"Ön gezegen diski" sayfasının sürümleri arasındaki fark

k
Yazım yanlışı düzeltmeleri
k (→‎Kaynakça: ufak değişiklikler)
k (Yazım yanlışı düzeltmeleri)
 
 
Bir protogezgensel disk, yeni oluşmuş genç bir yıldızın (bir T Tauri yıldızı veya Herbig Ae/Be yıldızı) etrafını çevreleyen ve dönen bir yıldız çevresi diskidir. Protogezegensel disk ilave bir disk olarak düşünülebilir çünkü gazlı materyal diskin iç köşesinden yıldızın yüzeyine doğru düşüyor olabilir, fakat bu süreç, gezegenlerin kendi kendilerini oluşturduklarınıdüşünüldüğüoluşturduklarını düşünüldüğü dönem olan ilave süreç ile karıştırılmamalıdır. Dış bir kaynak tarafından aydınlatılan foto-buharlaşan protogezegensel disklere proplyd’ler denir.
 
 
T Tauri yıldızları etrafındaki protogezegensel diskler, boyutları ve sıcaklıkları bakımına yakın ikili sistemlerin temel bileşenleri etrafındaki disklerden farklıdırlar. Protogezegensel disklerin 1000 AU boyutunda yarıçapları vardır ve ancak en iç kısımları 1000 K üzeri sıcaklıklara ulaşabilir. Genellikle jetler eşlik etmektedirler.
 
Protoyıldızlar tipik olarak moleküler hidrojen içeren moleküler bulutlardan oluşurlar. Bir parça moleküler asit kritik bir boyuta ulaştığı zaman, kütle veya yoğunluk, kendi çekimi altında çökmeye başlar. Solar nebula denilen çökme halinekihalindeki bu bulut daha da yoğunlaştıkça, ortalama bulut çıkışındaki rasgelerastgele gaz hareketleri orijinal olarak nebulanın net açısal momentumu yönünde hareket etmek isterler. Açısal momentumun korunumu durumu, nebulanın çapı azaldıkça rotasyonun artmasına sebep olur. Bu rotasyon, bulutun dışarıya doğru açılmasına-tıpkı bir pizza hamurunun açılması gibi-ve disk şeklini almasına sebep olur. İlk çökme yaklaşık 100,000 yıl sürer. Yıldızın yüzeyin sıcaklığı, bir yıldızın ilk yıldız halindeki halindeki sıcaklığına benzer hale geldikten sonra (ve kütlesine), görünür hale gelir. Şuan bir T Tauri yıldızıdır. Gazın yıldızın üzerine olan birikimi, disk görünmeden önce, belki de genç yıldızın solar rüzgarı tarafından uzaklaştırılarak, veya belki de birikme işlemi bittikten sonra radyasyon yaymayı durdurarak, 10 milyon sene boyunca devam eder. Şimdiye kadar keşfedilmiş en yaşlı protogezegensel disk 25 milyon yaşındadır.
 
Güneş Sistemi’nin nebular hipotezi protogezegensel disklerin nasıl bir şekilde gezegensel sistemlere dönüştüğü düşüncesini tarif eder. Elektrostatik ve çekimsel etkileşimler, disk içerisindeki toz ve buz tanelerinin bir gezegenin etrafında dönen küçük gezegenimsi yapılara dönüşmelerine sebep olur. Bu süreç, sistemden gazı dışarıya doğru sürükleyen yıldızsal rüzgara ve materyali T Tauri yıldızının merkezine doğru çeken yerçekimine (birikme) karşı gerçekleşir.
46

değişiklik