpiyat Komitesi]]
'''Türkiye Millî Olimpiyat Komitesi''' (kısaca '''TMOK'''), 1908 yılında [[Selim Sırrı Tarcan]]'ın önderliğinde kurulan [[Uluslararası Olimpiyat Komitesi]]'ne (IOC) bağlı kuruluş.
 
== TARİHÇETarihi ==
1912’de de IOC'un kabul etmiş olduğu ilk 16 komiteden biri olan TMOK, ilk olarak 1908'deki [[II. Meşrutiyet]]'in ardından Osmanlı Milli Olimpiyat Cemiyeti adıyla kurulur ve Modern Olimpiyatların düzenleyicisi olan ve [[Selim Sırrı Tarcan]] ile daha önceden tanışan [[Baron de Coubertin]]'e bildirilir.
 
İlk Olimpiyat Komitesinin başkanlığına ''[[Servet-i Fünun]]'' gazetesinin sahibi eski sporculardan [[Ahmet İhsan Tokgöz]] getirilir. Selim Sırrı Tarcan genel sekreterlik görevini üstlenir. Üyelikleri ise Hasib, Asaf ve Cevat Rüştü Beyler yaparlar.
Modern Olimpiyat Oyunları’nın fikir babası ve kurucusu Baron Pierre de Coubertin, Olimpik Hareket’e yeni üyeler kazandırma düşüncesi ile Osmanlı Devletini de bu hareketin içine katmak istemektedir. Bu amaçla, Paris’ten okul ve sınıf arkadaşı, Galatasaray Lisesi’nde Fransızca öğretmenliği yapmakta olan Mösyö Juery ile irtibata geçer. Olimpiyat camiasına yeni üyeler kazandırmak amacıyla 1907 yılında kapsamlı bir yolculuğa çıkan Coubertin, yaz aylarında geldiği İstanbul’da arkadaşı Juery aracılığı ile Teknik Üniversite’de (Mühendishane-i Berri Humayun) eskrim ve cimnastik öğretmenliği yapan Selim Sırrı Tarcan ile tanışır. 20 Temmuz 1907 günü Beyoğlu’nda Tokatlayan Otel’de gerçekleşen görüşmede Coubertin, Tarcan’dan Osmanlı Olimpiyat Cemiyeti’ni kurmasını ister. Tarcan, içinde bulundukları istibdat döneminde cemiyet kurmanın yasak olduğunu bildirir; bunun üzerine Coubertin kendisini şahsi temsilci olarak görevlendirir.
 
1924 yılında Bakanlar Kurulu kararı ile Türkiye Milli Olimpiyat Cemiyeti kamu yararlı bir kuruluş olarak kabul edilmiştir.
Sultan 2. Abdülhamit’in 24 Temmuz 1908’de Manastır ve İstanbul’da İkinci Meşrutiyet’i ilan etmesi üzerine cemiyet kurmak serbestleşir. Selim Sırrı Tarcan, Osmanlı Milli Olimpiyat Cemiyeti’ni kurmak için çalışmalara başlar. Kendisi öğretmen olduğu için cemiyet başkanlığına gazeteci Ahmet İhsan Tokgöz’ü uygun görür. Genel sekreterlik görevini Tarcan üstlenirken, üyeliklere Hasip Bayındırlıoğlu, Asaf ve Cevat Rüştü kardeşler getirilir.
Ahmet İhsan Tokgöz, İkinci Meşrutiyet’in ilanından sonra günlük olarak yayımlanmaya başlayan Servet-i Fünun dergisinin 5 Ekim 1908 tarihli, 889. sayısında ‘Ahmet İhsan’ imzasıyla şöyle yazmıştır:
 
“Okuyucularımızın bildiği gibi, Modern Olimpiyat Oyunları’nı yeniden kuran Fransa’nın ileri gelenlerinden Baron Pierre de Coubertin geçtiğimiz yıl Temmuz ayında İstanbul’a teşrif ederek cimnastik üstatlarımızdan Selim Sırrı Bey’i temsilci atamışlardı. Selim Sırrı Bey, Anayasa’nın ilan edilmesiyle verdiği sözü yerine getirip Osmanlı Milli Olimpiyat Cemiyeti’ni oluşturarak başkanlığını bana tevcih buyurduklarını, genel sekreterliği kendisinin yürüteceğini, Hasip Beyefendi ile Asaf ve Cevat Rüştü Bey kardeşleri yönetim kurulu üyeliklerine getirdiğini, İçişleri Bakanlığı makamına başvurarak cemiyetin tescili için girişimde bulunduğunu nazik bir mektupla beyan etmektedirler.
 
Bazı kaynaklar, İçişleri Bakanlığı kayıtlarında Olimpiyat Cemiyeti’nin o tarihte kurulduğuna ilişkin bir belgeye rastlanmadığını ileri sürseler de, Londra 1908 Oyunları’nın resmi raporunda; katılan ülkeler arasında ‘Turkey’, katılan sporcular arasında ‘Aleko Moullos - Turkey’ adının bulunması ve Ahmet İhsan Bey’in kalemiyle sabit yukarıdaki belge, Osmanlı Milli Olimpiyat Cemiyeti’nin 1908’de kurulduğunun kanıtlarıdır.
 
Osmanlı Milli Olimpiyat Cemiyeti, 1908 Aralık ayında IOC’ye üye kabul edilen Selim Sırrı Tarcan’la IOC’de ilk kez 1909 yılında yapılan Berlin birleşiminde temsil edilmiştir. Tarcan, 1910 Lüksemburg, 1911 Budapeşte, 1912 Stockholm, 1913 Lozan, 1914,1924 Paris ve 1925 Prag birleşimlerine de katılmıştır. 1911 Budapeşte birleşiminde Osmanlı Devleti IOC üyeliğine resmen kabul edilmiştir. Osmanlı Devleti, IOC üye ülkeleri arasında 13. sırada yer almaktadır.
 
I. Dünya Savaşı sonrası, IOC’nin 1919’da yapılan 18. Birleşimi’nde ‘savaşa neden oldukları’ gerekçesiyle Osmanlı Devleti, Almanya, Avusturya-Macaristan ve Bulgaristan, Uluslararası Olimpiyat Komitesi’nden ihraç edilmişlerdir. Bu devletler savaş sonrasının ilk Olimpiyatı olan Antwerp 1920 Oyunları’na katılamamıştır.
1921’de yapılan IOC Birleşimi’nde, Belçika, Çekoslovakya ve Lüksemburg delegelerinin karşı çıkmalarına rağmen Selim Sırrı Tarcan’ın Türkiye, Jul Murssa’nın Macaristan, D. Stanciov’un Bulgaristan IOC temsilciliği unvanları, Baron Pierre de Coubertin’in ısrarı üzerine geri verilmiştir.
 
25 Haziran 1922’de ‘Milli Olimpiyat Cemiyeti’ yerine ‘Kaim Cihan Müsabakalarına İştirak Cemiyeti’ adıyla kurulan II. Osmanlı Olimpiyat Cemiyeti’nin başkanlığına Hasip Bayındırlıoğlu getirilmiştir. 31 Temmuz 1922’de İstanbul’da Ali Sami Yen başkanlığında Türkiye İdman Cemiyetleri İttifakı (TİCİ) kurulmuştur. TİCİ’de Burhan Felek ikinci başkan, Selim Sırrı Tarcan baş danışman olarak görev almışlardır. Selim Sırrı Tarcan bu gelişmeden sonra, kurulalı ancak iki ay olan ‘Kaim Cihan Müsabakalarına İştirak Cemiyeti’ni feshetmiştir. 28 Ağustos 1922’de geçici olarak oluşturulan III. Osmanlı Olimpiyat Cemiyeti’nde başkanlığı yine Hasip Bayındırlıoğlu üstlenirken, Selim Sırrı Tarcan genel sekreter olmuştur.
 
Milli Olimpiyat Cemiyeti’nin yeniden oluşturulması için TİCİ yöneticileriyle birlikte çalışan Selim Sırrı Tarcan, 29 Ekim 1923 Çarşamba günü Cumhuriyet’in ilan edilmesinin hemen ardından yeni komiteyi belirlemiş ve 2 Kasım 1923 Pazar günü Türkiye Milli Olimpiyat Cemiyeti olarak ilk toplantısını yapan kurulda görev dağılımı şöyle oluşmuştur:
 
Hami Başkan: Cumhurbaşkanı Gazi Mustafa Kemal Paşa (Atatürk)
 
Fahri Başkan: Başbakan İsmet İnönü
 
Başkan: Selim Sırrı Tarcan (IOC Türkiye Temsilcisi)
 
İkinci Başkan: Hasip Bayındırlıoğlu (Ziraat Eski Genel Müdürü)
 
Genel Sekreter: Ali Sami Yen (TİCİ Başkanı)
 
Üyeler: Burhan Felek (TİCİ 2. Başkanı), Taip Servet (TİCİ Muhasebecisi), Refik İsmail (Avukat), Muvaffak Menemencioğlu (TİCİ İstanbul Bölge Başkanı)
 
Böylece, zaman içinde birkaç kez değişime uğrayan Osmanlı Milli Olimpiyat Cemiyeti’nin nihai adı, 1923 yılında günümüze de ulaştığı şekilde Türkiye Milli Olimpiyat Komitesi (TMOK) olarak resmiyet kazanmıştır.
 
1933’te seçimle işbaşına gelen Reşit Saffet Atabinen’in, Türkiye Milli Olimpiyat Komitesi, başkanlığını 1936’da atamayla göreve gelen TSK Başkanı Ali Hikmet Ayerdem’e devretmesiyle başlayan ‘Tayinle Gelen Bürokratlar’ dönemi 1962 yılına kadar sürmüştür.
 
IOC Başkanı Avery Brundage’in, 7 Ağustos 1956 tarihli yazısıyla, IOC statüsünün 24 ve 25. maddeleri uyarınca Olimpiyat Komitesi başkanlarının ancak o komitenin üyeleri arasından ve seçimle işbaşına gelebileceklerini, bu durumun düzeltilmemesi durumunda Türk sporcuların Melbourne’de düzenlenecek oyunlara alınmayacağını bildirmesi üzerine, Beden Terbiyesi Genel Müdürü ve Türkiye Olimpiyat Komitesi Başkanı Faik Binal 26 Eylül 1956’da Uluslararası Olimpiyat Komitesi’ne, Türkiye Olimpiyat Komitesi’nin IOC kuralları uyarınca yeniden kurulduğunu bildirmiştir. Oysa, 1955 yılında başlatılan ve o tarihte henüz tamamlanmayan tüzük çalışmaları 1962 yılında tamamlanabilmiş ve başkanlığa Burhan Felek seçilmiştir. Böylelikle, Türkiye Milli Olimpiyat Komitesi istenen nitelik ve koşullara uygun, tamamen bağımsız bir kuruluş olmuştur.
 
== BAŞKANLAR ==
 
== Başkanlar ==
* [[Ahmet İhsan Tokgöz]] (1908-1921)
* [[Hasip Bayındırlıoğlu]] (1921-1923)
* [[Uğur Erdener]] (2011-)
 
== GENELGenel SEKRETERLERsekreterler ==
* 1908-1923 [[Selim Sırrı Tarcan]]
* 1923-1930 [[Ali Sami Yen]]
* 2003- [[Neşe Gündoğan]]
 
== YÖNETİMYönetim KURULUKurulu ÜYELERİüyeleri ==
* Prof. Dr. [[Uğur ERDENERErdener]] (Başkan)
 
* Mehmet Baykan (Doğal Üye)
* Prof. Dr. Uğur ERDENER (Başkan)
* Av. [[Türker ARSLANArslan]] (1. Başkan VekiliYardımcısı)
* Hasan ARATArat (2. Başkan Yardımcısı)
* Neşe GÜNDOĞANGündoğan (Genel Sekreter)
* Nihat USTAUsta (BaşkanGenel Sekreter Yardımcısı)
* Oktar TERTEMİZ (Sayman Üye)
* Bilal Porsun (Genel Sekreter Yardımcısı)
* Perviz ARAN (Üye)
* SezaiOktar BAĞBAŞITertemiz (Sayman Üye)
* TurgaySezai DEMİRELBağbaşı (Üye)
* SemaEkmel KASAPOĞLUTotrakan (Üye)
* MustafaAlpay KETENCin (Üye)
* ElifAysel ÖZDEMİRPehlivan (Üye)
* Prof.Sema Dr. Aysel PEHLİVANKasapoğlu (Üye)
* SeyitPerviz Bilal PORSUNAran (Üye)
* AbdullahMustafa Keten TOPALOĞLU(Üye)
* AydaŞ. ULUÇGürsel Şen (Üye)
* C. Levent Karataş (Üye)
* ŞefikÖzcan SİVRİKAYAMutlugil (Yüksek Danışma ve Disiplin Kurulu Başkanı)
 
=== Yönetim Kurulu yedek üyeleri ===
* Neşe GÜNDOĞAN (Genel Sekreter)
* Derya Aydıner (Yedek üye)
* Salih Münir Yaraş (Yedek üye)
* Abdurrahman Açıkalın (Yedek üye)
* Aybars Hünalp (Yedek üye)
* Dario Porsemay (Yedek üye)
* Erciyas Sipahi (Yedek üye)
 
== DIŞDış BAĞLANTILARbağlantılar ==
* [http://www.olimpiyatkomitesi.org.tr/ TMOK Resmi Sitesi]
 
16.658

düzenleme