"Dağ" sayfasının sürümleri arasındaki fark

Yazım ve bağlantı hatalarında düzeltmeler yapıldı.
k (88.252.135.20 tarafından yapılan değişiklikler geri alınarak, 185.30.88.20 tarafından değiştirilmiş önceki sürüm geri getirildi.)
(Yazım ve bağlantı hatalarında düzeltmeler yapıldı.)
[[Dosya:Damavand in winter.jpg|thumb|right|200px|Damavand Dağı, [[İran]]]]
 
'''Dağ''', çevresindeki [[karaKarasal iklim|karasal]]sal alanlardan daha yüksek olan kara kütlelerine verilen addır. "''Dağlık''" sıfatı, dağlarla ilişkili ve kaplı alanları tanımlamak için kullanılır.
 
Dünyada birçok dağ olup bunların ortaya çıkış nedeni farklıdır. Bazı dağlar [[yer]]in sıkışmasıyla oluşken bazı dağlar [[lav]]ların yeryüzüne çıkıp donmasıyla oluşur. [[Yanardağ]]ların [[lav]]larının kaynağı, [[magma]] denen çok sıcak kütledir.
 
=== Birleşik Krallık'ta ===
[[Büyük Britanya ve Kuzey İrlanda Birleşik KrallığıKrallık]]nda,'ta Çevreçevre Bakanlığı,bakanlığı "dağ"ıdağı, 600 metrenin üzerinde olan bütün karalar olarak tanımlar. Bu ölçüm yaklaşık olarak 2,000 fite (610 m.) karşılık gelir. <ref>http://www.defra.gov.uk/wildlife-countryside/consult/access/statut.htm </ref> İskoçya 2003 yasaları, bu tanımdaki gibi görülmez ve "dağ" tanımı daha öznel şekilde; 914.4 metrenin (3,000 fit) üzerindeki tepeler için kullanarak, onları "Munro"lar olarak sıralar. Birleşik Krallık'ta, tepe tanımı, yüksekliğine bakmayarak yaygın şekilde bütün tepeler ve dağlar için kullanılır.{{-}}
 
=== Birleşik Devletler'de ===
Birleşik Devletler'de Coğrafik İsimler heyeti, 305 m (1,000 fit) altı (bazıları 100 fit kadar küçüktür) özellikteki yüzlerce kara alanını "dağ" adı altında listeler. Bu Birleşik Devletler'in her yerinde, hatta [[KaskadCascade DağlarıSıradağları]] olarak bilinen alçak yüksekliklerin baskın olduğu batı kıyıları için de geçerlidir. Ancak heyet henüz, dağları, tepeleri ve diğer yükseklikleri ayırmaya kalkışmamıştır ve hepsini, nasıl isimlendirildiğine veya yüksekliğine bakmayarak basitçe "tepe" (''summit'') olarak sınıflandırır. Bununla beraber, heyet, [[Tom Sıradağları]] (en yüksek tepesi 1,200 fit; 366 m) gibi alçak dağ sıralarını "sıradağ" olarak listeleyip sınıflandırır.[http://geonames.usgs.gov/domestic/index.html 1]
 
=== Yükseklik ===
[[Dosya:K2-big.jpg|thumb|right||200px|[[K2]], 8,611 metre (28,250 ft), [[KarakoramKarakurum Dağları|Karakurum Sıradağları]],[[Pakistan]].]]
Bir dağın yüksekliği onun deniz seviseyinden yüksekliğine göre belirlenir. [[And]]lar ortalama 4&nbsp;km iken; [[Himalayalar]] deniz seviyesinden ortalama 5&nbsp;[[kilometre|km]] yukarıdadır. En yüksek dağ, Himalayalarda bulunan 8.848 metre (29,030 ft) yüksekliğiyle [[Everest Tepesi]]dir.
 
Ağaç ormanları, dağın bir yanında bulunan, ağaçlarla nemlenen, eşsiz ekosistem ormanlardır. Çok uzun dağlar buz ya da karla örtülü olabilirler.
 
dağlarDağlar yerdenaşağılardan daha soğuktur, çünkü Güneş Dünya'yı yerden yukarıya doğru ısıtır. Ayrıca yüksek kesimlerde hava seyrek olduğu için yeterli ısı tutamaz. Güneş'in radyasyonu atmosferden geçerek yere iner ve yerküre ısıyı emer.
 
Yerküre'ninDaha yüzeyinedüşük en yakınrakımdaki hava, genellikle, daha ılıktır. Dağda yükselen hava, zor ılınır ve sonuç olarak soğur.<ref>[http://weatherquesting.com/cold-mountains.htm Why is it colder in the mountains than in the valley?]</ref> Hava sıcaklığı normalde, her 300 metre yükseklikte 1 ila 2 C derece düşer.
 
Dağlar genellikle insan yaşam alanı olarak düzlüklere göre daha az tercih edilir, buralarda hava daha serttir ve tarım alanları daha az bulunur. Çok büyük yüksekliklerde havada daha az oksijen bulunur ve güneş radyasyonu UV'ye karşı daha az koruma sağlanır.
 
== Jeoloji ==
Dağlar, genellikle [[litosfer]]ik tabakaların hareketleriyle, [[orogenikOrojenik hareketler|orojenik]] ya da [[epeirogenikEpirojenik hareketler|epirojenik]] hareketlerden biriyle oluşurlar. Sıkıştırıcı güçler, izostatik yükselti ve volkanik [[kayaç]]ların araya girmesi, çevredeki kaya yüzeylerinden daha yüksekte olacak şekilde yukarı doğru sıkıştırır. Yükselmenin özelliğine göre tepe, dağ ya da başka bir yükselti oluşur.
 
== Dünyanın en yüksek dağları ==
# [[Everest]]
# [[K2 Dağı (Himalayalar)|K2]]
# [[Kançencunga Dağı|Kançencunga]]
# [[Kançencanga]]
# [[Lhotse]]
# [[Makalu]]
1.084

değişiklik