Ana menüyü aç

Değişiklikler

değişiklik özeti yok
{{diğer anlamı|Süleyman Şah (anlam ayrımı)}}
{{HükümdarKraliyet bilgi kutusu
 
| isim = I. Süleyman Şah <hr> {{small|Süleyman bin Kutalmış <br> سليمان بن قتلمش}}
{{Hükümdar bilgi kutusu
| adı resim = Kutalmışoğlu Süleyman Şah
| resim_boyutu =
| başlık = [[Anadolu Selçuklu Devleti]] hükümdarı
| resim başlık =
| veraset = [[Anadolu Selçuklu sultanları listesi|Türkiye Selçuklu Sultanı]]
| altyazı =
| hüküm_süresi = 1077-1086
| hüküm süresi = (1077–1086)
| tahta geçmesi taç_giymesi =
| diğerönce_gelen ünvanları =
| tam adı vekili = Kutalmışoğlu Süleyman Şah[[Ebu'l-Kasım]]
| sonra_gelen = [[I. Kılıç Arslan]]
| önce gelen =
| sonra gelenveliaht = [[I. Kılıç Arslan]]
| varisi eşi =
| kraliçe çocukları =
| gözdesitam ismi = Süleyman bin = Kutalmış
| hanedan = [[Selçuklular|Selçuklu Hanedanı]]
| eş 1 =
| eş 2 babası = [[Kutalmış]]
| eş 3 annesi =
| doğum_tarihi =
| hanedan = Selçuklu
| resmi marşı doğum_yeri =
| babası ölüm_tarihi = Kutalmış1086
| annesiölüm_yeri = [[Halep]] = yakınları
| defin_tarihi =
| doğum tarihi =
| doğum yeri defin_yeri =
| ölümdini tarihi = 1086[[Sünni İslam]]
| ölüm yeri = Ayn Seylem Savaşı, [[Halep]] yakını
| defin tarihi =
| mezar yeri =
| dini = [[İslam]]
}}
'''Kutalmışoğlu Süleyman Şah''' veya kısaca '''Kutalmışoğlu''' ([[Arap alfabesi]]yle: '''سليمان بن قتلمش''' (''Süleyman bin Kutalmış'')) (ö. 1086), [[AnadoluTürkiye Selçuklu Devleti]]'nin kurucusudur. [[Selçuk Bey]]'in oğlu [[Arslan Yabgu]]'nun torunudur. Babası [[Kutalmış]] Bey'dir.
 
 
'''Kutalmışoğlu Süleyman Şah''' veya kısaca '''Kutalmışoğlu''' ([[Arap alfabesi]]yle: '''سليمان بن قتلمش''' (''Süleyman bin Kutalmış'')) (ö. 1086), [[Anadolu Selçuklu Devleti]]'nin kurucusudur. [[Selçuk Bey]]'in oğlu [[Arslan Yabgu]]'nun torunudur. Babası [[Kutalmış]] Bey'dir.
 
== Malazgirt Savaşı'ndan önceki yaşamı ==
'''Kutalmışoğlu Süleyman Şah''''in babası [[Kutalmış]], Selçuk Sultanı [[Tuğrul Bey]] ile [[Çağrı Bey]]'in amcaoğluydu. [[Kutalmış]] önce Tuğrul Bey'e karşı isyan etmiş ; sonra Büyük Selçuklu Sultanlığı tahtına geçen [[Alparslan]]'ın sultanlığını kabul etmemiş ve onun ile başarısız bir çatışmaya girişmişti.<ref name="cahen">Claude Cahen, (İIngilizce'ye çev.:J. Jones-Williams) (1968) ''Pre-Ottoman Turkey: a general survey of the material and spiritual culture and history c. 1071-1330'', New York: Taplinger, say.73-4.</ref> Kutalmış 1064'te ölünce (Süleyman Şah dahil) dört oğlu o zamanlar Büyük Selçuk Sultanlığı sınırları dışında kalan fakat göçebe Türkmen boylarının yerleşmeye başladıkları bir bölge olan Anadolu'da Toros Dağları yöresine kaçmışlar ve Anadolu'ya yeni gelip yerleşen Türkmen boyları arasında yaşamaya başlamışlardır. Burada da Alparslan'in devamlı baskısı altında kalmışlar ve Alparslan'in zaman zaman akıncı birlikleri göndererek tahtını tehdit edebilecek olan kardeşleri bertaraf etmeye çalışmıştır. Dört kardeşten en son Süleyman Şah hayatta kalmıştır.<ref name="cahen"/>
 
== AnadoluTürkiye Selçuklu Devleti'nin kurulması ==
Alparslan'ın 1071 [[Malazgirt Savaşı]] galibiyetinden sonra giderek daha çok sayıda Türkmen göçmen boyları Anadolu'ya girip yerleşmeye başlamış ve Süleyman Şah bu Türkmenlerin liderliğini ele geçirmeyi başarmıştır. 1073'te Kutalmışoğlu Süleyman Şah Büyük Selçuklu devleti hükümdarı [[Melikşah]] tarafından Büyük Selçuk Sultanlığı'na bağımlı '''Sultan-ı Rum''' (yani AnadoluTürkiye Selçuklu Devleti hükümdarı) olarak tayin edilmiştir. Bizans sınırlarında idaresini kuran Kutalmışoğlu Süleyman Şah, Bizans'lılarla bazen savaş yaparak bazen Bizans isyancılarına yardım ederek hükmü altındaki toprakların sınırlarını büyütmeyi başarmıştır. 1075'te Bizans İmparatorluğu'nun Anadolu'da bulunan önemli şehirlerinden [[İznik]] (Nicaea) ile [[İzmit]] (Nicomedia)'i eline geçirmiş ve Güney Marmara bölgesine tamamen hakim olmuştur. Ayrıca Çanakkale boğazından geçen gemilerden vergi almaya başlamıştır. 1077'de ülkesinin özerkliğini ilan edip [[İznik]] merkezli bağımsız bir devlet olarak [[AnadoluTürkiye Selçuklu Devleti]]'ni kurmuştur.<ref>Cahen, Claude (İng. çev.:J. Jones-Williams) (1968), ''Pre-Ottoman Turkey: a general survey of the material and spiritual culture and history c. 1071-1330'', New York: Taplinger, {{ing}} say.. 73-4.</ref>
 
== AnadoluTürkiye Selçuklu Devleti'nin gelişmesi ==
 
1078'de [[Süleyman Şah]] Bizans İmparatoru [[VII. Mikhail|VII. Mikhail Dukas]]'la Bizans tahtını eline geçirmek üzere isyan eden ''Anatolikon Theması'' vali-generali [[III. Nikeforos|Nikeforos Botaneiates]]'e karşı askerî yardım anlaşması yapmıştır. Fakat Süleyman Şah ordusu ile İznik ile Kütahya arasında ''Nikeforus Botaeiates'' ile karşılaşınca asi generalin sağladığı daha uygun şartlar nedeniyle taraf değiştirip ''Nikeforus Botaeiates'''a askeri yardım sağlamış ve onun III. Nikeforos ismi ile Bizans İmparatoru olmasına önayak olmuştur. Bu yardım dolayısıyla Bizanslılar göçmen Türkmenlerin Anadolu'da ta Boğaz kıyılarına kadar gelip yerleşmelerini kabul etmişlerdir.<ref name="norwich1">Norwich, John Julius (1991), ''Byzantium: The Apogee'', Londra:Penguin ISBN:0-140011448-3 {{ing}}s.1081</ref> <ref>Vryonis, Speros (1972) ''The Decline of Medieval Hellenism in Asia Minor and the Process of Islamization from the Eleventh through the Fifteenth Century'' University of California Press, say. 112-3.</ref>
 
1080'de ise Süleyman Şah bir diğer Bizans tahtına geçmek isteyen, bu sefer başarısız, isyancıya (''[[Nikeforos Melissenos]]'')'a yardım etmiştir. AnadoluTürkiye Selçuklu Devleti'nin hızlı bir biçimde büyümesinden çekinen Bizans İmparatorluğu, (Balkanlardaki karışıklığın etkisiyle de) AnadoluTürkiye Selçuklu Devleti ile bir antlaşma yapmış ve bu antlaşmaya göre Bizans, AnadoluTürkiye Selçuklu Devleti'ne yıllık tazminat ödemeyi kabul etmiştir.<ref name="ostrogorsky">[[Georgiy Ostrogorskiy|Ostrogorskiy, Georgiy]] (İng.cev.:Joan Hussey) (1969) ''History of the Byzantine State'', Rutgers University Press, {{ing}}, s.348-9.</ref>
 
Süleyman Şah Bizans'la yaptığı bu antlaşma sonucu batı sınırını güvenceye almıştır <ref name="ostrogorsky"/>. Yakın akrabası ve veziri [[Ebu'l-Kasım]]'ı İznik'te idareci olarak bırakan Süleyman Şah, doğu sınırlarını genişletme planları ile 1084'te Çukurova (Kilikya)'ya (ve belki de Suriye üzerine) bir sefere çıkmıştır. Bu sefer sonucu Tarsus, Adana ve Antakya'yı devletinin sınırlarına katmıştır.
Gerçekten Süleyman Şah [[Antakya]]'yı ele geçirdikten sonra bütün [[Suriye]]'ye sahip olma amacıyla [[Halep]]'i kuşatmıştır. Halep emiri olan İbn-i Huteyti, Tutuş'tan yardım istemiş; Tutuş yanına [[Selçuklular]]ın yetenekli kumandanlarından ([[Artuklu Beyliği]]'nin kurucusu) [[Artuk Bey]]'i alarak 4 Haziran 1086 tarihinde Halep yakınlarında [[Ayn Seylem Savaşı]]'nda Süleyman Şah'la karşılaşmıştır. Süleyman Şah bu savaşta mağlup düşerek yaşamını kaybetmiştir.
 
== Ölümünden sonra AnadoluTürkiye Selçuklu Devleti ==
Süleyman Şah'ın ölümünden sonra, Süleyman Şah'ın oğulları, [[Kılıçarslan]] ve Kulan Arslan, esir olarak Büyük Selçuk Sultanı [[Melikşah]]'ın başkenti olan İsfehan'a gönderilmiştir. Bu gerçek Süleyman Şah ile Tutuş arasındaki askeri çatışmaya Melikşah'in bir katkısı olduğuna bir ipuçu olarak yorumlanmaktadır. AnadoluTürkiye Selçuklu Devleti bu nedenle 1086-1092 yılları arasında hükümdarsız geçen bir "fetret dönemi" yaşamış; ve ülkeyi vezir [[Ebu'l-Kasım]] yönetmeye çalışmıştır.
 
1092'de Melikşah'ın ölümü üzerine serbest bırakılan [[I. Kılıçarslan]] Anadolu'ya gelerek devletin başına geçmiştir.
 
== Kaynakça ==
{{Kaynakça}}
 
== Dış bağlantılar ==
* Claude Cahen, (Ing. çev.:J. Jones-Williams) (1968) ''Pre-Ottoman Turkey: a general survey of the material and spiritual culture and history c. 1071-1330'', New York: Taplinger, say.73-4. {{ing}}
* ''Cambridge History of Islam'', Cambridge
 
{{başlangıç kutusu}}
{{s-offreg}}
{{sıra kutusu| önce = [--] | başlık= [[Anadolu Selçuklu Sultanlarısultanları listesi|AnadoluTürkiye Selçuklu Sultanı]] | yıllar= 1077-1086 | sonra= [[Ebu'l-Kasım]] {{small|(İznik Valisi olarak) <br> (1086-1093)}} <br> [[I. Kılıç Arslan]] {{small|(Sultan olarak) <br> (1093-1107)}} }}
{{bitiş kutusu}}
 
{{Selçuklu sultanlarıHanedanı}}
 
{{DEFAULTSORT:Suleyman 01}}
689

değişiklik