"Kozmoloji" sayfasının sürümleri arasındaki fark

Boyutta değişiklik yok ,  6 yıl önce
k
=== Yunan kozmolojisi, Batlamyus ve Orta Çağ ===
[[Dosya:Ptolemaicsystem-small.png|[[Batlamyus]]'un güneş sistemine dair anlayışını gösteren tarihi bir çizim.|thumb|200px]]
Klâsik dönem Yunan filozoflarından [[Aristoteles|Aristo]] ve [[Eflatun]]'un kozmolojileri Yunan kozmolojisi açısından önemli oldukları gibi fiziksel kozmoloji tarihi açısından da önemlidirler. Zîrâ bunlar, daha önceki kozmolojilerin geneline nispeten çağdaş fiziksel kozmolojiye daha yakındırlar. Platon, [[geometrik]] bir kozmoloji anlayışı ortaya atmış ve görünüş ile gerçek arasında farklı bağlamlarda da ortaya attığı görüşlerine kozmoloji içerisinde de yer vermiştir. Ona göre 'görünürdeki' Evren düzensizken 'görünmeyen, gerçek' Evren düzenliydi. Buna göre [[astronom]]lar, gök cisimlerine dairesel hareketler izafe ederek sadece görüntüyü kurtarmaya, korumaya çabalamaktaydırlar. Her ne kadar Platon'un kozmoloji anlayışı kendi felsefesi bağlamında uygun olsa da pek tutanamamıştırtutunamamıştır. Platon'un öğrencisi ve bir diğer önemli [[Yunan]] [[filozof]]u Aristo ise gök cisimlerini taşıyan ve dönen küreler olduğunu öne sürmüştür. Bu kozmoloji anlayışı genel Yunan kozmoloji anlayışı içinde [[Orta Çağ]] boyunca korunmuştur. Aristo, bu kürelerin hareketinin kürelerin doğasında olduğunu öne sürmüş ve buradan çeşitli metafiziksel bağıntılar kurmuştur. [[Orta Çağ]]'da Aristo'nun eserlerinin diğer klâsik Yunan filozoflarınınkilerle birlikte [[İslam felsefesi]] aracılığıyla tekrar [[Batı]]'ya dönmesi, Batı'da bu eserlere olan ilgiyi arttırsa da Aristo'nun Evren anlayışının, özellikle de Evren'in kadimliği fikrinin o dönemde Batı'da hâkim olan [[Hıristiyanlık|Hıristiyan]] anlayışla çelişmesi sonucu felsefî tartışmaların yanı sıra kozmolojik tartışmalara da yol açmıştır.
 
Yunan kozmolojisini sistematize edense [[Batlamyus]] olmuştur. M.S. ikinci yüzyılda yazmış olduğu başlıca eseri ''Almagest'' genel kabul görmüş, yüzyıllar boyunca kullanılmış, kendisinden önce yazılan çoğu eserin nüshaları artık kullanılmadıkları için üretilmemiştir.<ref name="s85" /> Batlamyus'un Evren anlayışı sayısal ve hesap bazlı değil, daha ziyade geometriye vurgu yapan ve kürelerden oluşan bir kozmolojidir. Antroposentrik, yani insan merkezli olan ve Dünya'yı Evren'in merkezinde gören bu kozmoloji anlayışı uzun bir süre kabul görmüştür.<ref>sf.1075. ''Encyclopedia of Science''.</ref>
34

değişiklik