Ana menüyü aç

Değişiklikler

k
+düzen, değiştirildi: mahkum → mahkûm
|başkent = [[Torino]]<br/><small>(1861–1864)</small><br>[[Floransa]]<br/><small>(1864–1871)</small><br>[[Roma]]<br/><small>(1871–1946)</small>
|sürgündeki_başkent =
|latd = |latm = |latNS = |longd = |longm = |longEW =
 
|slogan =
|meclis_türü1 =
|meclis2 = Temsilciler Meclisi<br /> Faşizm ve Kurumlar Meclisi(1939-1943)
|meclis_türü2 =
 
|istatistik_yılı1 = 1861
{{İtalya tarihi}}'''İtalya Krallığı''' ([[İtalyanca]]: ''Regno d'Italia'') 1861 yılında [[İtalya'nın Birleşmesi]] sonucu ve [[1946]] yılında [[İtalya Cumhuriyeti]]'nin ilanına kadar devam etmiş bir krallıktır. [[1943]] ve [[1945]] yılları arasında [[Benito Mussolini]] tarafından [[İtalyan Sosyal Cumhuriyeti]] kurulmuş, fakat bu cumhuriyetin ömrü kısa olmuştur. İtalya Krallığı, [[Roma İmparatorluğu]]'nun dağılmasından sonra kurulmuş bütün İtalya yarımadasını kapsayan ilk devlettir. Aradaki 12. yüzyıl boyunca İtalya yarımadasında çok sayıda devletçik kurulmuştur.
 
Birtakım farklı siyasal, toplumsal ve ekonomik değerlerden ve kavramlardan kaynaklanan ihtilaller ile geçen 19. yüzyıl Avrupası’nda yaşanan önemli değişikliklerden biri de; parçalanmış bir halde bulunan İtalya’nın siyasal birliğini kurması oldu.
 
== İtalyan Birliğinin Sağlanması ==
İtalya, direktörler döneminde Fransız orduları tarafından işgal edildiği zaman; Avusturya ve Prusya’nın bu devlete karşı başlattıkları savaşa, krallıkla yönetilen iki İtalyan devleti de(Sardinya ve Napoli) müttefik olarak katılmıştı. Direktörler yönetimi, Napolyon’a batıl inançlar ocağını söndürmek ve İtalya’yı canlandırmak için Papa’nın siyasal gücünü ortadan kaldırmasını emretmişti.<ref>Mithat Atabay, Aydınlanma Çağı ve Avrupa, Ankara, Nobel yayınevi, 2004, s. 133.</ref> Bu şekilde amaçlarının sadece Avusturya’yı yenerek, bu devleti barış yapmaya zorlamak değil; papalığın Hıristiyan nüfuz üzerindeki etkinliğini yok etmek olduğu açıklanmıştı.
Napolyon’un emrindeki ordular, 1796’da İtalya’ya girerek iki yıl içinde yarımadayı hem işgal etti; hem de Avusturya’yı barış yapmaya zorladı. Milano topraklarını işgal eden Napolyon, ardından Roma’ya yöneldi. Papa'yı ağır bir tazminat ödemeye mahkummahkûm ettikten sonra bu kez de kuzeye, Alpleri aşarak Avusturya’ya girdi. Yine durmadı ve son bir hamleyle 12 Mayıs 1797 tarihinde Venedik'i de işgal etti.Anavatanın tehlikeye düştüğünü gören Avusturya, 18 Ekim 1797 tarihinde Napolyon ile "Compo Formio" antlaşmasını imzaladı.<ref>Atabay, a.g.e., s. 134.</ref> İmzalanan bu antlaşma ile Avusturya, savaşlardan çekildiğini duyuruyordu.
 
Venedik ve civarları Avusturya’da kalırken, Dalmaçya kıyıları Fransa’ya bağlandı. Ayrıca İonien adaları da Fransa’ya verildi. Artık İtalya’ya iyice yerleşen Fransa genişlettiği hakimiyet alanlarıyla Osmanlı Devleti’ne komşu olmuştu.
 
İkinci aşamada ise, 1830 İhtilalleri fikirlerin etkisiyle Orta İtalya’daki Modena, Parma ve Kilise devletlerinde yeni bir hareket başladı.Amaç anayasal bir rejim ile yönetimde özgürlük sağlamak, milli bir ordu yaratmak ve basın hürriyetini sağlamaktı.Parma ve Modena dukalıklarında isyan eden gruplar, geçici hükümetler kurdular.<ref>Atabay, a.g.e., s. 139.</ref>
Ancak bu ayaklanma ve isyanlar da bastırılıp eski düzen yeniden sağlandı. Böylece İtalya’daki statüko 1848’e kadar aynen devam etti.<ref> Rifat Uçarol, Siyasi Tarih, s. 232.<name="ref262"/ref>
 
==== Üçüncü aşama ====
1831 yılında İtalya’da görülen ihtilallerin başarısızlığa uğramasıyla, siyasal rejim bazı değişiklere uğramış ve Giuseppe Mazzini önderliğinde Cumhuriyet düşüncesi giderek güçlenmiştir. Böylece birlik kurma yolunda üçüncü aşamaya gelinmiştir.
 
Mazzini, bu düşünce yapısını ailesinden miras alan; dönemin önemli aydınlarından biriydi. Bir dönem Carbonaria örgütüne girmiş, buradaki silahlı direniş yöntemi sebebiyle dernekten ayrılarak kendi örgütünü kurmuştur. Bundan sonra yavaş yavaş kitleleri etrafında toplamayı başarmış ve çeşitli bölgelerde yerel komiteler oluşturmuştur. Mazzini taraftarları, 1834 yılı Şubat ayında Cenova’da bir geçici hükümet bile kurdular.<ref> Atabay, a.g.e., s. 145.</ref> Amaçları ise meşruti krallıkları kaldırıp, bunların yerine cumhuriyeti getirmekti. Fakat bu duruma da müdahale gecikmeden geldi. Bu ideolojinin karşısındaki en büyük güç olan [[Metternich]], Fransa’yı da müttefiki yaparak duruma el koydu. Bundan sonra Mazzini, çabalarını sürdürüp bazı küçük zaferler elde etse de bunlar geçiciydi ve zamanla etkisini kaybettiler.
 
[[Dosya:Metternich.png|sağ|framed|Klemens von Metternich (1773 - 1859)]]
461.643

değişiklik