"Michael Ende" sayfasının sürümleri arasındaki fark

değişiklik özeti yok
{{kaynaksız}}
{{Bilgi kutusuz yazar}}
{{Yazar bilgi kutusu
{{düzenle|Haziran 2010}}
| adı = Michael Ende
| resim =
| resim_boyutu =
| başlık =
| takma_adı =
| doğum_adı = Michael Andreas Helmuth Ende
| doğum_tarihi = {{Doğum tarihi ve yaşı|1929|11|12}}
| doğum_yeri = [[Garmisch-Partenkirchen]], [[Bavyera]], [[Almanya]]
| ölüm_tarihi = {{Ölüm tarihi ve yaşı|1995|8|28|1929|11|12}}
| ölüm_yeri = [[Filderstadt]], [[Baden-württemberg]], Almanya
| yaşadığı_yer =
| meslek = Yazar
| milliyet = Alman
| vatandaşlık =
| köken =
| dönem = 1960-1995
| tür = [[Fantezi edebiyatı]], [[Çocuk edebiyatı]]
| konu =
| akım =
| ilk_eser = Jim Knopf und Lukas der Lokomotivführer
*| önemli_eser = [[Bitmeyecek Öykü]]
| etkilendikleri =
| etkiledikleri =
| ödülleri =
| dini =
| imza =
| website = [http://www.michaelende.de/ www.michaelende.de]
| dipnot =
}}
'''Michael Andreas Helmuth Ende''' (d. [[12 Kasım]] [[1929]], [[Garmisch-Partenkirchen]]-[[Bavyera]]/[[Almanya]] - [[28 Ağustos]] [[1995]], [[Filderstadt-Bonlanden]]-[[Stuttgart]]/[[Almanya]])). Alman fantastik çocuk kitapları yazarıdıryazarı. Fantezi romanı ''[[Bitmeyecek Öykü]]'' ile dünya üzerindeki milyonlarca çocuğu büyüleyen Michael Ende'nin yazar olarak ilk büyük başarısı, çocuklar için yazdığı ''Cim Düğme ve Lokomotifçi Lukas'' (''Jim Knopf und Lukas der Lokomotivfuehrer'')’dir. Bu kitabın devamı niteliğinde ''Cim Düğme ve Vahşi On Üçler'' ve ''[[Momo]]'' adlı kitapları da bulunmaktadır. Çalışmaları 40'tan fazla dile çevrilmiş, 20 milyondan fazla satmış ve; sinema, sahne oyunları, opera ve sesli kitap halinde adaptekitaba edilmiştiruyarlanmıştır.
 
== Yaşamı ==
'''Michael Andreas Helmuth Ende''' ([[12 Kasım]] [[1929]], [[Garmisch-Partenkirchen]]-[[Bavyera]]/[[Almanya]] - [[28 Ağustos]] [[1995]], [[Filderstadt-Bonlanden]]-[[Stuttgart]]/[[Almanya]])). Alman fantastik çocuk kitapları yazarıdır. Fantezi romanı Bitmeyecek Öykü ile dünya üzerindeki milyonlarca çocuğu büyüleyen Michael Ende'nin yazar olarak ilk büyük başarısı, çocuklar için yazdığı ''Cim Düğme ve Lokomotifçi Lukas'' (''Jim Knopf und Lukas der Lokomotivfuehrer'')’dir. Bu kitabın devamı niteliğinde Cim Düğme ve Vahşi On Üçler ve Momo adlı kitapları da bulunmaktadır. Çalışmaları 40'tan fazla dile çevrilmiş, 20 milyondan fazla satmış ve sinema, sahne oyunları, opera ve sesli kitap halinde adapte edilmiştir.
12 Kasım 1929’da, Almanya’da Garmisch-Partenkirchen’de dünyaya geldi. [[gerçeküstücüGerçeküstücü]] bir ressam olan Edgar Ende ve birile [[fizyoterapist]] LuiseLouise BartholomäBartholomew Ende 'nin tek çocukları olarak Almanya’da Garmisch-Partenkirchen’de dünyaya geldiçocuğuydu.1935,Michael altıAltı yaşındayken ailesiyle birlikte [[Münih]]'dekiin "artists'kuzeyinde quartersanatçıların ofyoğun Schwabingolarak "yaşadığı [[Schwabing]] sokağınailçesine taşındılar. Büyüdüğü bu edebi ve sanatsal yönden zengin ortam daha sonra yazılarını etkiledi.
 
1936'yılında babasının işi [[Nazi]] yönetimi tarafından "dejenere" olarak ilan edildi ve nazi partisi tarafından yasaklandı. Bu yüzden babsıbabası gizli çalışmak zorunda kaldı. [[İkinci dünya savaşınınsavaşı]]nın ağır dehşeti çocukluğunu etkiledi. İlk hava saldırısı Münih'dee gerçekleştiğiilk zamanhava saldırısı ogerçekleştiğinde on iki yaşındaydı.
Yazın hayatına 1950’lerde kabare senaryoları yazarak başlayan Ende’nin en çok ses getiren kitabı 1979’da yayımlanan The Neverending Story’ydi (Bitmeyecek Öykü). Roman 30’dan fazla dile çevrildi ve uluslararası alanda çok satanlar listesine girdi. Ayrıca ''Momo'' adlı kitabı ise büyük ses getirdi. Kitabında ''zaman''dan bahseden yazar, bu romanın hikayesini birinden duyduğunu, duyduklarını hiç değiştirmeden bize aktardığından bahsetti.
[[Dosya:Michael Endes Grab.jpg|thumb|250px|Michael Ende'nin Münih'teki mezarı]]
1945’te, on altı yaşındayken askere çağrılınca eğitimini sürdürdüğü Waldorf okulundan ayrıldı. Savaştan sonra 1948-1950 yılları arasında bir drama okuluna katıldı, aktörlük yaptı, skeçler ve kısa oyunlar yazdı, Münih Halk Tiyatrosu’nda yönetmenlik ve Bavyeralı bir yapım şirketi için film eleştirmenliği yaptı.
 
'''Michael Ende''' ve 1952 tarihindeyılında bir yılbaşı partisinde tanıştığı''' Ingeborg Hoffman '''ile 1964 yılında Roma, İtalya' da evlendiler.1985 yılında Hoffman'ın ani ve beklenmedik ölümüyle ilişkileri sona erdi. Birbirlerinin hayatlarını başka yollarla etkilemişlerdievlendi. Hoffman hümanist değerleri sürdürmek için kararlı bir örgüte, Hümanist Birliğine katılmak için Ende'yi teşvik etti. Birlikte insan hakları için çalıştılar. IneborgEşinin rehberliğinde çeşitli gruplarla tanıştı. 1985 yılında Hoffman'ın birçokani rehperive sayesindebeklenmedik ölümüyle Ende, çeşitli[[İtalya]], gruplaraCasa tanıtıldıLiocorno daki evlerini sattı ve Münih'e döndü.
Ende, 20. yüzyılın en popüler Alman yazarlarından biridir. Genelde çocuk kitaplarındaki büyük başarılarından söz edilse de yetişkinler için de kitaplar yazmıştır. Ende "Hikayelerimi içimdeki çocuk ve hepimiz için anlatıyorum" ve "benim kitaplarım 80 ve 8 yaş arasındaki tüm çocuklar içindir" demiştir.{Ende claimed, "It is for this child in me, and in all of us, that I tell my stories," and that "[my books are] for any child between 80 and 8 years" (qtd. Senick 95, 97).}
 
1992 yılında, Ende'ye mide kanseri teşhisi konuldu. İki yıl süren tedavi sonunda 28 Ağustos 1995'te hastalığa yenik düşerek 64 yaşındayken Filderstadt'ta yaşamını yitirdi.
Fantezi dünyasını seçen, fakat gerçek dünyayla olan bağlarını da koparmayan öyküleriyle pek çok övgü ve ödül almasına karşın alçak gönüllülükten vazgeçmemiştir.
[[Dosya:Sculpture Momo Ulrike Enders Michael-Ende-Platz Hanover Germany.jpg|thumb|250px|Ulrike Enders'in Hannover'deki Michael Ende Meydanı için yaptığı ''Momo'''nun heykeli.]]
 
== Çalışmaları ==
12 Kasım 1929’da, [[gerçeküstücü]] bir ressam Edgar Ende ve bir fizyoterapist Luise Bartholomä Ende 'nin tek çocukları olarak Almanya’da Garmisch-Partenkirchen’de dünyaya geldi.1935,Michael altı yaşındayken ailesiyle birlikte Münih'deki "artists' quarter of Schwabing " sokağına taşındılar. Büyüdüğü bu edebi ve sanatsal yönden zengin ortam daha sonra yazılarını etkiledi.
Yazın hayatına 1950’lerde [[kabare]] senaryoları yazarak başlayan Ende’nin en çok ses getiren kitabı 1979’da yayımlanan The Neverending Story’ydi (''Bitmeyecek Öykü)'' adlı romanıydı. Roman 30’dan fazla dile çevrildi ve uluslararası alanda çok satanlar listesine girdi. Ayrıca ''Momo'' adlı kitabı ise büyük ses getirdi. Kitabında ''zaman''dan bahseden yazar, bu romanın hikayesini birinden duyduğunu, duyduklarını hiç değiştirmeden bize aktardığından bahsettibahseder.
 
Ende, 20. yüzyılın en popüler Alman yazarlarından biridir. Genelde çocuk kitaplarındaki büyük başarılarından söz edilse de yetişkinler için de kitaplar yazmıştır. Ende "Hikayelerimi içimdeki çocuk ve hepimiz için anlatıyorum" ve "benim kitaplarım 808 ve 880 yaş arasındaki tüm çocuklar içindir" demiştir.{Ende claimed, "It is for this child in me, and in all of us, that I tell my stories," and that "[my books are] for any child between 80 and 8 years" (qtd. Senick 95, 97).}
1936'yılında babasının işi "dejenere" ilan edildi ve nazi partisi tarafından yasaklandı. Bu yüzden babsı gizli çalışmak zorunda kaldı.İkinci dünya savaşının ağır dehşeti çocukluğunu etkiledi. İlk hava saldırısı Münih'de gerçekleştiği zaman o on iki yaşındaydı.
 
Fantezi dünyasını seçen, fakat gerçek dünyayla olan bağlarını da koparmayan öyküleriyle pek çok övgü ve ödül almasına karşın alçak gönüllülükten vazgeçmemiştir.
1945’te, on altı yaşındayken askere çağrılınca eğitimini sürdürdüğü Waldorf okulundan ayrıldı. Savaştan sonra 1948-1950 yılları arasında bir drama okuluna katıldı, aktörlük yaptı, skeçler ve kısa oyunlar yazdı, Münih Halk Tiyatrosu’nda yönetmenlik ve Bavyeralı bir yapım şirketi için film eleştirmenliği yaptı.
[[Dosya: Jim Knopf Marke.jpg|thumb|250px|''Cim Düğme ve Lokomotifçi Lukas'' ile ilgili basılmış Alman posta pulu, 2001]]
 
== Ödülleri ==
'''Michael Ende''' ve 1952 tarihinde bir yılbaşı partisinde tanıştığı''' Ingeborg Hoffman ''' 1964 yılında Roma, İtalya' da evlendiler.1985 yılında Hoffman'ın ani ve beklenmedik ölümüyle ilişkileri sona erdi. Birbirlerinin hayatlarını başka yollarla etkilemişlerdi. Hoffman hümanist değerleri sürdürmek için kararlı bir örgüte, Hümanist Birliğine katılmak için Ende'yi teşvik etti. Birlikte insan hakları için çalıştılar. Ineborg Hoffman'ın birçok rehperi sayesinde Ende çeşitli gruplara tanıtıldı.
* 1961 Alman Gençlik Edebiyatı Ödülü - ''Cim Düğme ve Lokomotifçi Lukas'' (''Jim Knopf und Lukas der Lokomotivführer'')
 
* 1967 Hugo-Jacobi Ödülü
Hoffman'ın beklenmedik ölümünden sonra Ende İtalya, Casa Liocorno daki evlerini sattı ve Münih'e döndü.
* 1974 Alman Gençlik Edebiyatı Ödülü - ''Momo''
 
* 1979 Buxtehude Bull - ''Bitmeyecek Öykü'' (''Die unendliche Geschichte'')
1992 yılında, Ende mide kanseri teşhisi konuldu. Önümüzdeki iki yılda o vaious tedaviler uygulandı.Ancak 28 Ağustos 1995 tarihinde Filderstadt, Almanya'da hastalığa yenik düştü.
* 1980 Çocuk Edebiyatı Derneği Volkach Alman Akademisi Büyük Ödülü
 
* 1980 Wilhelm Hauff Ödülü - ''Bitmeyecek Öykü''
'''''Michael Ende''''' 64 yaşında, [[Stuttgart]]’ta ''mide kanseri'' sonucu yaşamını yitirdi.
* 1981 Uluslararası Janusz Korczak Edebiyat Ödülü - ''Bitmeyecek Öykü''
== Türkçeye çevrilmiş eserleri ==
* 1982 Accademia Internazionale Medicean Lorenzo il Magnifico Ödülü (AIM)
 
* 1983 Gümüş Kalem - ''Bitmeyecek Öykü''
* [[Momo]]
* 1989 [[Almanya Federal Cumhuriyeti Liyakat Nişanı]]
* [[Bitmeyecek Öykü]]
* 1990 La vache qui lit Ödülü - ''Der satanarchäolügenialkohöllische Wunschpunsch''
* [[Büyü Okulu]]
* 1996 Kurt Lasswitz Ödülü - ''Santa Cruz'a Giden Uzun Yol'' (''Der lange Weg nach Santa Cruz'')
* [[Cim Düğme ve Lokomotifçi Lukas]]
== Eserleri ==
* [[Cim Düğme ve Vahşi 13'ler]]
{{başlık genişlet}}
* [[Çıplak Gergedan]]
=== Türkçeye çevrilmiş eserleri ===
* [[Dilek Şurubu]]
* ''[[Ayna İçinde AynaMomo]]''
* ''[[ÖzgürlükBitmeyecek HapishanesiÖykü]]''
* ''[[PimpirikBüyü ile SümsükOkulu]]''
* ''[[SantaCim Cruz'aDüğme Gidenve UzunLokomotifçi YolLukas]]''
* ''[[Cim Düğme ve LokomotifçiVahşi Lukas13'ler]]''
* [[Micheal Ende]]
* ''[[Çıplak Gergedan]]''
* ''[[Dilek Şurubu]]''
* ''[[Ayna İçinde Ayna]]''
* ''[[Özgürlük Hapishanesi]]''
* ''[[Pimpirik ile Sümsük]]''
* ''[[Santa Cruz'a Giden Uzun Yol]]''
 
{{Vikisöz}}
[[Kategori:Alman romancılar]]
[[Kategori:1929 doğumlular]]
[[Kategori:Resim aranan yazarlar]]
4.004

değişiklik