"Maria Goeppert-Mayer" sayfasının sürümleri arasındaki fark

k
düzen. file→dosya
k (düzen. file→dosya)
[[Dosya:Mayer.jpg|thumb|Maria Goeppert-Mayer]]
'''Maria Goeppert-Mayer''' (d. [[28 Haziran]] [[1906]] - ö. [[20 Şubat]] [[1972]]) [[Alman]]-[[Amerika Birleşik Devletleri|ABD]]'li [[Fizik]]çidir ve Fizik dalında atom çekirdeğinin nükleer kabuk modeli ile Nobel ödülüne layık görülmüştür. Marie Curie’den sonra Nobel’e layık görülen ikinci kadındır.
 
 
Göttigen Üniversitesi’nden mezun olan Maria Goeppert-Mayer, doktorasını atomlar tarafında soğurulan iki olası foton teorisi üzerine yazmıştır. Hazırladığı tezinin deneysel doğrulaması, o yıllarda uzak bir ihtimalken, lazerin geliştirilmesi bunu mümkün kılmıştır. Bugün iki foton soğurumu en-kesit ölçüm birimi, Goeppert-Mayer (GM) birimi ile tanımlanmaktadır.
Arkadaşı Edward Teller sayesinde Opaklık Projesi’nde göreve alan Maria, savaş dönemi programlarından biri olan termonükleer silahlar kapsamında, Teller’in “süper bombası”nın geliştirilmesine destek veren yüksek sıcaklıklarda maddenin özellikleri ve radyasyon özelliklerini araştırdı. 1945 yılının Şubat ayında kocası Joe Mayer Pasifik Savaşı’na yollanınca, Maria çocuklarını New York’ta bırakarak Teller’in Los Alamostaki Laboratuvarı’na katıldı. Joe Mayer Haziran 2945’te Pasifik’ten beklenenden önce dönünce birlikte New York’a döndüler. [24][25]
Joe Mayer Şubat 1946 yılında Şikago Üniversitesi kimya bölümünde ve yeni kurulan Nükleer Çalışmalar Enstitüsü’nde profesör olarak görev aldı. Maria ise Fizik Bölümü’nde gönüllü doçent olarak çalışma imkanı bulmuştu. Dr. Teller’in üniversitede bir pozisyon kabul etmesi ile birlikte Opaklık Projesi’ndeki görevine devam etme imkanı bulmuştu.1 Temmuz 1946 yılında Argonne Laboratuvarları kurulunca kendisine kuramsal fizik biriminde uzman fizikçi olarak yarı zamanlı görev alması teklif edildiğinde “Nükleer fizik konusunda hiçbir şey bilmiyorum.” demiştir. Aberdeen Maryland’de kurulmuş olan  Aberdeen Proving Ground's araştırma merkezinin ENIAC bilgisayarını sıvı metal soğutmalı reaktörünün kritik problemlerini monte karlo metodu kullanarak çözmek için programlamıştır.[27]
 
 
==Nükleer kabuk modeli==
[[FileDosya:Maria Goeppert-Mayer (3321963421).jpg|right|thumb|Maria Goeppert-Mayer walking into the Nobel ceremony with King [[Gustaf VI Adolf of Sweden]] in 1963 ]]
Maria, 1940’lı yılların sonlarına doğru Şikago’da ve Argonne Laboratuvarları’nda çalışırken nükleer kabuk yapısının matematiksel modelini geliştirmiş ve 1950 yılında yayımlamıştır. [28][29] Geliştirdiği model neden belli sayıdaki nükleonların özellikle dengeli yapılanmalar oluşturduğunu açıklamıştır. Eugene Wagner’in büyülü rakamlar olarak tanımladığı bu sayılar: 2, 8, 20, 28, 50 82 ve 126. Enrico Fermi’nin sorduğu “Eksenel döngü eşleşmesi olduğunu gösteren bir belirti var mı?” [30]sorusu çalışmalara başlaması için kritik bir bakış açısı sunmuştur. Maria bunun gerçek olduğunu anlamış ve çekirdeğin kapalı kabuklardan ve birbiri ile eşleşen nötron ve protonlardan oluştunu geliştirmiştir. [31][32] Geliştirdiği fikrini aşağıdaki gibi açıklamıştır:
Vals yapan dansçılarla dolu bir oda düşünün, bütün dansçıların etrafında daireler çizerek hareket etmektedirler ve her daire kendi içinde sınırlıdır. Bu dairesel döngü içine bir saat yönünde diğeri saat yönünün tersine hareket eden iki çift dansçı yerleştirebilirsiniz. Şimdi bir varyasyon daha ekleyelim; bu dansçıların dairesel yörüngeleri üzerinde hareket ederken, kendi etraflarında da döndüklerini ve salındıklarını düşünün, ancak bu dönme işlemini saat yönünde hareket edenlerin bazıları saat yönünün tersine diğerleri tersine yaparken; saat yönünün tersine hareket edenlerin bazıları saat yönünde diğerleri aynı hareketi tersine yapmaktadır.[33]
 
{{Nobel Fizik Ödülü}}
{{DEFAULTSORT:Goeppert-Mayer, Maria}}
 
==Kaynakça==
İngilizce vikipedi
 
{{DEFAULTSORT:Goeppert-Mayer, Maria}}
[[Kategori:Alman fizikçiler]]
[[Kategori:ABD'li fizikçiler]]
461.643

değişiklik