"Karanlık madde" sayfasının sürümleri arasındaki fark

k
Yazım yanlışı düzeltmesi
k (Yazım yanlışı düzeltmesi)
'''Karanlık madde'''; [[astrofizik]]te, elektromanyetik dalgalarla (radyo dalgaları, gözle görülebilen [[ışık]], x-ışınları, vb.) etkileşime girmeyen, varlığı yalnız diğer maddeler üzerindeki [[gravitasyon|kütle çekimsel]] etkisi ile belirlenebilen [[madde]]lere denir. Karanlık maddelerin varlığını belirlemek için [[gök adaların döngüsel hızları]]ndan, [[gök ada]]ların diğer [[gök ada]]lar içerisindeki yörüngesel hızlarından, geri planda yer alan maddelere uyguladığı [[kütle çekimsel mercekleme]] özelliğinden ve [[gök ada]]ların içerisindeki sıcak gazların sıcaklık dağılımından yararlanılır. İncelemeler, gök adalarda, gök ada gruplarında ve Evren'de, görülebilen maddelerden çok daha fazla karanlık madde olduğunu göstermektedir. Karanlık maddelerin bileşenleri tamamen bilinmemekle birlikte, [[WIMP]]'ler, [[aksiyon]]lar, sıradan ve ağır [[nötrino]]lar, [[gezegen]]ler ve sönmüş [[yıldız]]lara birlikte verilen isim [[MACHO]]'lar ile ışıma yapmayan [[gaz bulutları]]ndan oluşur.
 
Evrendeki [[kütleçekim]]sel enerjinin incelenmesi sonucu, varsayılan toplam enerji yoğunluğunun sadece %4'ünün doğrudan gözlemlenebilir maddelerden oluştuğu gözlemlenmiştir. Yine bu toplamın %22'sinin karanlık maddeden oluştuğu hesaplanmaktadır. Kalan %74'ünün ise evereneevrene dengeli bir şekilde yayılmış olan [[karanlık enerji]]den oluştuğu kabul edilmez.
 
== Gözlemsel kanıt ==
46

değişiklik